Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ağustos ayında üretici ve market fiyatlarında yaşanan değişimleri değerlendirdi. Açıklanan verilere göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek olduğu ürün limon oldu.
Üretici ile market arasındaki fark yüzde 748,4
TZOB verilerine göre ağustos ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkında ilk sırayı limon aldı. Limonda üretici ve market fiyatı arasındaki fark yüzde 748,4 olarak hesaplandı.
Limondaki fiyat farkını yüzde 380,3 ile havuç, yüzde 377,9 ile elma, yüzde 240,9 ile kabak ve yüzde 239,4 ile yeşil soğan takip etti.
Üreticide kilogramı 10 lira olan limon markette 84 lira 84 kuruşa satıldı. Havuçta üretici fiyatı 10 lira 66 kuruşken market fiyatı 51 lira 20 kuruş, elmada 18 lira 75 kuruşken 89 lira 60 kuruş oldu.
Kabakta 16 lira 2 kuruş olan üretici fiyatı markette 54 lira 61 kuruşa, yeşil soğanda ise 17 lira 33 kuruştan 58 lira 83 kuruşa çıktı.
Markette en fazla yumurtanın fiyatı arttı
Ağustos ayında markette takip edilen 37 ürünün 19'unda fiyat artışı, 18'inde ise fiyat düşüşü görüldü. Bayraktar, yaptığı yazılı açıklamada şunları kaydetti:
“Ağustos ayında markette 37 ürünün 19’unda fiyat artışı, 18’inde fiyat düşüşü görüldü. Ağustos ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 37,8 ile yumurta oldu. Yumurtadaki fiyat artışını yüzde 19 ile yeşil fasulye, yüzde 11,1 ile yeşil soğan, yüzde 10 ile marul ve yüzde 8,9 ile kuru incir takip etti.
Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 34,2 ile sivribiber oldu. Sivribiberdeki fiyat düşüşünü yüzde 28,9 ile kuru soğan, yüzde 24,2 ile kuru üzüm, yüzde 22 ile şeftali ve yüzde 21,2 ile kırmızı mercimek izledi.”
Üreticide limon yüzde 75 ucuzladı
TZOB verilerine göre ağustos ayında üreticide 29 ürünün 9'unda fiyat artışı yaşanırken, 13 üründe fiyat düşüşü görüldü. 7 ürünün fiyatında ise değişiklik olmadı:
“Ağustos ayında üreticide 29 ürünün 9’unda fiyat artışı olurken 13 üründe fiyat düşüşü görüldü. 7 üründe ise fiyat değişimi olmadı. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 75 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat düşüşünü yüzde 54,5 ile kuru soğan, yüzde 24,2 ile patates, yüzde 23 ile yeşil soğan ve yüzde 20 ile şeftali izledi.
Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 39,9 ile yumurtada görüldü. Yumurtadaki fiyat artışını yüzde 11,1 ile marul, yüzde 11 ile maydanoz, yüzde 7,3 ile kuzu eti ve yüzde 7,2 ile kırmızı mercimek izledi.”
Limon ve patateste arz artışı fiyatları düşürdü
TZOB, üretici fiyatlarındaki değişimlerin nedenlerine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Geçen yıldan depolanan limonların arzının sürmesi ve bu yıl erkenci çeşitlerin piyasaya girmesi nedeniyle limon fiyatlarının gerilediği belirtildi. Kuru soğanda Orta Anadolu'da hasadın başlaması ve ithalatın devam etmesinin fiyatları aşağı çektiği ifade edildi.
TZOB tarafından yapılan açıklamada şunlar kaydedildi:
“Geçen yıl depolanan limonların arzı devam ederken, bu yıl erkenci çeşitlerin de piyasaya arzı nedeniyle limon fiyatlarında düşüş yaşandı. Kuru soğanda Orta Anadolu’da hasadın başlaması ve ithalatın devam etmesi nedeniyle fiyatlarda gerileme yaşandı.
Ağustos ayında patates fiyatlarında yaşanan gerilemenin, başta Afyonkarahisar, Denizli, Amasya, Çorum, Kayseri, Nevşehir ve Niğde olmak üzere önemli üretim bölgelerinde yazlık patates hasadının aynı dönemde yoğunlaşmasından kaynaklandığı değerlendiriliyor. Fiyatların önceki dönemde yüksek seyretmesi nedeniyle üreticilerimizin aynı dönemde söküme yönelmesi ve orta erkenci patateslerin de piyasaya çıkmaya başlaması arzı artırarak fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Yeşil soğanda hasat döneminin yoğunlaşmasından dolayı ürünün arzında yaşanan artış, fiyatların düşmesine sebep oldu.
Şeftalide üretimin yoğun olduğu Ağustos ayında arzda görülen artışla birlikte üretici fiyatı düştü."
Yumurta fiyatlarındaki artışın nedeni ne?
TZOB Başkanı Bayraktar, yumurta fiyatlarındaki yükselişte yem, enerji ve nakliye gibi üretim maliyetlerindeki artışın etkili olduğunu belirtti.
Açıklamada ayrıca sektördeki planlama eksikliğinin arz-talep dengesizliğine yol açtığı ve bunun da yumurta fiyatlarını yukarı çektiği ifade edildi.
Marul ve maydanoz fiyatlarındaki artışta ise üretimde beklenen daralmanın yanı sıra Samsun'un Çarşamba ilçesinde ağustos ayında yaşanan yoğun yağışların etkili olduğu belirtildi. Seraların su altında kalması ve ürün kayıplarının arzı azalttığı kaydedildi.
Gübre fiyatlarında yıllık artış dikkat çekti
TZOB'un girdi piyasalarından derlediği verilere göre ağustosta temmuz ayına kıyasla DAP gübresi yüzde 4,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 4,4 ve ÜRE gübresi yüzde 0,6 arttı.
Buna karşılık amonyum nitrat gübresi yüzde 5,6, amonyum sülfat gübresi ise yüzde 0,6 geriledi.
Yıllık bazda ise amonyum nitrat gübresi yüzde 61,2, amonyum sülfat gübresi yüzde 55,2, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 32,7, DAP gübresi yüzde 25,3 ve ÜRE gübresi yüzde 3,4 arttı.
Mazot fiyatı bir yılda yüzde 57,9 arttı
Ağustos ayında besi yemi fiyatı aylık yüzde 0,7, süt yemi fiyatı ise yüzde 0,6 yükseldi. Son bir yıllık dönemde besi yemindeki artış yüzde 34,5, süt yemindeki artış yüzde 31,8 oldu.
Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilaçları yüzde 27,8 arttı.
Mazot fiyatı ise ağustosta aylık bazda yüzde 7 yükselirken, yıllık artış yüzde 57,9 olarak kaydedildi.
