Avrupa Birliği’nin (AB) 2028-2034 yıllarını kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçevesi (MFF) öncesinde Brüksel hattında kritik bir bütçe cephesi kuruldu. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan öncülüğünde bir araya gelen 17 AB üyesi ülke, yeni bütçede tarım ve uyum politikalarına tahsis edilen kaynakların aynen korunması çağrısında bulundu. Liderler; savunma, güvenlik ve küresel rekabetçilik gibi yeni önceliklerin geleneksel fonlar budanarak finanse edilmesine sert bir dille karşı çıktı.
Kendilerini "Uyumun Dostları" (Friends of Cohesion) olarak tanımlayan 17 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, AB Konseyi Dönem Başkanlığı’nı yürüten İrlanda’nın Başbakanı Micheal Martin’e hitaben ortak bir mektup kaleme aldı.
Mektubun altına İtalya ve Romanya'nın yanı sıra Bulgaristan, Hırvatistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Çekya, Estonya, Yunanistan, Macaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Polonya, Portekiz, Slovakya, Slovenya ve İspanya imza koydu.
Liderler, kıtanın değişen jeopolitik dengeler nedeniyle güvenlik, savunma sanayisi, stratejik altyapı, enerji güvenliği ve krizlere dayanıklılık başlıklarında ek mali kaynağa ihtiyaç duyduğunu teslim etti. Ancak bu kaynak ihtiyacının, Birliğin kurucu sütunları sayılan Ortak Tarım Politikası (CAP) ve bölgesel eşitsizlikleri azaltmayı amaçlayan Uyum Politikası bütçelerinden karşılanamayacağı vurgulandı.
"Tarımı ve uyum fonlarını kesmek birliği zayıflatır"
Avrupa Komisyonu’nun yeni bütçe taslağında toplam birlik bütçesinin rakamsal olarak büyümesine karşın, tarım ve bölgesel kalkınma kalemlerinin reel bazda daralacağına işaret edilen metinde şu ifadelere yer verildi:
"Avrupa'nın karşı karşıya olduğu stratejik sınamalar inkâr edilemez; ancak bu alanlardaki bütçe ihtiyacının tarım ve uyum fonlarında kesintiye gidilerek karşılanması AB bütçesini modernize etmez, aksine Birliği içten zayıflatır. Çiftçiyi ve geri kalmış bölgeleri mağdur edecek adımlar, AB projesine duyulan toplumsal kamuoyu desteğini ciddi bir krize sürükleyebilir."
"NextGenerationEU borçları yayılmalı ve İndirimler Kaldırılmalı"
Tarım ve uyum fonlarına dokunulmadan yeni güvenlik önceliklerinin finanse edilebilmesi için gelir tarafında yeni formüller masaya yatırıldı. 17 ülke lideri, COVID-19 pandemisi sonrasında hayata geçirilen NextGenerationEU programı kapsamındaki ortak borçların geri ödeme takviminin daha uzun bir vadeye yayılmasını önerdi. Ayrıca bazı net katkı sağlayıcı zengin üye ülkelere uygulanan bütçe indirimlerinin (rabates) 2028-2034 döneminde tamamen kaldırılması gerektiği savunuldu.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni konuya ilişkin yaptığı açıklamada, 17 üye ülkeyi ortak bir vizyon doğrultusunda birleştirdiklerini belirterek, "Amacımız, tarım ve uyum politikalarını gelecekteki AB bütçesinin omurgası olarak muhafaza ederken, Avrupa’nın yeni sınamalarına gereken kaynağı üretmektir" değerlendirmesinde bulundu.
