Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Kasım ayına ilişkin Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini yayımladı. Açıklanan rakamlar, tarımsal üretimde kullanılan mal ve hizmetlerin maliyetlerinde artışın sürdüğünü ortaya koydu. Endeks, kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 1,84 artarken, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 34,24 yükseldi. On iki aylık ortalamalara göre artış oranı ise yüzde 32,44 olarak hesaplandı.
Tarım-GFE kasım ayında yukarı yönlü seyretti
Tarım-GFE (2020=100) verilerine göre endeks, 2025 yılı Kasım ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 1,84 artış gösterdi. Bir önceki yılın Aralık ayına göre artış oranı yüzde 31,43 olurken, yıllık bazda kaydedilen yüzde 34,24’lük yükseliş dikkat çekti. On iki aylık ortalamalara göre hesaplanan yüzde 32,44’lük artış, tarımsal girdilerdeki maliyet artışının yıl genelinde devam ettiğini ortaya koydu.
Açıklanan veriler, tarım sektöründe üretim süreçlerinde kullanılan girdilerin fiyatlarında belirgin bir yükseliş yaşandığını gösterdi. Endeks kapsamındaki kalemlerde görülen artışlar, kasım ayı itibarıyla genel maliyet tablosunu yansıttı.
Ana gruplarda aylık artış yaşandı
Kasım ayı verilerine göre ana gruplar bazında da artışlar kaydedildi. Tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi, bir önceki aya göre yüzde 1,96 oranında arttı. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde ise aylık artış yüzde 1,10 olarak gerçekleşti.
Ana gruplarda görülen bu artışlar, tarımsal üretimde hem günlük faaliyetlerde kullanılan girdilerin hem de yatırım amaçlı mal ve hizmetlerin maliyetlerinde yükseliş yaşandığını ortaya koydu. Kasım ayındaki aylık artışlar, endeksin genel yukarı yönlü seyrini destekledi.
Yıllık bazda mal ve hizmetlerde yüksek artış
Bir önceki yılın aynı ayına göre değerlendirildiğinde, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 35,49 artış kaydedildi. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksindeki yıllık artış ise yüzde 27,01 oldu. Yıllık veriler, özellikle üretim sürecinde doğrudan kullanılan girdilerde daha yüksek oranlı artışlar yaşandığını gösterdi.
Yıllık bazda ana gruplar arasındaki farklar, tarımsal faaliyetlerin farklı alanlarında maliyet artışlarının değişkenlik gösterdiğini ortaya koydu. Mal ve hizmetler grubundaki yükseliş, endeksin genel artışında belirleyici oldu.
Veteriner harcamaları yıllık artışta ilk sırada
Alt gruplar incelendiğinde, yıllık değişimin en yüksek olduğu kalem veteriner harcamaları oldu. Bu alt grupta yıllık artış oranı yüzde 65,48 olarak hesaplandı. Veteriner harcamalarındaki bu yükseliş, Tarım-GFE alt grupları arasında en dikkat çeken artış olarak kayıtlara geçti.
Yıllık bazda veteriner harcamalarının ardından diğer alt gruplarda da farklı oranlarda artışlar görüldü. Ancak yüzde 65’i aşan artış oranı ile veteriner hizmetleri, endeksin yıllık değişiminde öne çıkan başlık oldu.
Enerji ve yağlayıcılarda aylık artış öne çıktı
Kasım ayında aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup ise enerji ve yağlayıcılar oldu. Bu grupta aylık artış oranı yüzde 4,51 olarak belirlendi. Enerji ve yağlayıcılardaki artış, kasım ayındaki aylık endeks yükselişinde etkili kalemler arasında yer aldı.
Aylık bazda enerji ve yağlayıcıların ardından diğer alt gruplarda daha sınırlı oranlarda artışlar kaydedildi. Enerji girdilerindeki yükseliş, tarımsal faaliyetlerin maliyet yapısında önemli bir paya sahip olmaya devam etti.
Tarımsal girdilerde kasım ayı tablosu
TÜİK tarafından yayımlanan kasım ayı Tarım-GFE verileri, tarımsal girdilerde hem aylık hem yıllık bazda artış yaşandığını ortaya koydu. Endeks genelinde görülen yükseliş, ana gruplar ve alt gruplar bazında farklı oranlarda gerçekleşti.
Kasım ayı itibarıyla Tarım-GFE’de kaydedilen artışlar, tarımsal üretimde kullanılan mal ve hizmetlerin fiyat seviyelerini yansıtan güncel tabloyu ortaya koydu. Açıklanan veriler, tarımsal girdi fiyatlarındaki seyrin istatistiki görünümünü gözler önüne serdi.
