21 Ekim, her yıl sosyal medyada Gazeteciler Günü mesajlarıyla gündeme geliyor. Ancak bu tarihin resmî bir Dünya Gazeteciler Günü olarak kabul edildiği yönündeki bilgi doğru değil. 21 Ekim’in gazetecilikle ilişkilendirilmesi, Osmanlı döneminde yayımlanan gazetelerin tarihine dayanıyor.
Türkiye’de gazetecilik mesleğiyle bağlantılı farklı anma günleri bulunuyor. 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü ve 24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Bayramı bunların başında geliyor.
21 Ekim Dünya Gazeteciler Günü mü?
21 Ekim, Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilmiş uluslararası resmî bir Dünya Gazeteciler Günü değil. Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu da daha önce yaptığı açıklamalarda, 21 Ekim’in ulusal veya uluslararası düzeyde resmî bir Gazeteciler Günü olarak kabul edilmediğini belirtmişti.
Buna rağmen tarih, Türkiye’de gazetecilik geçmişiyle ilişkilendiriliyor ve bazı kurumlar ile kullanıcılar tarafından kutlama mesajlarında kullanılıyor. Bu nedenle 21 Ekim’in anlamı ile resmî günlerin statüsünü birbirinden ayırmak gerekiyor.
21 Ekim neden Gazeteciler Günü olarak anılıyor?
21 Ekim tarihinin gazetecilikle ilişkilendirilmesinde, Şinasi ve Agâh Efendi tarafından çıkarılan Tercüman-ı Ahvâl gazetesi öne çıkıyor. Gazetenin ilk sayısının 21 Ekim 1860’ta yayımlandığı bilgisi, bu tarihin zamanla gazetecilik açısından sembolik bir gün olarak anılmasına dayanak oluşturuyor.
Dünya Basın Özgürlüğü Günü ne zaman?
Dünya Basın Özgürlüğü Günü, her yıl 3 Mayıs’ta anılıyor. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, UNESCO’nun önerisi doğrultusunda 1993 yılında bu günü kabul etti.
Günün amacı, basın özgürlüğünün önemini vurgulamak, gazetecilerin bağımsız çalışabilmesine ilişkin sorunlara dikkat çekmek ve halkın haber alma hakkını gündemde tutmak.
Türkiye’de Gazeteciler Günü ne zaman?
Türkiye’de gazetecilik mesleğiyle bağlantılı iki önemli tarih daha bulunuyor:
10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü: 1961’de yürürlüğe giren 212 sayılı Basın İş Kanunu ve gazetecilerin çalışma koşullarıyla ilgili düzenlemelerle bağlantılı olarak anılıyor. Gün, basın çalışanlarının haklarını ve mesleki koşullarını gündeme taşıyor.
24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Bayramı: 24 Temmuz 1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilanının ardından gazeteler üzerindeki sansürün kaldırılmasıyla ilişkilendiriliyor. Bu nedenle tarih, Türkiye’de basın özgürlüğü ve gazetecilik tarihi açısından sembolik önem taşıyor.
21 Ekim ise bu tarihlerden farklı olarak, uluslararası düzeyde resmî bir Dünya Gazeteciler Günü niteliği taşımıyor.
