CHP İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, 2023 ve 2024 verilerini karşılaştıran “Türkiye Uyuşturucu Suçları Raporu”nu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre Türkiye’de uyuşturucu olayları bir yılda ciddi artış gösterdi. 2023 yılında 251 bin 851 olan uyuşturucu olayı sayısı, 2024’te yüzde 22,7 artarak 309 bin 28’e yükseldi. Aynı dönemde uyuşturucu şüphelisi sayısı da yüzde 19,6 artışla 374 bin 948 kişiye ulaştı.
İlgezdi, bu tabloyu “güvenlik başarısı” olarak yorumlamanın mümkün olmadığını belirterek, yaşananların yönetilemeyen bir kriz olduğunu vurguladı.
"Metamfetamin Türkiye’nin ana uyuşturucu tehdidi haline geldi"
Raporda en dikkat çekici başlıklardan biri metamfetamin oldu. 2023 yılında 22 ton ele geçirilen metamfetamin miktarı, 2024’te yüzde 53,6 artarak 33,8 tona çıktı.
İlgezdi, derinleşen yoksulluğun gençleri daha ucuz, daha kolay erişilebilir ve daha yıkıcı olan sentetik maddelere yönelttiğini belirtti. Metamfetaminin yaygınlaşması, bağımlılık ve ruh sağlığı açısından büyük bir toplumsal risk olarak değerlendirildi.
Sentetik ecza yakalamalarında rekor artış
Rapora göre sentetik ecza yakalamalarında da çarpıcı bir yükseliş yaşandı. 2023’te yaklaşık 29 milyon adet olan ele geçirme sayısı, 2024’te 94 milyon 753 bin adede ulaştı.
Bu artış, Türkiye’nin sentetik uyuşturucu pazarında hem tüketici hem de transit ülke konumunun güçlendiğine işaret ediyor.
"Esrar azaldı, skunk kullanımı yaygınlaştı"
Verilere göre klasik esrar yakalamalarında düşüş görülürken, daha tehlikeli ve psikotik etkileriyle bilinen “skunk”kullanımında artış yaşandı.
Raporda, skunk kullanımının özellikle gençler arasında normalleştiği ve ciddi bir halk sağlığı sorunu haline geldiği ifade edildi.
Çocuk ve gençlerde uyuşturucu riski alarm veriyor
Raporda en çarpıcı başlıklardan biri de çocuk ve gençlere ilişkin veriler oldu. Uyuşturucu bağlantılı çocuk olayı sayısı, 2024’te neredeyse iki katına çıkarak 16 bin 563’e yükseldi.
Bu durumun, uyuşturucu pazarının artık yalnızca yetişkinleri değil, 15–17 yaş grubundaki gençleri ve daha küçük yaştaki çocukları da hedef aldığını gösterdiği belirtildi.
İlgezdi, bu tabloyu eğitim ve sosyal politikanın açık bir başarısızlığı olarak nitelendirdi.
“Baskı politikaları krizi çözmüyor”
Raporda yapılan genel değerlendirmede, şu tespitlere yer verildi:
"2023 ve 2024 verileri birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan resim nettir: Olay ve şüpheli sayıları artmıştır. Metamfetamin başta olmak üzere sentetik maddeler patlama yaşamıştır. Esrar kullanımı azalsa da yerine daha ucuz ve daha kolay ulaşılabilen sentetik uyuşturuculara bırakmıştır. Esrardan daha tehlikeli olan skunk kullanımı yükselmiş ve gençler arasında yaygınlaşmıştır. Yakalanan eroin miktarı 3 yılın ardından tekrar yükselişe geçmiştir. Kokain ve captagon yakalamaları artmış, Türkiye uluslararası ağlarda daha görünür hale gelmiştir. Çocukların uyuşturucuya sürüklenme oranı yaklaşık iki katına çıkmıştır. Cezaevleri doludur; her üç kişiden biri uyuşturucu suçundan içeridedir. Yargı sistemi milyonlarca dosya ile tıkanmıştır. Bağımlılıkla mücadele bütçesi yüzde 69 kesilmiştir.
Bu tablo, AKP iktidarının uyuşturucu ile mücadelede başarılı değil, başarısız olduğunu; söylem ile gerçeklik arasındaki uçurumun her geçen yıl büyüdüğünü göstermektedir. Uyuşturucu ile mücadele, yalnızca polis baskınlarıyla, tutuklama sayılarını artırmakla yürütülemez. Bu yapılan, krizi yönetmek değil, görünür yüzünü baskıyla bastırmaya çalışmaktır. Sorunun kökleri -yoksulluk, işsizlik, eşitsizlik, eğitimden kopuş, barınma krizi, sosyal dışlanma- yerli yerinde durduğu sürece, her yıl yeni metamfetamin dalgaları, yeni sentetik krizler, yeni çocuk vakaları gündeme gelecektir."
CHP’den uyuşturucu ile mücadele için somut öneriler
Raporda çözüm önerileri de yer aldı. Öne çıkan başlıklar şöyle:
- Kullanıcı odaklı ceza politikası terk edilmeli, tedavi ve rehabilitasyon öncelik olmalı
- Uyuşturucu ticaretinde baronlar ve finans ayağı hedef alınmalı
- Metamfetamin için özel bir Ulusal Acil Eylem Planı hazırlanmalı
- Çocuk ve gençler için okul, mahalle ve aile temelli programlar yaygınlaştırılmalı
- Bağımlılıkla mücadele bütçesi artırılmalı
- Cezaevleri tedavi ve yeniden topluma kazandırma merkezleri haline getirilmeli
İlgezdi, yoksulluk, işsizlik ve barınma krizinin, uyuşturucu ile mücadelenin ayrılmaz bir parçası olarak ele alınması gerektiğini vurguladı.
