İran'ın, ABD'nin deniz ablukasına karşı Hürmüz Boğazı ve çevresindeki gemilere yönelik saldırıları, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı savaşın başlangıcından bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Sadece 12 Ekim'de 6 geminin saldırıya uğradığı kaydedildi.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ile uluslararası deniz güvenliği kaynaklarından alınan bilgilere göre, 5-12 Ekim tarihleri arasında Hürmüz Boğazı ve çevresinde en az 14 saldırı, saldırı girişimi ve engelleme olayı yaşandı.
İran'dan geçiş güzergahlarına yönelik tehditler
ABD'nin deniz ablukasına karşılık Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği üzerindeki kontrolünü genişletmeye yönelik adımlar attı. İran, onaylamadığı rotaları kullanan gemilere yönelik tehditlerini artırırken İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması da bu güzergahlardan geçen gemilerin hedef alınacağı uyarısında bulundu.
İranlı yetkililer, seyrüsefer ve kimlik tespit sistemlerini kapatarak boğazdan geçmeye çalışan gemilerin düşman olarak kabul edileceğini ve bu gemilere saldırılacağını açıkladı.
UKMTO ve İran Devrim Muhafızları Ordusunun açıklamalarından derlenen veriler, ABD ile savaşın yeniden başladığı temmuz ayından itibaren ticari gemilere karşı gerçekleştirilen eylemlerde belirgin bir artış yaşandığını ortaya koyuyor.
Temmuzdan itibaren gemilere yönelik saldırılar
Temmuz ayında Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş kısıtlamalarının sıkılaştırılmasıyla tanker ve kargo gemilerine yönelik en az 12 saldırı kayda geçti.
Ağustos ayında BAE'nin Füceyre ve Umman'ın Sohar açıklarında demirleyen gemiler de saldırıların hedefi oldu. Tankerler ve LNG tankerlerinin de aralarında bulunduğu gemilere füze ve kamikaze insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlenen saldırılarda en az 10 geminin hedef alındığı bildirildi. Eylül boyunca füze ve İHA saldırılarının şiddetlenmesiyle saldırıya uğrayan gemilerin sayısı 18'e çıktı.
ABD ve Körfez ülkeleri petrol taşıma yöntemini değiştirdi
Eylül ayında ABD ve bölgesel müttefikleri, dev ham petrol tankerlerinin (VLCC) Hürmüz Boğazı'ndan doğrudan geçişleri sırasında saldırıya uğrama riskini azaltmak için lojistik yöntemlerini değiştirdi.
ABD ve Körfez ülkeleri, eylül ayının başlarında “gemiden gemiye” olarak adlandırılan taşıma yöntemini uygulamaya koydu. Bu sistemde petrol, Körfez ülkelerinin limanlarından küçük gemilerle taşınıyor, ardından güvenli bölgelerde büyük tankerlere aktarılıyor.
İran Devrim Muhafızları Ordusu ise ABD ve Körfez ülkelerinin bu yöntemi kullanarak sağladığı esnekliğe karşı askeri stratejisini yeniledi. ABD koordinasyonunda yürütülen küçük gemi trafiğini ve gemiden gemiye petrol aktarımını “yasa dışı petrol kaçakçılığı ve Hürmüz ablukasını delme girişimi” olarak nitelendiren İran, Basra Körfezi'ndeki bazı ikmal gemilerini, römorkörleri ve küçük tonajlı tankerleri de vurmaya başladı.
Ekimde 18'den fazla ticari gemi hedef oldu
Ekim ayının ilk 12 gününde 18'den fazla ticari geminin hedef alındığı, yalnızca 12 Ekim'de ise 6 geminin vurulduğunun rapor edildiği belirtildi. Saldırıya uğrayan gemilerden 5'i Hürmüz Boğazı'nda, biri de Umman'ın Sohar demirleme bölgesi yakınlarında bulunuyordu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, bu gemilerden bazılarının “güvensiz” güzergahlarda “yasa dışı” şekilde seyrederken deniz mayınlarına çarptığını ve patlamaların meydana geldiğini bildirdi.
