Rusya'nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk'ta yaşanan şüpheli ölüm, veba salgını endişesini beraberinde getirdi. Veba ve diğer tehlikeli enfeksiyonlar üzerinde çalışan araştırma enstitüsünde görev yapan laboratuvar çalışanının 2 Ekim'de hayatını kaybettiği bildirilirken, yerel kaynaklarda ölümün akciğer vebasıyla bağlantılı olabileceği öne sürüldü. Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketici Haklarını Koruma Servisi Rospotrebnadzor ise şu ana kadar veba tanısını doğrulamadı.
RUSYA'DA VEBA SALGINI VAR MI?
Rusya'da şu an için resmî makamlar tarafından doğrulanmış bir veba salgını açıklaması yapılmış değil. Rospotrebnadzor, İrkutsk'taki Veba ile Mücadele Enstitüsü çalışanının rahatsızlanması üzerine özel sağlık önlemlerinin devreye alındığını bildirdi.
Yetkililere göre çalışana “nedeni belirlenemeyen zatürre” teşhisi konuldu. Hastadan alınan örneklerin incelenmesi sonucunda kişinin laboratuvardaki mesleki çalışmalarıyla bağlantılı mikroorganizmalara rastlanmadığı açıklandı.
Rospotrebnadzor ayrıca İrkutsk bölgesi ile İrkutsk ve Şelehov kentlerindeki “sıhhi ve epidemiyolojik durumun istikrarlı” olduğunu duyurdu. Bu nedenle sosyal medyada ve bazı haber kaynaklarında kullanılan “Rusya'da veba salgını başladı” ifadeleri şu aşamada resmî olarak doğrulanmış değil.
LABORATUVAR ÇALIŞANI HAYATINI KAYBETTİ
Olayın merkezinde Sibirya ve Uzak Doğu İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsü'nde çalışan 28 yaşındaki laboratuvar görevlisi Daria Şipilova bulunuyor.
Şipilova'nın ağır solunum yolu rahatsızlığı yaşadığı ve 2 Ekim'de hayatını kaybettiği bildirildi. Bazı yerel medya organları ve sosyal medya hesapları, laboratuvarda bir deney tüpünün kırıldığı ve çalışanın bunun ardından akciğer vebasına yakalandığı iddiasını gündeme getirdi. Ancak bu iddia Rus sağlık makamları tarafından doğrulanmadı.
İrkutsk Bölge Valisi İgor Kobzev de 2 Ekim'de bölgede yaşayan bir kişide “özellikle tehlikeli bir enfeksiyon şüphesi” bulunduğuna ilişkin bilgilerin ardından olağanüstü sıhhi ve salgınla mücadele komisyonunun toplandığını açıklamıştı.
KAÇ KİŞİ KARANTİNAYA ALINDI?
Olayın ardından laboratuvar çalışanları ve hayatını kaybeden kişiyle temas ettiği düşünülen kişiler için geniş çaplı sağlık takibi başlatıldı.
Euronews'in aktardığı bilgilere göre, enstitüde görev yapan 60'tan fazla çalışan bina içerisinde izolasyona alındı. Bazı haberlerde ise hastane ve diğer temaslılarla birlikte yaklaşık 200 kişinin gözetim veya izolasyon kapsamına alındığı belirtildi.
Bazı medya kuruluşlarında “197 kişi karantinaya alındı” bilgisi yer alsa da resmî açıklamalardaki rakamlarla haber kaynaklarındaki toplam temaslı sayıları arasında farklılık bulunuyor. Bu nedenle kesin karantina sayısına ilişkin bilgiler kaynaklara göre değişiyor.
TESTLERDE VEBA TESPİT EDİLDİ Mİ?
Rus makamlarının 5 Ekim itibarıyla yaptığı açıklamalara göre, laboratuvar çalışanından alınan örneklerde kişinin mesleki faaliyetleriyle bağlantılı bir patojen tespit edilmedi.
Associated Press'in aktardığı bilgilere göre temaslılar üzerinde gerçekleştirilen testlerde iki kişide yaygın bir soğuk algınlığı virüsü, iki kişide ise COVID-19 tespit edildi. Diğer testlerin negatif sonuç verdiği bildirildi.
