Belgrad merkezli Informer TV’nin aktardığına göre Bosna Savaşı sırasında işlenen soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları nedeniyle ömür boyu hapis cezasına çarptırılan eski Bosnalı Sırp general Ratko Mladiç, Lahey’deki Birleşmiş Milletler gözetimindeki tutukluluk merkezinde hayatını kaybetti.
Mladiç, 1992-1995 yılları arasında yaşanan Bosna Savaşı sırasında Bosnalı Sırp güçlerinin en üst düzey askeri komutanı olarak görev yaptı.
Savaş sırasında işlenen soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları nedeniyle yargılanan Mladiç, 2017 yılında uluslararası mahkeme tarafından ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Karar, 2021 yılında temyiz sürecinin ardından kesinleşti.
Ratko Mladiç kimdir?
12 Mart 1942’de bugünkü Bosna Hersek sınırları içerisinde bulunan Kalinovik yakınlarındaki Božanovići köyünde doğan Mladiç, Belgrad’daki askeri eğitimini tamamladıktan sonra Yugoslav Halk Ordusu’nda görev yaptı.
Yugoslavya’nın dağılma sürecinde askeri kariyerinde yükselen Mladiç, 12 Mayıs 1992’de Bosna Sırp Cumhuriyeti Ordusu’nun (VRS) Genelkurmay Başkanı ve komutanı oldu.
Bosna Hersek’in 1992’de bağımsızlığını ilan etmesinin ardından başlayan savaşta Bosnalı Sırp güçlerinin askeri operasyonlarını yöneten Mladiç, savaşın en önemli askeri aktörlerinden biri haline geldi.
Srebrenitsa soykırımında rolü
Mladiç’in adı özellikle Temmuz 1995’te gerçekleşen Srebrenitsa soykırımıyla özdeşleşti.
Bosnalı Sırp güçleri, Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa’yı ele geçirdi. Sonrasında 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk öldürüldü; kadınlar, çocuklar ve yaşlılar bölgeden zorla çıkarıldı.
Lahey’deki uluslararası mahkeme, Mladiç’i Srebrenitsa’da işlenen suçlar nedeniyle soykırımdan suçlu buldu. Mahkeme, Mladiç’in komutasındaki güçlerin Boşnak nüfusunu ortadan kaldırmayı amaçlayan ortak suç planına katıldığına hükmetti.
Saraybosna kuşatmasından da mahkûm edildi
Mladiç, yaklaşık dört yıl süren Saraybosna kuşatmasındaki rolü nedeniyle de mahkûm edildi.
Bosnalı Sırp güçlerinin kenti topçu ateşi ve keskin nişancı saldırıları altında tuttuğu kuşatma sırasında 10 binden fazla kişi yaşamını yitirdi.
Uluslararası mahkeme, saldırıların Saraybosna’daki sivil nüfusu terörize etmeyi amaçladığı sonucuna vardı.
Mladiç ayrıca cinayet, zulüm, imha, zorla yerinden etme, sivillere yönelik saldırılar ve Birleşmiş Milletler personelinin rehin alınması gibi suçlardan da mahkûm edildi.
16 yıl firari yaşadı, 2011’de yakalandı
Mladiç hakkında ilk iddianame 1995 yılında hazırlandı. Ancak Bosna Savaşı’nın sona ermesinin ardından uzun yıllar yakalanamadı.
Yaklaşık 16 yıl firari yaşayan Mladiç, 26 Mayıs 2011’de Sırbistan’ın Lazarevo köyünde yakalandı. Lahey’e gönderilen Mladiç, 31 Mayıs 2011’de Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (ICTY) gözetimine teslim edildi.
Ömür boyu hapis cezası kesinleşti
Mladiç’in yargılanmasına Mayıs 2012’de başlandı.
ICTY, 22 Kasım 2017’de Mladiç’i Srebrenitsa soykırımının yanı sıra insanlığa karşı suçlar ve savaş hukukunun ihlali de dahil 11 suçlamanın 10’undan suçlu buldu ve ömür boyu hapis cezasına çarptırdı.
Mahkeme, Bosna Hersek’in bazı bölgelerinde 1992’de işlenen suçlara ilişkin ayrı soykırım suçlamasından ise Mladiç’i beraat ettirdi.
Mladiç kararı temyize taşıdı. Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması, 8 Haziran 2021’de mahkûmiyet kararlarını ve ömür boyu hapis cezasını onadı.
Mladiç’in kesinleşen mahkûmiyeti, özellikle Srebrenitsa’da yaşananların hukuken soykırım olarak tanınması ve Bosna Savaşı sırasında işlenen suçların sorumlularının yargılanması açısından uluslararası ceza hukukunun önemli kararlarından biri oldu.
