Amerika Birleşik Devletleri Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Mars atmosferinin yapısını çözmek amacıyla uzun yıllardır uzayda faaliyet gösteren stratejik bir keşif aracına veda etti.
11 yıllık MAVEN görevi resmen sonlandırıldı
Kurumun resmi internet sitesi üzerinden gerçekleştirilen yazılı açıklamada, Mars yörüngesinde 11 yılı aşkın bir süredir kesintisiz şekilde atmosfer araştırmaları yürüten MAVEN uzay aracı misyonunun resmi olarak sonlandırıldığı kamuoyuna duyuruldu.
Beklenmedik sinyal kaybının ardından arıza inceleme kurulu toplandı
Mars'ın atmosfer yapısını gözlemlemek amacıyla özel olarak tasarlanan MAVEN misyonunun sona ermesine yol açan teknik süreçlerin detayları da paylaşıldı.
NASA yetkilileri, yörüngedeki uzay aracından yaşanan beklenmedik bir sinyal kaybı neticesinde en son 6 Aralık 2025 tarihinde veri akışı sağlanabildiğini kaydetti. Bu tarihten itibaren araçla yeniden iletişim kurulamadığı aktarıldı.
NASA arıza inceleme kurulu oluşturdu
Mühendislerin aracı kurtarma yönündeki yoğun çalışmalarını teknik boyutuyla değerlendirmek ve sistemlerin muhtemel durumunu kesin olarak belirlemek amacıyla NASA bünyesinde bir arıza inceleme kurulu toplandı.
Kurtarma çalışmaları detaylı şekilde değerlendirildi
Yapılan detaylı incelemelerin ardından kurul, uzay aracının mevcut şartlar altında kurtarılamayacağına, bundan sonraki süreçte bilimsel araştırma faaliyetlerini yürütemeyeceğine ve Dünya'ya veri aktarım görevini yerine getiremeyeceğine kesin olarak karar verdi.
Derin Uzay Ağı yörüngedeki bozulmayı tespit etti
Uzay aracının kaybına ilişkin somut veriler, NASA'nın küresel iletişim altyapısı üzerinden elde edildi. NASA Derin Uzay Ağı (DSN) istasyonları, Mars’ın arkasından çıkış yaptığı esnada uzay aracının izlediği yörüngede ciddi bir bozulma meydana geldiğini sistemler üzerinden tespit etti.
MAVEN için resmi kapatma süreci başlatıldı
İnceleme kurulu, bu yörüngesel sapma ve mekanik durum nedeniyle MAVEN'in uzay boşluğunda kurtarılamaz bir konuma sürüklendiği sonucuna vardı.
Yaşanan bu durum üzerine, misyonun bugüne kadar elde ettiği tüm veri setini güvenli bir şekilde arşivlemek amacıyla standart prosedürlerin işletildiği ve MAVEN misyonu resmi kapatma sürecinin operasyonel olarak başlatıldığı bildirildi.
MAVEN 2014’te Mars’a ulaşmıştı
Uzay ajansının en başarılı projelerinden biri olan MAVEN, 2013 senesinde fırlatılmış ve uzun bir yolculuğun ardından 2014 yılında Mars'a ulaşarak gezegenin üst atmosfer katmanlarını incelemeye başlamıştı.
Araç, Güneş rüzgarlarının gezegen atmosferiyle olan etkileşimini gözlemleme görevini başarıyla yürüttü. MAVEN, bu birincil bilimsel misyonunun yanı sıra NASA'nın Mars yüzeyinde aktif olarak çalışan iki önemli keşif aracı Curiosity ve Perseverance için de kritik bir iletişim aktarma uydusu (röle uydusu) rolünü üstleniyordu.
Veriler Mars’ın atmosfer kaybını ortaya koydu
Gezegen bilimciler ve araştırmacılar, MAVEN'den gelen veriler ışığında Mars'ın milyarlarca yıllık süreç içerisinde atmosferinin çok büyük bir bölümünü Güneş kaynaklı radyoaktif etkiler nedeniyle kaybettiğini kanıtlamıştı.
Mars zamanla soğuk ve kurak bir gezegene dönüştü
Bilim insanları, yaşanan bu atmosfer kaybının geçmişte sıcak ve nemli bir ortama sahip olan Mars'ı zamanla bugünkü gibi soğuk, kurak ve çorak bir gezegene dönüştürdüğünü belirtiyor.
