Yeni eğitim öğretim yılının başlamasına sayılı günler kala büyükşehirlerde okul servis ücretleri belli oldu. Ankara'da servis ücretlerine yüzde 25,49, İstanbul'da yüzde 10, İzmir'de ise yüzde 20 oranında zam yapıldı. Mesafeye göre değişen yıllık ücretler Ankara'da 27 bin liradan, İstanbul'da 40 bin liradan başlıyor ve uzak güzergâhlarda 90 bin lirayı aşıyor. Rehber personel giderinin eklenmesiyle bu tutarlar bazı güzergâhlarda daha da yükseliyor.
Konuyu değerlendiren Öğrenci Veli Derneği (Veli-Der) Başkanı Ömer Yılmaz, 24 Saat Gazetesi'ne konuştu.
“Yıllık ücret 135 bin liraya kadar çıkabiliyor”
Yılmaz, en kısa mesafeli bir servisin yıllık bedelinin yaklaşık 35-40 bin lira olduğunu söyledi. Buna araç içi rehber personel ücreti eklendiğinde toplam maliyet 75 bin liraya kadar çıkabiliyor. En uzun mesafeli güzergâhlarda ise bu rakamın 99 bin liraya, rehber personel dahil edildiğinde 135 bin liraya ulaştığını belirten Yılmaz, “Bu tutar 8-9 aylık eğitim dönemine bölündüğünde aylık 8-10 bin lira arasında bir ödemeye denk geliyor. Servis gideri velilerin bütçesini en çok zorlayan kalemlerden biri. Çünkü bu ödeme aylar boyu kesintisiz devam ediyor” diye konuştu.
“Bu bir eğitim hakkı meselesi”
Ulaşımın eğitim hakkının bir parçası olduğunu belirten Yılmaz, servis ücretlerinin ya devlet tarafından karşılanması ya da uygun koşullarda yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi. Servis işletmecilerinin artan akaryakıt ve işletme giderlerini gerekçe gösterdiğini, ancak bu maliyet artışının çocukların eğitime erişimini engellememesi gerektiğini kaydetti. Asgari ücretle ya da yoksulluk sınırının altında bir gelirle geçinen ailelerin bütçe daraldığında ilk olarak servis gibi kalemlerden feragat ettiğine dikkat çeken Yılmaz, mahallesinde istediği nitelikte bir okul bulunmayan ya da LGS sonucuna göre başka bir semtteki okula yerleşen öğrencilerin servis kullanmak zorunda kaldığını, bu durumun da fiilen bir eğitim hakkı sorunu yarattığını söyledi. Toplu taşımanın bir alternatif olabileceğini ancak hem güvenlik hem de ücret açısından sorunlu olduğunu belirtti.
Çoğu ailenin güvenliğinden endişe ettiği toplu taşıma ile çocuklarını okula göndermekten çekindiğini vurgulayan Yılmaz, “İlkokul çağında zaten aileler kendi imkanları dahilinde çocuklarını okula götürmeye çalışıyor. Diğer yandan çocukların yaşları büyük olsa dahi toplu taşımayla okula yollamaya çekiniyorlar. Geriye yalnızca servis alternatifi kalıyor” diye konuştu.
Veliler ücretsiz servis talep ediyor
Dünyanın çeşitli ülkelerinde talep eden velilere ücretsiz okul servisi sağlanabildiğini örnek gösteren Yılmaz, bazı okulların eğitim döneminin başında geçici olarak ücretsiz servis uyguladığını, ancak bu uygulamanın kalıcı ve yaygın hale getirilmesi gerektiğini söyledi. Gelirleri daralan ve giderleri artan ailelere, özellikle birden fazla çocuğu okula giden velilere, eğitim döneminin başında servis, kıyafet ve kırtasiye gibi kalemler için destek sağlanmasını talep eden Yılmaz, merkezi bütçeden kaynak ayrılarak çocukların ulaşım hakkının ücretsiz sağlanmasının velilerin en önemli taleplerinden biri olduğunu sözlerine ekledi.
İlk ve ortaokul için servislerde rehber personel zorunlu tutuluyor
Mevzuata göre anaokulu, ilkokul ve ortaokul kademelerindeki servis araçlarında rehber personel bulundurulması zorunlu tutuluyor; bu zorunluluk şehirden şehre farklı oranlarda tarifeye yansıtılıyor. Lise kademesinde ise rehber personel zorunluluğu bulunmuyor. Tüketici temsilcileri, velilere servis sözleşmesi imzalamadan önce ilgili Büyükşehir belediyeleri bünyesindeki Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarifesini incelemelerini ve belirlenen yasal tavan ücretlerin üzerinde talep edilen ek bedellere karşı dikkatli olmalarını öneriyor.
