Uluslararası Para Fonu (IMF), hatalı kurgulanan ve çarpıklıklar barındıran vergi sistemlerinin küresel ekonomide ciddi maliyetlere neden olduğunu bildirdi. IMF, vergi tabanındaki aksaklıkları gideren ve piyasa dengesini gözeten reformların, ülke ekonomilerinde büyümeyi kayda değer ölçüde güçlendirebileceğini vurguladı.
IMF, 14 Ekim'de kamuoyuyla paylaşılacak Mali İzleme Raporu'nun "Büyümeyi Desteklemek İçin Daha İyi Vergilendirme" başlıklı analitik bölümü ile 13 Ekim'de yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünümü Raporu'nun "Maddi Olmayan Ama Gerçek: Kurumlar Vergisinin Yayılma Etkileri" başlıklı kısımlarını önceden yayımladı.
"Önemli olan ne kadar değil, gelirin nasıl toplandığı"
Dünya genelinde hükümetlerin yüksek kamu borçları ve bütçe açıkları nedeniyle ciddi mali baskılarla karşı karşıya olduğuna dikkat çekilen raporda, kamu maliyesinin sürdürülebilirliğinin yalnızca gelir artışıyla sağlanamayacağı ifade edildi.
Vergi mimarisinin özel sektör yatırımlarını, inovasyonu ve istihdamı boğmaması gerektiğine işaret eden IMF, "Hükümetlerin ne kadar gelir topladığı kadar, bu geliri nasıl topladığı da kritik önem taşıyor" tespitinde bulundu.
KDV istisnaları ve Kurumlar Vergisi yatırımı caydırıyor
Raporda, kötü tasarlanmış vergi politikalarının doğrudan reel sektöre yansıyan faturası verilerle paylaşıldı. Gelişmekte olan ekonomiler ve yükselen piyasalarda, özellikle Katma Değer Vergisi (KDV) istisnaları ve kayıt dışılık gibi yapısal çarpıklıkların şirketlerin girdi maliyetlerini yüzde 9'a kadar yükselttiği kaydedildi.
Tipik kurumlar vergisi mevzuatlarında yatırım maliyetlerinin vergiden tam mahsup edilememesi nedeniyle sermaye maliyetinin ortalama yüzde 15 ila 20 arttığı, bu durumun da doğrudan üretken yatırımları caydırdığı vurgulandı. İyi tasarlanmamış bordro ve gelir vergisi dilimlerinin, bireylerin iş gücüne katılımını ve daha fazla kazanma yönündeki motivasyonunu zayıflattığı ifade edildi.
Kurumlar vergisinde rekabetin niteliği değişiyor
Dünya Ekonomik Görünümü Raporu'nun kurumlar vergisine ayrılan bölümünde ise çok uluslu şirketlerin kâr transferi ve ülkeler arası vergi rekabeti masaya yatırıldı.
Küresel çapta yürütülen büyük vergi reformlarının ardından vergiden kaçınma trafiğinin kısmen ılımlılaştığı aktarılırken, benzer gelir seviyesindeki ülkeler arasında vergi rekabetinin sürdüğü belirtildi. Kurumlar vergisi oranlarındaki farklılıkların, şirketlerin kârlarını ve yatırımlarını düşük vergili ülkelere kaydırması nedeniyle sınır ötesi yayılma (spillover) etkileri yaratmaya devam ettiği bildirildi.
