İYİ Parti, Adalet Komisyonu'nda 17 saati aşan görüşmelerin ardından kabul edilen ve kamuoyunda "çerçeve yasa" olarak bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi için muhalefet şerhi hazırladı. Şerhte, teklifin "af niteliğinde" olduğu savunulurken, 7 bin 563 şehidin isimlerine de yer verildi. İYİ Parti, teklif için "Tümü maddeleriyle birlikte bir ihanet metnidir" ifadelerini kullandı.
İYİ Parti'den "çerçeve yasa" teklifine muhalefet şerhi
İYİ Parti Adalet Komisyonu üyeleri, Genel Başkan Yardımcısı ve Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun ile Grup Başkanvekili ve Antalya Milletvekili Uğur Poyraz'ın imzasını taşıyan muhalefet şerhini Komisyon raporuna ekledi.
Şerhte, itirazların yalnızca teklifin belirli maddelerine yönelik olmadığı; teklifin adına, hazırlanış yöntemine, dayandığı siyasi kabullere, genel gerekçesine ve bütün maddelerine yönelik olduğu belirtildi.
İYİ Parti, terör örgütünün silahsızlandırılmasının devletin görevi olduğunu belirtirken, terör örgütünün silah bırakması ile geçmişte işlenen suçların cezasız bırakılmasının birbirinden farklı meseleler olduğunu savundu.
"Teklif af niteliğinde"
Muhalefet şerhinde, teklifin belirli sürelerin sonunda soruşturma ve kovuşturmaların ortadan kalkmasına, kesinleşmiş cezaların çekilmeden infaz edilmiş sayılmasına ve mahkumiyetlerden doğan hak yoksunluklarının erken kaldırılmasına imkan verdiği ileri sürüldü.
İYİ Parti, bu düzenlemelerin sonuçları itibarıyla koşullu özel af niteliği taşıdığını savundu.
Şerhte özellikle teklifin 6'ncı maddesine dikkat çekilerek, kesinleşmiş mahkumiyetlerin infazının 5 veya 10 yıl ertelenmesinin ve bu sürenin sonunda cezanın infaz edilmiş sayılmasının öngörüldüğü belirtildi.
"Yürütmenin belirleyici olduğu istisnai ceza adaleti rejimi"
İYİ Parti, teklifin 7'nci maddesiyle Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulacak Kurula verilen yetkileri de eleştirdi.
Kurulun Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden oluşacağı hatırlatıldı.
Şerhte, geçmiş suçlara ilişkin bazı soruşturmaların yürütme ağırlıklı Kurulun iznine bağlandığı, kanun yolu mercilerine zorunlu bozma sonucu dayatıldığı ve süreçte görev yapan kişilere geniş sorumsuzluk tanındığı ileri sürüldü.
İYİ Parti, düzenlemelerin birlikte değerlendirildiğinde bunun yalnızca bir infaz düzenlemesi olmadığını, "yürütmenin belirleyici olduğu istisnai bir ceza adaleti rejimi" oluşturacağını savundu.
Şehit yakınları ve gaziler vurgusu
İYİ Parti, teklifin mağdur ile fail arasındaki dengeyi tersine çevirdiğini öne sürdü.
Muhalefet şerhinde, fail açısından başvuru ve ceza kolaylığı mekanizmaları oluşturulurken şehit yakınları, gaziler ve terör mağdurları için bilgi, itiraz, tazmin, hakikat veya yeni sosyal hak mekanizması bulunmadığı belirtildi.
Şehit aileleri ve gazileri temsil eden kuruluşlar ile terör mağdurları, akademisyenler ve güvenlik uzmanlarının Komisyon çalışmalarına katılımının sağlanmadığı da savunuldu.
"Terörün kasası konuşulmuyor"
İYİ Parti, teklifin PKK'nın kontrolünde bulunan malvarlığı değerlerinin akıbetine ilişkin herhangi bir düzenleme içermemesini de eleştirdi.
Muhalefet şerhinde, örgütün ekonomik gücünün nasıl tasfiye edileceği ve devletin denetimine hangi usulle alınacağına ilişkin belirsizlik bulunduğu savunuldu. Ayrıca bu kaynakların mağdurların zararlarının giderilmesinde kullanılıp kullanılmayacağının da düzenlenmediği belirtildi.
Komisyon görüşmelerine "usul" eleştirisi
İYİ Parti, teklifin Adalet Komisyonu'nda görüşülme biçimine de itiraz etti.
Komisyon görüşmelerinin yaklaşık 17 saat sürdüğü, ardından muhalefet şerhlerinin hazırlanması için yalnızca iki saat süre tanındığı belirtildi.
Şerhte, bu sürenin teklifin kapsamı ve önemine uygun olmadığı savunularak, yasama sürecinin muhalefetin denetim hakkını daralttığı ileri sürüldü.
İYİ Parti ayrıca yeterli salon sağlanmaması, milletvekillerinin toplantıya erişimde bekletilmesi, canlı yayın yapılmaması, uzman ve mağdur katılımının sınırlı tutulması ve gerekli bilgi ve belgelerin verilmemesi gibi uygulamaları da eleştirdi.
"Teklif Anayasa'ya aykırılık içeriyor"
İYİ Parti, teklifin Anayasa'nın 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 14, 36 ve 138'inci maddeleri bakımından ciddi aykırılıklar içerdiğini savundu.
Şerhin sonuç bölümünde, teklifin başlığının aksine Türkiye toplumunun tamamına yönelik bir barış ve dayanışma düzenlemesi olmadığı, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların mensupları açısından soruşturma, kovuşturma, infaz ve hak yoksunluğu alanlarında olağan hukukun dışında ayrıcalıklı bir rejim oluşturduğu ileri sürüldü.
İYİ Parti, terörün sona ermesinin Türkiye'nin ortak menfaati olduğunu ancak silahsızlanmanın geçmişte işlenen suçların hesabını ortadan kaldırmayacağını belirterek, "Terörist silahını bırakmalı ve işlediği suçun cezasını da çekmelidir"görüşünü dile getirdi.
Muhalefet şerhinde 7 bin 563 şehidin ismi yer aldı
İYİ Parti'nin muhalefet şerhinde, PKK/KCK ve bağlantılı yapılar tarafından şehit edildiği belirtilen 7 bin 563 asker, polis, korucu ve sivilin isimleri de yer aldı.
Şehitlerin isimleriyle birlikte şehit oldukları tarih ve yerlere de yer verilen bölümde, çalışmanın şehitlerin ve ailelerinin yaşadığı acının kayda geçirilmesi amacıyla hazırlandığı belirtildi.
Şerhte, "Terör örgütü silah bırakabilir fakat Türkiye Cumhuriyeti Devleti devlet olma vasfını bırakamaz" ifadelerine yer verilirken, teklif için "Teklifin tümü maddeleriyle birlikte bir ihanet metnidir" değerlendirmesi yapıldı.
