Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bültenlerinden derlenen güncel bilgiler, yüksek enflasyon döneminde kredi kartı kullanım alışkanlıklarının değiştiğini ortaya koydu. Hem bireysel hem de kurumsal kredi kartı harcamalarında geçmiş yıllarda taksitli işlemler ön plandayken, son dönemde uygulanan düzenlemelerle birlikte taksitsiz harcamaların payı dikkat çekici bir şekilde artış gösterdi.
Ekonomim'in haberine göre 2017 yılı başında 70 milyar TL olan bireysel kredi kartı hacmi, 2026 yılı itibarıyla devasa bir büyüme kaydederek 3 trilyon TL seviyesine ulaştı.
Bireysel kredi kartı bakiyesi 3 trilyon TL sınırında
Kredi kartı piyasasındaki büyüme rakamları, son on yılda yaşanan ekonomik değişimi gözler önüne seriyor. Bireysel kredi kartı kullanımı 2017'den bu yana katlanarak artarken, kurumsal kredi kartı bakiyesi de 900 milyar TL eşiğini geride bıraktı. Kredi kartı harcamalarındaki bu nominal yükseliş enflasyonist etkilerle paralellik gösterse de, harcama kalemlerinin dağılımı tüketici davranışlarındaki dönüşümü simgeliyor. Özellikle bireysel kredi kartı limitlerinin ve kullanım oranlarının yükselmesi, finansal tablolara hacimsel büyüme olarak yansıdı.
Taksitsiz harcama oranı taksitli işlemleri geride bıraktı
Bireysel kredi kartı işlemlerinde 2017 ile 2021 yılları arasında taksitli ve taksitsiz kullanım oranları birbirine yakın bir seyir izliyordu. Ancak son iki yılda kredi kartı harcama dengeleri belirgin şekilde farklılaştı. 2024 yılı itibarıyla bireysel kredi kartı kullanıcılarının taksitsiz işlem payı yüzde 65 seviyelerine tırmanırken, taksitli kullanım oranı yüzde 35’e kadar geriledi. 2026 yılı verilerine bakıldığında, taksitsiz kredi kartı harcamalarının toplam içindeki ağırlığının yüzde 60’ın üzerinde kalmaya devam ettiği görülüyor.
Kurumsal kredi kartı harcamalarında taksitli payı yüzde 25'e düştü
Şirketlerin ticari faaliyetlerinde kullandığı kurumsal kredi kartı tarafında da bireysel tarafa benzer bir tablo hakim oldu. 2023 yılı sonrasında şirketlerin kredi kartı üzerinden yaptıkları harcamalarda taksitsiz kullanım oranları hızla ivme kazandı. Kurumsal kredi kartı ile yapılan taksitli işlemlerin toplam harcamalar içindeki payı yüzde 25 seviyesine kadar çekildi. Bu durum, kurumsal kredi kartı kullanımının daha çok peşin ve kısa vadeli harcamalara odaklandığını kanıtladı.
Enflasyon ve düzenlemelerin kredi kartı kullanımına etkisi
Yüksek enflasyon sürecinde tüketiciler ve firmalar maliyetleri yönetmek için kredi kartı yöntemine başvursa da, kısıtlayıcı düzenlemeler taksitli seçenekleri daralttı. Kredi kartı üzerinden yapılan harcamalarda enflasyondaki yükselişe rağmen taksitsiz işlemlerin artması, piyasadaki likidite ve borçlanma yapısının değiştiğini gösteriyor. Hem kurumsal hem de bireysel kredi kartı kullanıcıları, artık harcamalarının büyük bölümünü tek çekim olarak gerçekleştirerek kredi kartı limitlerini bu yönde kullanmayı tercih ediyor.