Ankara'da servis ücretlerine yüzde 25,49 zam yapıldı
Ankara Büyükşehir Belediyesi UKOME'sinin onayladığı tarifeye göre okul servis ücretlerine yüzde 25,49 zam yapıldı. Buna göre 0-3 kilometre arasındaki en kısa mesafenin aylık ücreti 3 bin 36,85 TL, yıllık ücreti 27 bin 331,72 TL oldu. 3-6 kilometrede aylık 3 bin 350,58 TL, yıllık 30 bin 155,24 TL; 6-10 kilometrede aylık 3 bin 865,09 TL, yıllık 34 bin 785,82 TL; 10-15 kilometrede ise aylık 4 bin 492,54 TL, yıllık 40 bin 432,87 TL ödenecek.
15 kilometreyi aşan güzergâhlarda her ilave kilometre için yıllık 527,06 TL ek ücret uygulanıyor. Anaokulu, ilkokul ve ortaokul kademelerinde zorunlu tutulan rehber personel ücreti aylık bin TL olarak tarifeye eklendi; lise kademesinde bu zorunluluk bulunmadığından ek rehber ücreti alınmıyor.
İstanbul'da yıllık ücretler 94 bin liraya kadar çıkıyor
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nin 17 Temmuz 2026 tarihli kararıyla yürürlüğe giren tarifede servis ücretlerine yüzde 10 zam yapıldı. En kısa mesafe olan 0-1 kilometrede aylık ücret 4 bin 456 TL, yıllık ücret 39 bin 970 TL oldu. 1-3 kilometrede aylık 4 bin 772 TL, yıllık 42 bin 804 TL; 3-5 kilometrede aylık 5 bin 157 TL, yıllık 46 bin 258 TL ödenecek.
En uzun mesafelerden 21-23 kilometrede yıllık ücret 90 bin 112 TL'ye, 23-25 kilometrede ise aylık 10 bin 436 TL ile yıllık 93 bin 610 TL'ye ulaşıyor. 25 kilometreyi aşan güzergâhlarda kilometre başına 53,33 TL ek ücret alınıyor. Anaokulu, ilkokul ve ortaokul öğrencilerini taşıyan servislerde rehber personel bulundurulması zorunlu olduğundan taşıma ücretine en fazla yüzde 35 oranında ek bedel uygulanabiliyor; lise ve dengi okullarda bu ek ücret alınmıyor. Aynı okula servisle giden kardeşler için ikinci çocukta yüzde 10, üçüncü ve sonraki çocuklarda yüzde 20 indirim uygulanacak.
İzmir'de de servis ücretlerine yüzde 20 zam yapıldı. Resmî okullarda uygulanan standart öğrenci servisinde en kısa mesafenin (0-3 km) taşıma bedeli aylık 3 bin 654 TL; anaokulu ve ilkokul kademesinde zorunlu olan rehber personel ücreti eklendiğinde bu tutar 4 bin 586 TL'ye çıkıyor. En uzun mesafe olan 0-40 kilometrede taşıma bedeli 8 bin 639 TL, rehber personel dahil toplam ücret 10 bin 842 TL. Ortaokul ve lise düzeyindeki servislerde rehber personel zorunluluğu bulunmadığından bu kalem faturaya yansımıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, tarifenin üzerinde ücret talep eden servis işletmecilerine öğrenci başına 88 bin 830 TL idari para cezası uygulayacağını açıkladı; belediye bu uygulamanın Türkiye'de bir ilk olduğunu duyurdu.
Zam oranı servis esnafının beklentisini karşılamadı
Başkentte belirlenen yeni servis tarifesine servisçi esnafından tepki geldi. Ankara Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası (ASARİŞ) Başkanı İlyas Aktürk, konuya ilişkin Anayurt Gazetesi’ne yaptığı açıklamada, yüzde 25,49 oranındaki artışın esnafın beklentisinin oldukça altında kaldığını belirterek en az yüzde 35 ila 40 oranında bir zam beklediklerini ifade etti. Ankara Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nin kendi bünyesindeki otobüslere yüzde 53 oranında zam yaparken okul servislerini değer artış oranında tuttuğunu dile getiren Aktürk, İstanbul ile Ankara arasında yüzde 45, İzmir ve Kocaeli gibi büyükşehirlerle ise yüzde 25 ila 30 oranında fiyat farkı oluştuğuna dikkat çekti.
Akaryakıt başta olmak üzere sanayi, bakım, vergi ve personel maliyetlerinin geçen yıla oranla neredeyse yüzde 100 arttığını kaydeden Aktürk, araç başına düşen gelirle şoför ve yardımcı personel maliyetlerini karşılamakta zorlanacaklarını vurgulayarak, "Esnafımız neredeyse kontak açamayacak duruma geldi. Geçmiş yıllarda okulların açıldığı gün esnafın harman günü olurdu. Ancak bu sezon içimizde büyük bir burukluk var. Akaryakıt artışlarını ve giderlerimizi nasıl karşılayacağımızı kara kara düşünerek okul sezonunu açacağız. Bu artışla bizim yıl sonunu getirme şansımız yok” dedi. Aktürk, yılbaşında tekrar artış talep edeceklerini söyledi.
