Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Mart 2026 dönemine ait Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine ilişkin yazılı bir analiz yayımladı. Gürer, resmi verilerin çiftçinin omuzlarındaki maliyet yükünün katlanarak arttığını ve bu durumun tarladan sofraya zincirleme bir zam dalgasına yol açacağını ifade etti.
"Maliyetler yılın ilk üç ayında yüzde 11'den fazla arttı"
TÜİK’in açıkladığı endeks rakamlarını paylaşan Ömer Fethi Gürer, tarımsal girdilerde yaşanan yükselişin kronik bir hal aldığına dikkati çekerek şu verileri aktardı:
"Çiftçinin girdi maliyetlerindeki yıllık artış yüzde 34,26’ya ulaştı. On iki aylık ortalamalara göre artış oranı ise yüzde 33,01 olarak gerçekleşti. Daha da vahimi, 2026 yılının henüz ilk üç ayında tarımsal girdi maliyetleri yüzde 11,25 oranında yükseldi. Endeks değeri ise mart ayında 950,32 seviyesine çıktı. Bu rakamlar, çiftçinin üretim sürecinde kullandığı temel girdilerde önemli bir maliyet baskısıyla karşı karşıya kaldığının en somut kanıtıdır."
Gübre fiyatlarında 6 yılda rekor artış
Mart ayında hem aylık hem de yıllık bazda en yüksek fiyat artışının gübre ve toprak geliştiriciler grubunda yaşandığını belirten Gürer, gübrenin yıllık bazda yüzde 48,33, aylık bazda ise yüzde 9,69 oranında zamlandığını kaydetti. Kamu elindeki gübre fabrikalarının özelleştirilmesinin faturasını üreticinin ödediğini savunan Gürer, 2020 ile 2026 yılları arasındaki fiyat değişimini şu çarpıcı rakamlarla ortaya koydu:
"Girdi fiyat artışı tezgaha zam olarak yansıyor. Özellikle toprağın dokusu ve verim artışı için gübre şart. Gübrede ise fiyat artışı durmuyor. 2020 yılında amonyum sülfat gübre tonu bin 100 TL iken 2026 yılında tonu 20 bin 500 TL'ye çıktı. CAN gübre tonu bin 150 TL iken 21 bin lira, DAP gübre tonu 2020 yılında 2 bin 140 TL iken 2026 yılında tonu 40 bin lirayı gördü ve üre gübre 2020 yılında tonu 2 bin 140 TL iken 2026 yılında tonu 31 bin 500 TL fiyatına çıktı. Özelleştirme ile gübre fabrikaları kamudan alındı. İthalata bağlı kimyasal gübre fiyatları artmasının doğrudan ürün fiyat artışına neden oluyor."
"Rekolte yüksek olsa bile vatandaş meyveye ulaşamayabilir"
Girdi maliyetlerindeki artışın sadece üreticinin değil, topyekun tüketicinin de cüzdanını vurduğunu söyleyen Gürer, yaklaşan hasat sezonu öncesi gıda fiyatlarına yönelik şu uyarılarda bulundu:
"Bu yıl meyve ağaçlarında meyve tutumunun iyi olması bekleniyor. Rekoltenin de yükseleceği tahmin ediliyor. Artan girdi fiyatları, önümüzdeki dönemde çarşıda, pazarda gıda fiyatlarına doğrudan yansıyacaktır. Geçen sene zirai don nedeniyle dalında ürün kalmadığı için meyve yiyemeyen vatandaş, bu sene de artan tarımsal girdilerin ürün fiyatlarına yansıması ile her ürünü dilediği kadar tüketemeyebilir. Gübre atılamayan toprakta verim düşer."
