Ankara’nın bağımsız tiyatro topluluklarından Hayali Kumpanya, 2026–2027 tiyatro sezonuna yeni projeler, ödüllü yapımlar ve oyunculuk atölyeleriyle girmeye hazırlanıyor. Sahnelediği yapımlarla dikkat çeken topluluk, yeni sezonda William Shakespeare’in dünyaca ünlü eseri "Romeo ve Juliet"i geleneksel Türk tiyatrosunun meddah formuyla sahneye taşıyarak Ankaralı sanatseverlerin karşısına çıkacak.
Genel Sanat Yönetmenliğini Barış Bölükbaşı’nın üstlendiği Hayali Kumpanya, yeni sezonda hem ödüllü oyunlarını yeniden seyirciyle buluşturmayı hem de "Atölye Kumpanya" bünyesindeki eğitimlerle Ankara’nın kültür ve sanat yaşamına katkı sunmayı hedefliyor.
Geçtiğimiz sezon sahnelenen Şoför Nebahat tiyatroseverlerden yoğun ilgi görürken, Varildeki Adam oyunu XXVI. Direklerarası Seyirci Ödülleri'nde "Komedi Oyunu" ödülüne layık görüldü. Topluluk, yeni sezonda bu iki yapımı yeniden repertuara alırken, Bölükbaşı'nın yıllar süren bir çalışmanın ürünü olan "Romeo ve Juliet'in Hikâyesi" adlı tek kişilik oyunu da prömiyerini yapacak.
Orta oyunundan Hayali Kumpanya'ya
Tiyatro hayatına 1999 yılında başlayan Barış Bölükbaşı, "Orta oyununu deneyimlediğimde ne kadar büyülü bir yapısı olduğunu keşfettim" diyerek anlatıyor bu tanışmayı: "Batılılaşma döneminin başlangıcından bugüne kadarki Türk tiyatrosunun bir kimliğinin olmadığını; oradan oraya savrulan, ne yaptığını bilmeyen, saman alevi gibi parlayıp sönen bir durumda olduğunu gördüm. Oysa orta oyunu terk edilmemiş olsaydı bugün dünyada tiyatro alanında ekol sahibi bir ülke olabilirdik. Hatta dünya tiyatrosuna yön veren, ilham veren, özenilen bir ülke bile olabilirdik" diyen Bölükbaşı, bu düşüncelerin kendisini geleneksel Türk tiyatrosunun içine daha fazla çektiğini belirtiyor. Hayali Kumpanya'yı 2009 yılında "geleneksel Türk tiyatrosu üzerine atölye çalışmaları yapmak ve sahnelediği oyunlarla orta oyununun hem seyircide hem de icracılarda yeni bir heyecan yaratmasını sağlamak amacıyla" kurduğunu söylüyor.
Yine de "Ben kurtarıcı değilim" diyen Bölükbaşı, kuruluş amacını şöyle özetliyor: "Bu farkındalığı meslektaşlarımda yaratabilirsem birileri kalem oynatır, yetkin kişiler yeni bir reji boyutu getirir, koreograflar ufkumuzu açar; oyuncunun ve seyircinin refleksleriyle kendi ulusal tiyatromuzun temellerini atarız. Ben yapamam ama hep birlikte yapabiliriz." Bu süreçte topluluğun Türk tiyatrosuna dört özgün orta oyunu kazandırdığını, ancak bunu sürdürmenin kolay olmadığını belirten Bölükbaşı, Şoför Nebahat ve Varildeki Adam'ın doğrudan orta oyunu formunda olmadığını, ama "yıllardır süren geleneksel tiyatro serüvenimizin etkisiyle, biçem olarak orta oyunu geleneğimizden mutlaka izler taşıdıklarını" ekliyor.
“Ankara seyircisi için tiyatro er meydanıdır”
Başkentte ödeneksiz bir özel tiyatro olarak faaliyet göstermenin getirdiği zorluklara değinen Bölükbaşı, buna karşılık Ankara'da olmayı bir avantaj olarak görüyor: "Ankara bana göre bir tiyatro kentidir. Söylenildiğinin ya da sanıldığının aksine bir seyirci kıtlığı yok; Ankara'da çok ciddi bir tiyatro izleyicisi var." Ankara seyircisinin çoğunlukla devlet tiyatrolarını ve İstanbul'dan turneyle gelen oyunları tercih ettiğini belirten Bölükbaşı, bunun nedenini kalite talebine bağlıyor: "Ankara'da insanlar parasını ödese bile hiçbir alanda kaliteyi hak ettiği anlamda satın alamıyor. Ankara'daki özel tiyatroların ciddi bir özeleştiri yapması gerektiğini düşünüyorum."
