Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Hollanda Başbakanı Rob Jetten, Avusturya Başbakanı Christian Stocker ve Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, AB'nin 2028-2034 dönemini kapsayan uzun vadeli bütçesine ilişkin ortak değerlendirmede bulundu.
Liderlerin ortak makalesi Politico internet sitesinde yayımlandı. Beş lider, Avrupa Birliği'nin mali kısıtlamaların bulunduğu mevcut ortamda yeni öncelikleri mevcut harcamalara ekleyerek finanse edemeyeceğini belirterek bütçede önceliklendirme yapılmasını istedi.
AB bütçesinde güvenlik ve savunma vurgusu
Liderler, AB'nin uzun vadeli bütçesinin Avrupa'nın karşı karşıya olduğu yeni ihtiyaçlara daha fazla odaklanması gerektiğini ifade etti. Bu kapsamda güvenlik, savunma, rekabet gücü ve inovasyon alanları öne çıkarıldı.
Mevcut harcamalarda önceliklendirme yapılmasının gerekli olduğunu belirten liderler, AB Komisyonunun hazırladığı bütçe teklifinin ekonomik ve siyasi gerçeklerle örtüşmediğini savundu.
Beş ülkenin lideri, bu nedenle bütçe teklifinin birkaç yüz milyar avro azaltılması çağrısı yaptı. Üye ülkelerin kendi kamu maliyelerini kontrol altında tutabilmek için zor kararlar aldığına dikkat çeken liderler, AB kurumlarında personel sayısının artırılmasına da karşı çıktı.
Tasarrufla elde edilecek kaynakların Avrupa'nın güvenliği ve ekonomik gücü açısından öncelikli alanlara aktarılması istendi.
5 ülke ortak borçlanmaya karşı çıktı
Almanya, Danimarka, Hollanda, Avusturya ve Finlandiya liderleri, yeni harcamaların AB seviyesinde ortak borçlanma yoluyla finanse edilmesine de karşı olduklarını bildirdi.
Liderler, Kovid-19 salgınının ardından oluşturulan kurtarma fonu kapsamında alınan borçların geri ödemelerinin gelecek bütçe üzerinde önemli bir mali yük oluşturduğunu belirtti.
2028-2034 döneminde söz konusu borçların geri ödemesinin yaklaşık 170 milyar avroya mal olacağını aktaran liderler, ödemelerin ertelenmesinin sorunu çözmeyeceğini savundu.
AB bütçesinde 5 ülkenin finansman payı
Beş lider, Almanya, Danimarka, Hollanda, Avusturya ve Finlandiya'nın birlikte AB bütçesinin yaklaşık yüzde 40'ını finanse ettiğine işaret etti.
Aynı ülkelerin, AB üyesi devletlerin Ukrayna'ya sağladığı ikili desteğin yaklaşık yüzde 70'ini karşıladığı da ortak makalede belirtildi.
Liderler, Avrupa'nın güvenliği açısından Ukrayna'ya verilen desteğin devam etmesi gerektiğini ifade ederken, diğer AB üyesi ülkelerin de bu konuda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini kaydetti.
2028-2034 AB bütçesi nasıl hazırlanıyor?
AB'nin uzun vadeli bütçesi, harcamalara ilişkin üst sınırların belirlendiği 7 yıllık dönemler üzerinden hazırlanıyor. AB üyesi ülkelerin temsilcileri de 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) için çalışmalarını ve müzakerelerini sürdürüyor.
AB Komisyonu, yeni dönem için yaklaşık 2 trilyon avroluk MFF teklifinde bulundu. Teklifte güvenlik ve savunmanın yanı sıra rekabet gücü, göç, enerji ve iklim dayanıklılığı gibi alanlardaki ihtiyaçlara daha fazla kaynak ayrılması hedefleniyor.
Komisyon ayrıca yeni bütçenin daha esnek bir yapıya kavuşturulmasını ve finansman programlarının sadeleştirilmesini amaçlıyor.
AB bütçesi için 2028 hedefi
Yeni AB bütçesinin 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girebilmesi için siyasi uzlaşmaya varılması gerekiyor.
Uzun vadeli bütçeye ilişkin kararın alınabilmesi için Avrupa Parlamentosunun onayı ve AB Konseyinde üye ülkelerin oy birliği gerekiyor.
AB'nin uzun vadeli bütçesi kapsamında üye ülkelerin gelecekteki mali katkılarının yanı sıra kaynakların hangi alanlara yönlendirileceği de müzakerelerin temel başlıkları arasında bulunuyor. Bu nedenle 2028-2034 bütçesinin hazırlanması sürecinde üye ülkeler arasında çeşitli konularda görüş ayrılıkları yaşanıyor.
