Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 2025 yılına ilişkin yıllık raporunu yayımladı. Rapora göre, Avrupa Konseyi ülkeleri arasında insan hakları ihlali başvurularının en fazla yapıldığı ülke bir kez daha Türkiye oldu.
Türkiye’den yapılan başvurular azaldı ancak ilk sıradaki yerini korudu
AİHM verilerine göre, 2025 yılında Türkiye’den toplam 18 bin 464 hak ihlali başvurusu yapıldı. Bu sayı, 2024’teki 21 bin 600 başvuruya kıyasla düşüş gösterse de Türkiye, Avrupa Konseyi ülkeleri arasında en çok şikâyet edilen ülke olmayı sürdürdü.
Başvuruların büyük bölümü 15 Temmuz sonrası süreçlerle ilgili
Raporda, Türkiye’den yapılan başvuruların yüzde 80’den fazlasının, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrasında uygulanan gözaltı, tutuklama ve yargılama süreçlerinden kaynaklandığına dikkat çekildi.
AİHM, Türkiye hakkında 74 davada karar verdi
Mahkeme, 2025 yılı içinde Türkiye hakkında açılan bireysel ve grup başvurularına ilişkin 74 davada karar açıkladı. Bu davaların 66’sında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) en az bir maddesinin ihlal edildiğine, 6’sında ihlal olmadığına hükmedildi. 2 dava ise farklı yöntemlerle sonuçlandırıldı.
En fazla ihlal kararı adil yargılanma hakkında
Türkiye hakkında verilen ihlal kararlarının 24’ü adil yargılanma hakkı, 21’i ise özgürlük ve güvenlik hakkıkapsamında oldu. Bu maddeler, AİHM kararlarında en sık ihlal edilen başlıklar olarak öne çıktı.
Türkiye’yi Rusya ve Ukrayna izledi
AİHM’e yapılan başvurularda Türkiye’yi sırasıyla Rusya (7 bin 177), Ukrayna (4 bin 4), Polonya (3 bin 517), İtalya (2 bin 787), Yunanistan (2 bin 562), Romanya (2 bin 489) ve Azerbaycan (2 bin 180) takip etti. Mahkeme’ye yapılan toplam başvuru sayısı ise 2025’te yüzde 11 azalarak 53 bin 450 oldu.
2026 için yeni başvuru dalgası bekleniyor
AİHM kaynakları, 2026 yılı başından bu yana Türkiye aleyhine yaklaşık 650 yeni başvuru yapıldığını açıkladı. Bu başvuruların büyük bölümünü, 15 Temmuz sonrası meslekten ihraç edilenlerin oluşturduğu belirtildi.
Mahkeme, benzer içerikli toplu başvuruların artması ihtimaline karşı, 1 Ocak 2026 itibarıyla başvuru süreçlerinde bazı özel idari tedbirleri yürürlüğe koydu.
Spor kulüplerinden gelen başvurular dikkat çekiyor
Raporda, Türkiye’deki spor kulüplerinden AİHM’e yapılan başvurulardaki artışa da dikkat çekildi. Özellikle Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığına ilişkin yaklaşık 60 başvurunun AİHM gündeminde olduğu aktarıldı.
Mahkeme, bu ay verdiği bir kararda Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığının yeterli olmadığına hükmetmişti.
