CHP lideri Özgür Özel TBMM’deki 23 Nisan görüşmelerinde yaptığı konuşmada, Meclis’te Bolu ve Zonguldak Milletvekili olarak bulunan Atatürk’ün Milli Mücadele arkadaşı Tunalı Hilmi Beyden bahsetti.. 1921 yılında yerel siyasi yetkililere bir haftalık tutuklama yetkisi veren düzenlemeye karşı çıktığını söyledi ve günümüzle bağlantı kurdu .
Meclis tutanaklarına göre Tunalı Hilmi Bey TBMM’deki Anayasa taslağı görüşmelerinde Nahiye Müdürü gibi yerel siyasi amirlere bir haftalık tutuklama yetkisi verilmesine karşı çıkıyor ve ‘’Bu yetkiyi tarafsız birine vermezseniz siyasi rakiplerini tutuklar, yalancı şahitler yaratıp beni bile içeri atarlar’’ diyor.
CEZAEVİNDEN KAÇTI
Özel’in gündeme getirdiği Tunalı Hilmi bey, 1871’de bugün Bulgaristan sınırkarı iindeki Eskicuma’da doğdu ve ailesi ile birlikte küçük yaşta İstanbul’a geldi, askeri tıp okudu.
Kurtuluş savaşında Atatürk’ün yanında yer aldı. Karadeniz Ereğli’de Fransız işgalcilere karşı direnişi örgütledi, İstanbul hükümeti tarafından Divan-ı Harp’e verildi ve idama mahkum edildi. Tutuklandı ancak cezaevinden kaçtı. Anadolu’da Milli Mücadeleye devam etti.
İsviçreli olan ve Türk vatandaşlığına geçen eşinin adını ‘’Hürriyet’’ olarak değiştirdi. Oğlunun adını ise ‘’İnsan’’ koydu. Kızı Sevda’yı o yıllarda ilk olan Haydarpaşa’daki kız-erkek karma okuluna gönderdi.
MADEN İŞÇİLERİ VE ANAYASA
Cumhuriyetin ilanından sonra da iki kez Zonguldak Milletvekili olan Tunalı Hilmi Bey, maden işçilerinin hakları konusunda ilk mücadeleyi veren ve yasal düzenlemeler yapılmasını sağlayan isim oldu.
İlk Anayasa taslağını da hazırladı ve maddeler arasına ‘’Kadın erkek özgür ve eşittir. Devletin dili Türkçedir’ hükümlerini koydu. Ankara’nın Kavaklıdere semtindeki ünlü cadde Tunalı Hilmi ismini taşıyor. Caddenin girişimde heykeli de bulunuyor, ayrıca Karadeniz Ereğli’de de heykeli yer alıyor.
