Türkiye genelinde faili meçhul cinayetler ve kriminal olayların aydınlatılmasında önemli görev üstlenen Kriminal Polis Laboratuvarları, son teknoloji cihazlar ve yapay zekâ destekli sistemlerle delilleri analiz ediyor. Antropoloji, balistik, belge, biyoloji, data, görüntü, iz, kimya ve ses incelemeleri sayesinde olay yerlerinden elde edilen bulgular bilimsel yöntemlerle değerlendirilerek soruşturmalara yön veriyor.
Yapay zekâ ile kemik tanımlama dönemi başlıyor
Ankara Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürü Dr. Çağdaş Aksoy, laboratuvarlarda yapay zekâ destekli projelerin yürütüldüğünü belirtti. Bu kapsamda Ankara Üniversitesi ve HAVELSAN iş birliğiyle TÜBİTAK destekli kemik tanımlama projesi geliştiriliyor.
2026 yılı sonunda tamamlanması planlanan proje sayesinde olay yeri inceleme ekipleri, buldukları kemiklerin ön değerlendirmesini sahada yapabilecek. Böylece kemiklerin insan ya da hayvan kalıntısı olup olmadığına ilişkin ilk tespitler daha hızlı gerçekleştirilecek.
Adlî antropoloji ile kimliği belirsiz vakalar çözülüyor
Antropolojik İnceleme Laboratuvarı'nda olay yerinden elde edilen kemiklerin hangi canlıya ait olduğu, insan kemiği olması halinde ise yaş, cinsiyet ve travma izleri detaylı olarak inceleniyor.
Ayrıca kayıp kişilere ait son fotoğraflar üzerinden adlî yaşlandırma çalışmaları yapılırken, kimliği belirlenemeyen kafatasları için Yeniden Yüzlendirme Laboratuvarı'nda yüz görünümü oluşturulabiliyor. Bu çalışmalar özellikle faili meçhul dosyaların çözümünde önemli katkı sağlıyor.
Balistik arşiv sistemi suçlar arasındaki bağlantıyı ortaya çıkarıyor
Balistik İncelemeler Laboratuvarı'nda ateşli ve ateşsiz silahlar detaylı analizlerden geçiriliyor. Olay yerinden elde edilen kovan ve mermi çekirdekleri şüpheli silahlarla karşılaştırılarak eşleştirme yapılıyor.
BALİSTİKA Kovan Arşiv Sistemi sayesinde farklı suç dosyaları arasında bağlantılar kurulabiliyor. Yapay zekâ destekli yeni projeyle dijital mermi çekirdeği arşivi oluşturulması hedeflenirken, çalışmanın 2028 yılında tamamlanması planlanıyor.
Sahte belgeler ve imzalar bilimsel yöntemlerle inceleniyor
Belge İnceleme Laboratuvarı'nda el yazıları, imzalar, yazıcı çıktıları ve sahtecilik şüphesi bulunan belgeler detaylı analizlerden geçiriliyor. Tehdit mektupları, intihar notları ve resmi evraklar üzerindeki incelemeler uzman ekipler tarafından gerçekleştiriliyor.
DNA ve polen analizleri soruşturmalara ışık tutuyor
Biyolojik İnceleme Laboratuvarı'nda olay yerlerinden elde edilen DNA örnekleri incelenerek bulguların şüpheli, mağdur veya üçüncü kişilere ait olup olmadığı belirleniyor.
2025 yılında başlatılan adlî palinoloji çalışmaları kapsamında ise polen, spor ve mikroskobik kalıntılar analiz ediliyor. Bu yöntem sayesinde cesedin taşınıp taşınmadığı, ölüm yeri ve ölüm zamanına ilişkin mevsimsel değerlendirmeler yapılabiliyor.
Silinen veriler kurtarılıyor, görüntüler netleştiriliyor
Data İnceleme Laboratuvarı'nda bilgisayar, telefon ve dijital depolama cihazlarından adlî imaj kopyaları alınarak silinmiş veriler geri getirilebiliyor.
Görüntü İnceleme Laboratuvarı'nda ise güvenlik kamerası kayıtları ve diğer görüntüler iyileştiriliyor. Okunamayan plakalar, yüz görüntüleri ve olay anına ait kayıtlar analiz edilerek soruşturmalarda kullanılabilir hale getiriliyor.
Kazınmış şase ve seri numaraları yeniden ortaya çıkarılıyor
İz İnceleme Laboratuvarı'nda araçların şase ve motor numaraları, mühürler, damgalar ve çeşitli alet izleri inceleniyor. Kazınmış veya silinmiş seri numaralarının yeniden okunmasına yönelik teknik çalışmalar da burada gerçekleştiriliyor.
Uyuşturucu ağları ve ses kayıtları mercek altında
Kimyasal İnceleme Laboratuvarı'nda uyuşturucu maddeler, patlayıcı kalıntıları, yangın başlatıcı maddeler ve atış artıkları analiz ediliyor. Profilleme Laboratuvarı aracılığıyla ele geçirilen uyuşturucular arasında bağlantılar kurularak dağıtım ve satış ağlarının tespit edilmesine katkı sağlanıyor.
Ses İnceleme Laboratuvarı'nda ise ses kayıtları temizleniyor, arka plan gürültüleri ayıklanıyor ve kayıtların montaj içerip içermediği inceleniyor. Ayrıca seslerin belirli kişilere ait olup olmadığı da uzmanlar tarafından analiz ediliyor.