Bu bulgular, şu an için İrkutsk'taki olayın doğrulanmış bir veba salgını olduğuna ilişkin laboratuvar kanıtının açıklanmadığını gösteriyor.
HASTANELERDE ÖNLEMLER ARTIRILDI
Şüpheli ölümün ardından İrkutsk ve çevresindeki bazı sağlık kuruluşlarında enfeksiyon kontrol tedbirleri sıkılaştırıldı. Hastanelerde giriş çıkışların sınırlandırıldığı ve temaslı kişilerin sağlık durumlarının takip edildiği bildirildi.
Olayla bağlantılı karantina uygulamalarının devam etmesi, Rus makamlarının enfeksiyonun kaynağını kesin olarak ortaya çıkarmaya yönelik çalışmalarını sürdürdüğünü gösteriyor.
ABD VE AVRUPA GELİŞMELERİ TAKİP EDİYOR
İrkutsk'taki gelişmeler uluslararası kamuoyunun da gündemine girdi. ABD yönetiminin Rusya'daki şüpheli vaka ve karantina sürecini takip ettiği bildirildi.
Avrupa Komisyonu da Sibirya'daki gelişmeleri yakından izlediğini ve gerekmesi halinde Avrupa Birliği ülkeleri arasında sağlık müdahalesinin koordinasyonuna destek vermeye hazır olduğunu açıkladı.
AKCİĞER VEBASI NEDİR?
Veba, Yersinia pestis adlı bakterinin neden olduğu bulaşıcı bir hastalık. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre bakteri çoğunlukla küçük memeliler ve bunların üzerindeki pirelerde bulunuyor.
Hastalığın bubonik, septisemik ve pnömonik yani akciğer vebası olmak üzere farklı klinik türleri bulunuyor. Akciğer vebası, hastalığın en ağır formlarından biri olarak kabul ediliyor.
Akciğer vebası, enfekte bir kişinin solunum yoluyla saçtığı damlacıkların yakın temas sırasında başka bir kişi tarafından solunmasıyla insandan insana geçebiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, hastalığın tedavi edilmediğinde hızla ağırlaşabileceğini ancak erken tanı konulması halinde antibiyotiklerle etkili şekilde tedavi edilebildiğini belirtiyor.
VEBA BELİRTİLERİ NELER?
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre veba enfeksiyonlarında belirtiler genellikle ani ateş, titreme, baş ve vücut ağrıları, halsizlik, bulantı ve kusmayla başlayabiliyor.
Akciğer vebasında ise solunum güçlüğü, öksürük ve bazı vakalarda kanlı balgam gibi ağır solunum sistemi belirtileri görülebiliyor. Hastalığın bu formunda belirtiler enfeksiyonun ardından çok hızlı ortaya çıkabiliyor.
VEBA TEDAVİ EDİLEBİLİYOR MU?
Veba günümüzde antibiyotiklerle tedavi edilebilen bir hastalık. Ancak özellikle akciğer vebasında erken teşhis büyük önem taşıyor.
Dünya Sağlık Örgütü, tedavi edilmeyen akciğer vebasının kısa süre içerisinde ölümcül hale gelebileceğini, buna karşılık hastalığın erken dönemde tespit edilmesi ve uygun antibiyotik tedavisinin başlaması durumunda iyileşme ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor.
RUSYA'DA VEBA SALGININDA SON DURUM NE?
Rusya'da veba salgını iddialarına ilişkin 5 Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmış tablo, İrkutsk'taki bir veba araştırma enstitüsü çalışanının nedeni henüz kesinleştirilemeyen zatürre sonrası hayatını kaybetmesi ve olayın ardından kapsamlı sağlık önlemlerinin alınması şeklinde.
Rus sağlık makamları, çalışanın örneklerinde yaptığı işle bağlantılı bir mikroorganizmaya rastlanmadığını ve bölgedeki epidemiyolojik durumun istikrarlı olduğunu açıklıyor. Akciğer vebası ve laboratuvar kazası iddiaları ise farklı medya kaynaklarında yer almasına rağmen henüz resmî olarak doğrulanmış değil. Bu nedenle mevcut bilgilerle Rusya'da doğrulanmış bir veba salgını bulunduğunu söylemek mümkün değil.
