Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı atık istatistiklerini yayımladı. Araştırmaya göre, imalat sanayi, maden işletmeleri, termik santraller, organize sanayi bölgeleri ve belediyelerden elde edilen veriler ışığında Türkiye’de geçen yıl toplam 120 milyon ton atık oluştu. Bu atığın önemli bir kısmı lisanslı tesislerde bertaraf edilirken, geri kazanım oranları da dikkat çekti.
Türkiye’de tehlikeli atıklar ve sektörel dağılım
2024 yılında oluşan toplam 120 milyon ton atığın 42,2 milyon tonu tehlikeli atık olarak kaydedildi. İmalat sanayi işyerlerinde toplam 24,4 milyon ton atık oluşurken, bunun 4,2 milyon tonu tehlikeli sınıfta yer aldı. Bu atığın yüzde 70,1’i lisanslı tesislere gönderildi, yüzde 12,1’i geri kazanıldı ve yüzde 10,8’i düzenli depolama tesislerinde bertaraf edildi.
Maden işletmelerinde de toplam 1 milyar 61 milyon ton atığın büyük kısmı mineral atıklardan oluştu. Bu atıkların yüzde 85,1’i pasa sahalarında ve düzenli depolama tesislerinde bertaraf edildi. Termik santrallerde ise 26,5 milyon ton atık üretildi, bunun 10,4 bin tonu tehlikeli olarak sınıflandırıldı.
Organize sanayi bölgeleri ve belediyelerden atık verileri
Organize sanayi bölgelerinde altyapı hizmetleri ve atıksu arıtımı sonucu 397 bin ton atık üretildi. Bu atığın yüzde 95,5’i işleme tesislerine gönderildi.
Türkiye genelindeki bin 401 belediyeden bin 392’sinde atık toplama hizmeti verildi. Bu belediyelerde 32,3 milyon ton atık toplandı; bunun yüzde 88,9’u lisanslı işleme tesislerine gönderilirken, yüzde 10,9’u belediye çöplüklerinde bertaraf edildi. Kişi başı günlük ortalama atık miktarı 1,09 kg olarak belirlendi.
Atık işleme ve geri kazanımda rakamlar
TÜİK verilerine göre, Türkiye’de atık bertaraf ve geri kazanım tesislerinde toplam 195 milyon ton atık işlendi. İşlenen atığın 139 milyon tonu bertaraf edilirken, 56 milyon tonu geri kazanıldı. Düzenli depolama tesislerinde 138 milyon ton, yakma tesislerinde 448 bin ton atık bertaraf edildi.
Beraber yakma (ko-insinerasyon) tesislerinde 4,7 milyon ton atık enerjiye dönüştürülürken, kompost tesislerinde 124 bin ton atık geri kazanıldı. Diğer geri kazanım tesislerinde ise 51,5 milyon ton metal, plastik, kâğıt ve mineral atık yeniden ekonomiye kazandırıldı.
