2026-2027 eğitim öğretim yılında okulların açılmasına iki hafta kala aileler kırtasiye alışverişine başladı. Sektör temsilcilerinin verilerine, zincir marketlerin kataloglarına ve farklı illerdeki piyasa taramalarına göre, temel kırtasiye ihtiyaçlarıyla bir öğrencinin çantası bu yıl ortalama 2 bin 500 TL'ye doluyor; ürün kalitesine ve markaya göre bu rakam 7 bin TL'ye kadar çıkabiliyor.
Türkiye genelinde yaklaşık 20 milyon öğrenci 14 Eylül'de ders başı yapacak; okula ilk kez başlayacak birinci sınıf öğrencileri ve anaokulu çağındaki çocuklar için uyum haftası ise 7 Eylül'de başlıyor. Kırtasiye esnafı, geçen yıllara kıyasla artışın "kontrollü" seyrettiğini, ancak etiketlerde yine de yükseliş bulunduğunu belirtiyor.
Kırtasiye esnafı ise zincir marketlerin oluşturduğu haksız rekabetten ve daralan kazanç döneminden şikâyet ediyor.
Zincir market satışları kırtasiye esnafını zora sokuyor
Ankara'da faaliyet gösteren kırtasiye esnafı Gani Beyreli, yıllık gelirlerinin büyük kısmını okulların açıldığı döneme bağladıklarını ifade etti. Zincir marketlerin yüksek alım gücünü kullanarak kırtasiye ürünlerini daha ucuza satmasının geleneksel kırtasiyecileri zor durumda bıraktığına dikkat çekti.
Beyreli, "Yıl boyunca yapacağımız asıl ciroyu ve kazancı, okulların açıldığı bu bir buçuk aylık zaman diliminde elde ediyoruz. Ancak büyük zincir marketler, çok yüksek adetlerde toptan alım yapabildikleri için ürünleri çok daha uygun maliyetlerle temin edebiliyor. Bu ürünleri reyonlarına koyarak bizim bir buçuk aylık asıl kazanç dönemimizi ne yazık ki bitiriyorlar. Tüketiciler de yoğun kullanılan temel malzemeleri doğal olarak bu marketlerden almayı seçiyor. Marketler bu ürünleri sadece sezonluk olarak satıyor ve bu durum açıkça haksız bir rekabete yol açıyor" dedi.
"Kırtasiye harcaması sadece ilk alışverişle sınırlı kalmıyor"
Bir öğrencinin çanta ve temel kırtasiye maliyetinin başlangıçta 3 bin ila 5 bin TL arasında değiştiğini belirten Beyreli, harcamaların dönem içinde de devam ettiğini vurgulayarak, "Ders kitapları hariç sadece kırtasiye için ilk etapta ortalama 3 bin ila 5 bin TL arasında bir harcama yapılıyor. Ancak süreç bununla bitmiyor; eğitim dönemi boyunca okulun ihtiyaç listelerine bağlı olarak veliler bu tutardaki alışverişi yılda iki ya da üç kez tekrarlamak zorunda kalıyor. Özellikle boya, defter ve kalem gibi sarf malzemeleri çok hızlı tükeniyor. Fiyat skalası da oldukça geniş; 80-90 TL'ye de defter var, 500-700 TL'ye de. Bu çeşitlilik ve dönemsel yinelenen kırtasiye alımları toplam masrafı 6 bin, 7 bin hatta 10 bin TL seviyelerine kadar çıkarabiliyor" diye konuştu.
Zam oranı yüzde 25-30 bandında seyrediyor
Tüm Kırtasiyeciler Derneği (TÜKİD) Yönetim Kurulu Başkanı Taha Keresteci, 2026 okula dönüş sezonunda sektörün fiyat artışının genel enflasyonun altında kaldığını açıkladı. Keresteci'nin değerlendirmesine göre bir öğrenci çantasını temel kırtasiye ihtiyaçlarıyla doldurmanın ortalama maliyeti 2 bin 500 TL'yi bulurken, bu rakam geçen yıla göre yüzde 25 artışa işaret ediyor.
Okula başlama maliyeti 52 bin TL'yi aşıyor
Eğitim-İş sendikasının Ankara ölçeğinde yaptığı piyasa araştırmasına göre, yalnızca kırtasiye ve çanta masrafı ilkokulda 4 bin 791 TL, ortaokulda 6 bin 387 TL, lisede ise 7 bin 740 TL düzeyinde. Aynı araştırmaya göre üniforma, ayakkabı, kaban ve spor malzemesi dahil giyim masrafı en az 13 bin 900 TL'yi, ulaşım dahil bir öğrencinin toplam başlangıç maliyeti ise 52 bin TL'yi aşıyor.
