Türkiye Gemi Geri Dönüşüm İzleme Koordinasyonu, Aliağa’da faaliyet gösteren gemi geri dönüşüm tesislerinin AB sertifikalarının iptal edilmesi talebiyle Avrupa Komisyonu’na başvuru yaptıklarını açıkladı. TMMOB Mimarlık Merkezi’nde yapılan toplantıda, 18 kurumun imzaladığı açık mektup kamuoyuyla paylaşıldı.
Platform adına açıklamayı okuyan Çevre Mühendisleri Odası’ndan Selma Akdoğan, Avrupa Birliği’nin kendi ülkelerinde yasaklanan uygulamaları Türkiye’de kabul etmesini eleştirerek şunları söyledi:
“Avrupa Komisyonu, bir AB ülkesinde asla kabul edilmeyecek uygulamaları Aliağa’da onaylamıştır. AB içinde yasak olanın başka bir yerde kabul edilmesi utanç verici bir çifte standarttır.”
18 kurumdan AB’ye çağrı: “Aliağa’daki sertifikalar derhal iptal edilsin”
Toplantıya TMMOB İKK Sekreteri Aykut Akdemir, İzmir Tabip Odası Başkanı Yüce Ayhan ve platform bileşenleri katıldı.
Akdemir, yıllardır bölgedeki hukuksuz gemi söküm süreçlerine karşı mücadele ettiklerini belirterek, “Biz ülkemizi başka ülkelere şikâyet etmiyoruz. Tersine, AB onay sürecinin arkasına saklanan denetimsizliği ortaya koyuyoruz. Bir tezgah dönüyor ve biz tam merkezinden konuşuyoruz.” dedi.
“Aliağa’daki tesisler AB standartlarını karşılamıyor”
Açıklamada, Aliağa’daki 22 gemi geri dönüşüm tesisinden 11’inin AB onaylı olmasına rağmen çevre koruma, işçi sağlığı ve güvenliği standartlarına uymadığı belirtildi.
Akdoğan, bölgede tehlikeli atık yönetimi, asbest raporlaması, sızıntı kontrolleri ve denetim süreçlerinin defalarca ihlal edildiğini vurguladı:
“Yakın zamanda gemi geri dönüşüm sektöründen kaynaklı 15 bin ton tehlikeli atığın yasadışı şekilde döküldüğü ortaya çıktı. Gemiler, AB’de tamamen yasak olan baştankara yöntemiyle sökülüyor. Bu yöntem çevreye kalıcı zarar veriyor.”
“Aliağa ve Hindistan gibi ülkelere çifte standart uygulanıyor”
Platform, AB Gemi Geri Dönüşüm Tüzüğü’nün ihlal edildiğini ve Avrupa’nın “tehlikeli atık yükünü” diğer ülkelere taşıdığını belirtti:
“AB, kendi topraklarında yasakladığı söküm yöntemlerini Türkiye ve Hindistan’da meşrulaştırarak toksik mirasını başka ülkelere aktarıyor. Bu kabul edilemez bir çifte standarttır.”
Avrupa Komisyonu’na talepler: “Onayları iptal edin, altyapı yatırımlarını destekleyin”
Koordinasyon, Avrupa Komisyonu’ndan şu adımların atılmasını talep etti:
“Aliağa'daki tesisler için tüm AB onaylarını derhal iptal edin. AB Gemi Geri Dönüşüm Tüzüğü kapsamındaki onay prosedürlerini gözden geçirin ve güncelleyin. Türkiye’deki yetkililerle ve sivil toplumla iş birliği yaparak, sızıntıların tam kontrolünü sağlayacak altyapı yatırımları da dahil olmak üzere, güvenli, sağlıklı ve çevreye zarar vermeyen gemi geri dönüşüm uygulamalarının hayata geçirilmesini sağlayın. Kıyı ekosistemlerinin benzersiz ve yeri doldurulamaz olduğunu vurguluyoruz. AB, Türkiye’deki mevcut gemi geri dönüşüm uygulamalarını meşrulaştırarak, belgelenmiş ihlallere gözlerini yumuyor, toksik mirasını yönetemeyen bölgelere aktarıyor ve gemi geri dönüşüm sektörünü gerçek anlamda sürdürülebilir uygulamalara dönüştürme rolünü yok sayıyor. Avrupa Komisyonu’na destek sağlamaya hazır olduğumuzu teyit ediyor ve gerekli adımları daha ayrıntılı görüşmek için bir toplantı talep ediyoruz.”
Platform, Avrupa Komisyonu ile daha kapsamlı görüşme talep ederek toplantıya hazır olduklarını belirtti.
