Fransa’da yetersiz eğitim bütçesi, kronikleşen öğretmen açığı, kalabalık sınıflar ve bakımsız okul binalarına karşı lise öğrencilerinin başlattığı protesto dalgası ülke geneline yayılarak şiddetli çatışmalara dönüştü. Başkent Paris’te başlayıp Strasbourg, Marsilya, Rennes ve Nantes gibi büyük şehirlere sıçrayan gösterilerde tansiyon yükselirken, güvenlik güçleri binlerce genci gözaltına aldı, yüzlerce lise kapılarını kapattı.
5 bin gözaltı, 65 yaralı
İçişleri Bakanı Laurent Nunez tarafından yapılan açıklamada, protestoların başladığı pazartesi gününden bu yana çoğunluğu reşit olmayan gençlerden oluşan yaklaşık 5 bin kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Olaylar nedeniyle ülke genelinde 400 lisede eğitime ara verildi.
Strasbourg'da polis göstericileri dağıtmak için yoğun göz yaşartıcı gaz kullanırken, Marsilya'da göstericiler barikatlar kurarak polise havai fişeklerle karşılık verdi; Rennes sokaklarında ise çöp konteynerleri ve barikatlar ateşe verildi. Paris yakınlarındaki Pantin'de çevik kuvvet (CRS) ekipleri ile liseliler arasında arbede yaşanırken, Nantes kentindeki Nelson Mandela Lisesi'nde çıkan yangın okul binasında 2 milyon avroyu aşan ağır hasara yol açtı.
Milli Eğitim Bakanı Edouard Geffray, çatışmalarda 40'ı okul yöneticisi olmak üzere toplam 65 eğitim çalışanının yaralandığını duyurdu.
Sendikalardan 6 Ekim'de grev kararı
Polisin reşit olmayan öğrencilere yönelik cop, göz yaşartıcı gaz ve plastik mermi kullandığına ilişkin insan hakları örgütlerinden gelen sert tepkiler üzerine adli ve idari soruşturmalar başlatıldı.
Öğretmen sendikaları ise öğrencilerin taleplerini haklı bularak ve okullardaki güvensiz çalışma ortamını protesto ederek 6 Ekim Salı günü ülke genelinde greve gitme kararı aldı.
Krizin temelinde hükümetin açıkladığı 2027 bütçe taslağı yer alıyor. Taslakta eğitim bütçesinin yüzde 1,7 artışla 65,53 milyar avroya çıkarılması öngörülse de bu artışın beklenen enflasyon oranının oldukça altında kalması tepki çekti. Öğrenciler; yeni öğretmen ve destek personeli alımı yapılmasını,sınıf mevcutlarının düşürülmesini, yıpranmış okul binalarının fiziki koşullarının iyileştirilmesini talep ediyor.
Hükümet cephesi ise eylemlerin meşru bir hak arayışından çıktığını savunuyor. Adalet Bakanı Gerald Darmanin gösterilerin doğrudan bir "kamu düzeni krizine" dönüştüğünü ifade ederken, Bakan Geffray eylemlere dışarıdan grupların sızdığını öne sürdü. İktidar yetkilileri sol muhalefet partisi Boyun Eğmeyen Fransa’yı (LFI) sokakları kışkırtmakla suçlarken, LFI yönetimi iddiaları reddederek şiddet içermeyen meşru protestoların arkasında olduklarını bildirdi.
