Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, "Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"i Resmî Gazete’de yayımladı. Düzenlemeyle özellikle yüksek yapıların yıkımı, patlayıcı kullanımı, fenni mesuliyet sınırları ve şantiye güvenliğine ilişkin teknik kurallar sil baştan yenilendi.
Patlayıcı ile yıkımlara sıkı denetim ve "test patlatması" şartı
Yönetmelik bünyesinde "Patlatmadan Sorumlu Mühendis" tanımı mevzuata girerken, patlayıcı ile yapılacak yıkımlar için teknik kriterler artırıldı:
-
Patlayıcı ile gerçekleştirilecek tüm yıkımlarda patlatmadan sorumlu mühendis ile müellifin şantiye sahasında birlikte bulunması zorunlu kılındı.
-
Ateşleyicilerin "B sınıfı yeterlik belgesine" sahip olması şartı getirildi.
-
Patlatma anında titreşim ve basınç sensörlerinin kullanılması, yıkım sürecinin yüksek hızlı kameralarla kayıt altına alınması ve meteorolojik şartlar değerlendirilmeden işlem yapılmaması hükme bağlandı.
-
Yıkım öncesinde gerekli görülmesi halinde "test patlatması" yapılabilecek.
Fenni mesuliyet sınırları yeniden çizildi
Yeni düzenlemeyle birlikte yıkım süreçlerindeki fenni mesuliyet esasları netleştirildi:
-
Yıkım fenni mesuliyeti inşaat mühendisleri tarafından üstlenilecek.
-
Bina yüksekliği 18,50 metreden az olan yapılarda kural olarak fenni mesuliyet aranmayacak. Ancak bitişik nizam, karma taşıyıcı sistem veya çevresel risk taşıyan durumlarda ilgili idarece fenni mesuliyet şartı getirilebilecek.
-
Patlayıcı ile yapılan yıkımlar ile ikiden fazla bodrum katı bulunan tüm binaların yıkımında fenni mesuliyet üstlenilmesi zorunlu tutuldu.
Yüksek yapıların yıkımına özel kısım klendi
Bina yüksekliği 21,50 metreyi (yapı yüksekliği 30,50 metre) aşan yüksek yapılar ile bina yüksekliği 51,50 metreyi aşan çok yüksek yapıların yıkımına yönelik özel kurallar yönetmeliğe eklendi. Yüksek yapı yıkımlarında toz, gürültü ve titreşim sınır değerlerinin korunması, şantiye çevresinin perdeleme ve koruma fanlarıyla emniyete alınması ile standartlara uygun dış cephe iş iskelelerinin kullanılması zorunlu hale getirildi.
Kamu yıkımlarında esneklik ve yürürlük tarihi
6306 sayılı Kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi aranmayacak; ancak fenni mesuliyetin idarece üstlenilmesi gerekecek. İhale süreci başlayan kamu binalarında ise kazanılmış haklar korunarak eski yönetmelik hükümleri uygulanacak.
Yönetmeliğin kamu yıkımlarına ilişkin fenni mesuliyet hükümleri yayımı tarihi olan 12 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girerken, teknik ve idari diğer tüm maddeler bir yıl sonra (12 Ağustos 2027) uygulanmaya başlayacak.
