ABD Kongre ara seçimlerinin ardından ortaya çıkan siyasi gelişmeler ve uluslararası riskler, küresel finans piyasalarında satış baskısını artırdı. Demokrat Partinin Kongrenin her iki kanadında da çoğunluğu sağlaması, yapay zeka sektörüne yönelik yeni düzenlemelerin gündeme gelebileceği beklentisini güçlendirdi. ABD'de bu alandaki yatırımların sınırlandırılabileceğine ilişkin kaygılar, başta teknoloji şirketleri olmak üzere dünya genelindeki hisse senedi piyasalarını etkiledi.
ABD piyasalarında teknoloji şirketleriyle başlayan satışlar, kısa sürede diğer ülke borsalarına da yayıldı. İşlemler sırasında yaşanan değer kayıpları sonucunda küresel hisse senedi piyasalarının toplam piyasa değerinde yaklaşık 4 trilyon dolarlık düşüş kaydedildi.
Piyasalara yapay zeka etkisi
ABD'de satışların hızlanmasında Demokrat Partili Temsilciler Meclisi üyesi Yassamin Ansari'nin yapay zeka sektörüne ilişkin değerlendirmeleri etkili oldu. Ansari, yapay zeka faaliyetlerinin daha kapsamlı kurallara tabi tutulması gerektiğini savunurken, ileri düzey yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesine belirli bir süre ara verilmesini de gündeme getirdi. Bu görüşlerin diğer Kongre üyelerinden destek bulması, sektöre yönelik düzenleme ihtimalini piyasalarda öne çıkardı.
Yapay zeka alanında uygulanabilecek olası kısıtlamalar, şirketlerin gelecek dönem yatırım planlarına ilişkin beklentileri de etkiledi. Özellikle veri merkezlerinin kurulması ve yarı iletken ürünlere yönelik talebin devam etmesi konusunda soru işaretleri oluştu. Son yıllarda teknoloji sektöründeki büyümenin önemli unsurlarından biri haline gelen yapay zeka yatırımlarının yavaşlayabileceği değerlendirmeleri, ilgili şirketlerin hisselerinde satışları artırdı.
Çip üreticilerinin hisselerinde çift haneli kayıplar görüldü
ABD borsalarında teknoloji şirketlerinin öncülük ettiği düşüş, Nisan 2025'te Donald Trump'ın gümrük tarifelerini duyurmasından bu yana görülen en sert günlük gerileme olarak kayıtlara geçti. Satışlardan özellikle yarı iletken üreticileri ve veri merkezi alanında faaliyet gösteren şirketler etkilendi.
Çip sektörünün önde gelen şirketlerinden Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 16,43 gerilerken, Broadcom'da yüzde 10,43, Intel'de yüzde 10,33 ve Nvidia'da yüzde 9,26 değer kaybı yaşandı. Qualcomm da finansal sonuçlarının beklentileri karşılamasına rağmen gelecek döneme ilişkin kâr tahminlerinin zayıf bulunması nedeniyle yüzde 9,49 düşüş kaydetti. Veri merkezi işletmecilerinden Applied Digital'in hisseleri ise yüzde 14,69 geriledi.
Teknoloji hisselerinde yoğunlaşan satışlar, ABD'nin ana borsa endekslerine de yansıdı. S&P 500 endeksi günü yüzde 4,36, Nasdaq yüzde 5,52 ve Dow Jones yüzde 3,44 kayıpla tamamladı.
ABD'deki düşüş Avrupa ve Asya piyasalarına yayıldı
ABD borsalarında yaşanan gerilemenin ardından Avrupa piyasalarında da teknoloji şirketlerinin hisseleri değer kaybetti. Yarı iletken sektörünün önemli şirketlerinden ASML'nin hisselerinde yüzde 6,6 düşüş görüldü. İtalya, İngiltere ve Almanya borsaları günü kayıpla tamamlarken, Fransa'nın CAC 40 endeksi diğerlerinden ayrılarak yükseliş kaydetti.
Asya piyasalarında da satış eğilimi yeni işlem gününde devam etti. Güney Kore'de teknoloji ve yarı iletken şirketlerinin ağırlıkta olduğu Kospi endeksinde kayıplar yüzde 8 seviyesine yaklaştı. Japonya'nın Nikkei 225 endeksinde de yüzde 6,2'lik gerileme yaşandı.
Piyasalar ABD istihdam verisine odaklandı
Hisse senedi piyasalarındaki hareketliliğin yanı sıra enerji piyasalarında da jeopolitik gelişmeler takip edildi. ABD ile İran arasındaki gerilimin devam etmesi ve Hürmüz Boğazı'nda deniz taşımacılığına ilişkin riskler, petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,7 artışla 99,9 dolara yükselerek 100 dolar seviyesine yaklaştı.
Enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki olası etkileri, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikası beklentilerini de gündemde tuttu. Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin ve Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack'ın faizlerin bir süre daha kısıtlayıcı seviyelerde tutulmasına yönelik açıklamaları, piyasalarda yakından izlendi.
Küresel piyasalarda yatırımcıların gündemindeki bir diğer önemli başlık ise ABD'de açıklanacak ekim ayı tarım dışı istihdam verisi oldu. Bugün saat 16.30'da duyurulması beklenen verinin, ABD iş gücü piyasasının mevcut durumuna ilişkin göstergeler sunması bekleniyor. Açıklanacak rakamların, Fed'in önümüzdeki dönemde uygulayacağı faiz politikasına ilişkin beklentiler üzerinde etkili olması öngörülüyor.