Devlet Tiyatroları'na duyulan ilgiyi ucuz bilete değil, garantili bir deneyime bağlıyor: "İzlediği oyunu beğenmese bile seyirci başından sonuna kadar bir tiyatro deneyimi yaşıyor. İzlediği oyunda hiçbir şey baştan savma değil; emek harcanmış, özenilmiş... Bir sonraki Devlet Tiyatroları oyununa gözü kapalı biletini alıyor." İstanbul'dan gelen oyunlara duyulan ilgiyi de "ünlü görme fetişi" olarak görmüyor: "Orada da güvenli bir limana gidiyor seyirci; daha önce televizyonda, sinemada gördüğü, bildiği oyuncuların oyunlarını tercih ediyor. İnsanlar dolandırılmaktan ve zamanlarının çalınmasından endişe ediyor." "Kaliteli oyun" derken görkemli dekor ya da pahalı kostümü kastetmediğini vurguluyor: "Kostümsüz, dekorsuz da kaliteli oyun yapılabilir. Kaliteli oyun; baştan savma yapılmamış, kafa yorulmuş, üzerine düşünülmüş, çalışılmış, özen gösterilmiş bir oyundur."
Seyircinin güvendiği alana yöneldiğini belirten Bölükbaşı, özel tiyatroların özeleştiri yapması gerektiğine dikkat çekerek şunları söylüyor: "Ankara seyircisi son zamanlarda profil olarak biraz değişse de tiyatroyu en bilinçli izleyen seyircidir. Yıllardır İstanbul tiyatrolarının bir söylemi vardır; 'Bir de Ankara seyircisinin önüne çıksın' derler. Yani Ankara Türk tiyatro camiası için bir er meydanıdır. Seyirci özel tiyatroya güvenirse, o özel tiyatro seyirci sıkıntısı çekmez. Ankara'da belki de en büyük sorunumuz, seyircinin güvenini kazanamamamızdır."
“Shakespeare'in tek bir kelimesine bile dokunmadık”
Yeni sezonda prömiyer yapacak "Romeo ve Juliet'in Hikâyesi" adlı tek kişilik meddah oyununun kökeni, Hayali Kumpanya'nın yalnızca geleneksel tiyatro yaptığı yıllara uzanıyor. Bölükbaşı, bu çabayı Osmanlı dönemi yazarı Teodor Kasap'ın İşkilli Memo ve Pinti Hamit oyunlarını Fransız oyun yazarı Molière'den uyarlama motivasyonuyla ilişkilendiriyor: "Kasap, batılılaşmayla birlikte Türk tiyatrosunun yok sayılıp geleneksel tiyatronun yok edilmeye çalışıldığı bir dönemde, bu iki Molière uyarlamasıyla geleneksel tiyatronun Batı dramaturjisiyle de yapılabileceğini göstermek istemiş. Biz de aynı düşüncedeydik."
Bölükbaşı, metnin özgün dilini koruma kararını en zorlayıcı kısım olarak tanımlıyor: "Herkes tarafından bilinen bir eserin bu şekle adaptasyonu oldukça riskli. Shakespeare oyunlarında anlatılan konular kadar, nasıl anlatıldığı da önemli; yani Shakespeare'in o büyülü dili... Ne yaparsanız yapın, Shakespeare'in dili olmadan her şey biraz sası kalacaktır. Sadece yazarın kelimeleri kullanıldı. İnsanlara bu hikâyeyi Shakespeare anlatacak; çünkü tamamen onun kelimeleri kullanıldı, hiçbir ekleme yapılmadı."
Yeni sezonda 4 oyun planlanıyor
Hayali Kumpanya'nın yeni sezon planlamasında ödüllü yapımlar da yer alıyor. XXIV. Direklerarası Seyirci Ödülleri'nde "Özel Ödül" kazanan Şoför Nebahat'i küçük değişikliklerle yeniden repertuara aldıklarını belirten Bölükbaşı, "İki buçuk sezon oynadı ama hâlâ seyircisini tam olarak bulduğunu düşünmüyorum. Daha uzun yıllar oynayabilir diye umuyorum" diyor. Geçen sezon "Komedi Oyunu" ödülünü alan Varildeki Adam da sahnelenmeye devam edecek; bu iki yapıma, prömiyeri yapılacak Romeo ve Juliet'in Hikâyesi eklenecek.
Öte yandan topluluk, tiyatroya ilgi duyan yetişkinlere yönelik hobi oyunculuk eğitimleri ile konservatuvar ve güzel sanatlar fakültelerine hazırlık derslerinin verildiği Atölye Kumpanya'nın yeni dönem kayıtlarını da başlattı. Hayali Kumpanya'nın yeni sezon oyun takvimi, prömiyer tarihleri ve Atölye Kumpanya başvurularına ilişkin duyurular, topluluğun sosyal medya hesapları ve hayalikumpanya.com adresinden takip edilebiliyor.
