Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN) Genel Başkanı Dr. Ahmet Kandemir, TBMM’de görüşülen 2027 yılı Sağlık Bakanlığı bütçe teklifine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, kaynakların büyük bölümünün tedavi edici hizmetlere ayrıldığını vurguladı. 1,97 trilyon lira olarak açıklanan bütçenin yüzde 69,1’inin tedavi edici, yüzde 29,7’sinin ise koruyucu sağlık hizmetlerine tahsis edildiğine işaret eden Kandemir, "Bütçede tercih inşaat değil, koruyucu sağlık hizmetleri olmalıdır" çağrısında bulundu.
Sağlık bütçesinin yüzde 69,1’i tedavi edici hizmetlere ayrılıyor
TBMM’de gerçekleştirilen bütçe görüşmelerinin ardından 2027 yılı Sağlık Bakanlığı bütçe teklifini analiz eden AHESEN Genel Başkanı Dr. Ahmet Kandemir, açıklanan 1,97 trilyon liralık bütçenin yüzde 69,1’inin (1 trilyon 359 milyar lira) tedavi edici sağlık hizmetlerine, yüzde 29,7’sinin (585,4 milyar lira) ise koruyucu sağlık hizmetlerine ayrıldığını belirtti.
Sağlık politikalarının yalnızca hastalıkların tedavisi üzerinden şekillendirilmesinin uzun vadede sağlık harcamalarını artırabileceğine dikkati çeken Kandemir, koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesinin hem toplum sağlığı hem de ülke ekonomisi açısından kritik önem taşıdığını vurguladı. Kandemir, hastane yatırımlarının yanı sıra mahalle ölçeğinde hizmet veren Aile Sağlığı Merkezlerinin (ASM) fiziki ve teknik altyapısının güçlendirilmesi, sağlık çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve birinci basamak sağlık hizmetlerinin desteklenmesi gerektiğini kaydetti.
İzin, bina, ücret ve artan kira giderleri ASM’leri zorluyor
Aile hekimliği sisteminin sürdürülebilirliği için sahadaki çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini ifade eden Kandemir, birçok ASM’nin hâlâ prefabrik ve fiziki açıdan yetersiz binalarda hizmet vermeye çalıştığını söyledi. ASM binalarının kamu tarafından doğrudan inşa edilmesi, donatılması ve güvenli çalışma koşullarına uygun hale getirilmesi gerektiğini belirten Kandemir, hekim, ebe ve hemşirelerin yıllık izin, hastalık izni ve analık izni gibi temel haklarını kullanırken yerlerine vekâlet edecek personel bulamadıkları takdirde ücret kesintisiyle karşılaşabildiklerini dile getirdi.
Ücretlerin enflasyon karşısında eridiğini, performansa dayalı ödeme ve kesinti sisteminin çalışanların gelirlerinde ciddi kayıplara yol açtığını ifade eden Kandemir, bazı durumlarda kamuda görev yapan sağlık çalışanlarının gelirlerinin yoksulluk sınırının altında kalabildiğini aktardı. Öte yandan yüksek enflasyon ve kira artışlarına rağmen ASM’lerin günlük işleyişi için ayrılan cari ödeneklerin aynı ölçüde güncellenmemesinin hizmet sunumunu zorlaştırdığını vurgulayan Kandemir, temel işletme giderlerinin karşılanabilmesi için ekonomik koşullarla uyumlu, sürdürülebilir bir finansman modeline ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.
Sağlıkta şiddetle mücadele ve AHESEN’in 3 temel talebi
Fiziki açıdan yeterince korunmayan ASM’lerde güvenli hizmet sunumunun giderek zorlaştığını belirten Kandemir, caydırıcı yasal düzenlemelerin yanı sıra aile sağlığı merkezlerinin güvenliğini sağlayacak fiziki ve teknik önlemler için de bütçeden kaynak ayrılması gerektiğini söyledi. Artan iş yükü ve eksik kadroların hizmet kapasitesini olumsuz etkilediğine işaret eden Kandemir, yardımcı ve destek personeli istihdamının artırılmasını istedi.
Sağlık bütçesinin toplum sağlığını önceleyen bir anlayışla yeniden ele alınması gerektiğini vurgulayan Kandemir, AHESEN’in çözüm önerilerini üç ana başlıkta topladı. Merkezi yönetim bütçesinden sağlığa ayrılan payın OECD ortalamalarına yaklaştırılması ve koruyucu sağlık hizmetlerinin toplam bütçe içindeki oranının yükseltilmesi gerektiğini ifade eden Kandemir, birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi kapsamında ASM’lerin fiziki altyapısının kamu tarafından sağlanmasını, çalışanların özlük ve izin haklarının güvence altına alınmasını ve eksik personel kadrolarının tamamlanmasını talep etti. Ayrıca aşılama, anne-çocuk sağlığı, çevre sağlığı ve erken tanı-tarama programlarına daha fazla kaynak aktarılması gerektiğini belirtti.
Açıklamasını bütçe vizyonuna dair mesajıyla tamamlayan Kandemir, "Biz hastalık ortaya çıktıktan sonra yüksek maliyetlerle müdahale eden bir sistem yerine, hastalıkları daha ortaya çıkmadan önleyen, çalışanını koruyan ve vatandaşına eşit erişim sunan bir sağlık bütçesi talep ediyoruz. Güçlü bir sağlık sistemi, yalnızca hastanelerin kapasitesiyle değil, koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliği ve birinci basamağın gücüyle ölçülür" ifadelerini kullandı.





