Avrupa Birliği ve İngiltere, dijital ödeme sistemlerinde ABD merkezli dev şirketlere olan bağımlılığı bitirmek adına tarihi bir dönüşüm sürecine giriyor. Dijital euro projesi ve Avrupa çapında kurulacak birleşik ödeme altyapısı, kıtanın finansal egemenliğini korumayı ve küresel krizlere karşı stratejik bağımsızlık kazanmayı hedefliyor.
Jeopolitik gerilimler finansal bağımsızlığı tetikledi
ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden göreve gelmesiyle birlikte ticaret, savunma ve diplomasi alanında tırmanan gerilimler, Avrupa’yı finansal güvenliğini sorgulamaya itti. Nakit kullanımının hızla azaldığı günümüzde, ödeme trafiğinin yabancı şirketlerin kontrolünde olması ciddi bir "jeopolitik kırılganlık" olarak değerlendiriliyor.
Visa ve Mastercard'a rakamlarla bakış
Avrupa ve İngiltere’deki kartlı işlemlerin neredeyse tamamı ABD merkezli devler tarafından domine ediliyor.
İngiltere: 2025 verilerine göre kartlı işlemlerin yüzde 95’i Visa ve Mastercard altyapısıyla yapılıyor.
Küresel Pazar: Visa yıllık 14,2 trilyon dolar hacimle liderliğini korurken, Mastercard 9,8 trilyon dolarlık işlem hacmiyle ikinci sırada yer alıyor.
Avrupa, bu tabloyu değiştirmek için Avrupa Ödemeler Girişimi (EPI) ile kendi alternatif ağını kurmaya hazırlanıyor.
Dijital euro geliyor: Takvim netleşti
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Avrupa’nın kendi dijital ödeme altyapısını kurmasının artık bir zorunluk olduğunu vurguladı. Dijital Euro için planlanan süreç şu şekilde işleyecek:
2026: Yasal çerçevenin tamamlanması,
2027: Pilot uygulamanın başlaması,
2029: Sistemin tam kapasite devreye girmesi.
İngiltere kendi ulusal sistemini kuruyor
Benzer bir hamle de İngiltere cephesinden geldi. İngiliz bankacılık sektörünün üst düzey yöneticileri, Visa ve Mastercard’a alternatif olacak ulusal bir ödeme sistemi için ilk resmi toplantılarını gerçekleştirmek üzere bir araya geliyor. Bu adım, İngiltere'nin finansal altyapısını stratejik olarak güçlendirme hedefinin bir parçası olarak görülüyor.
Türkiye’nin yerli gücü TROY’dan büyük başarı
Dünya genelinde Hindistan (UPI), Çin (UnionPay) ve Brezilya (PIX) gibi yerel sistemler güç kazanırken, Türkiye’de TROY rüzgarı esiyor. Finansal teknolojilerde bağımsızlık rolü üstlenen TROY, 2025 yılında devasa bir büyüme gerçekleştirdi:
TROY logolu kartlarla yapılan işlem tutarı bir önceki yıla göre yüzde 125 artarak 4,8 trilyon liraya ulaştı.
TROY’un tutarsal pazar payı ise yüzde 25,3 seviyesine yükseldi.
Küresel ödeme sistemlerinde yeni rekabet dönemi
Dünyada en fazla kullanılan UPI, UnionPay, SEPA, PIX ve PayPal gibi sistemlerin yanına eklenecek olan yeni Avrupa altyapıları, küresel güç dengelerini değiştirecek. Uzmanlara göre bu hamleler yalnızca ekonomik bir reform değil, aynı zamanda Visa ve Mastercard’ın küresel hakimiyetine karşı başlatılan en büyük finansal egemenlik mücadelesi olacak.
