Anayasa Mahkemesi (AYM), haksız yere tahsil edilen ancak daha sonra mükellefe iade edilen vergiler için "tecil faizi" ödenmemesini hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlali olarak değerlendirdi. Yüksek Mahkeme, vergi iade edilse dahi, devletin parayı tuttuğu süre için faiz ödemesi gerektiğine hükmetti.
Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre olay, Halil Sarıkaya isimli vatandaşın 2016 yılında Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi’ne sattığı eserler nedeniyle kendisinden 30.090 TL gelir vergisi kesilmesiyle başladı.
İdare "pardon" dedi, parayı faizsiz iade etti
Kesintinin hatalı olduğunu savunan Sarıkaya, 2019 yılında idareye başvurarak düzeltme talep etti. İdare, verginin haksız alındığını kabul ederek 30.090 TL’lik ana parayı iade etti ancak vatandaşın paranın içeride kaldığı süre için talep ettiği tecil faizini ödemeyi reddetti.
Bunun üzerine Sarıkaya, faiz talebiyle yargı yoluna gitti. İstanbul 4. Vergi Mahkemesi, Vergi Usul Kanunu’nun 112. maddesi gereğince vatandaşa faiz ödenmesi gerektiğine karar verdi. Ancak İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesi, istinaf incelemesinde yerel mahkemenin kararını bozarak davanın reddine hükmetti. Daire gerekçesinde, ortada faiz ödenmesini gerektirecek bir durum olmadığını savundu.
AYM: "Kanun açık, farklı yorumlanamaz"
Bireysel başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, 25 Mart 2025 tarihli kararında vatandaşın haklı olduğuna karar verdi.
Yüksek Mahkeme, Vergi Usul Kanunu’nun 112. maddesinin 4. fıkrasının çok açık olduğunu vurguladı. İlgili kanun maddesi, "fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin, tecil faizi ile birlikte iade edileceğini" hüküm altına almaktadır.
Kararda şu tespitlere yer verildi:
"Bölge İdare Mahkemesi, kanunun açık hükmüne olağanın dışında farklı bir anlam yüklemiştir.
Benzer konularda aynı Dairenin faiz ödenmesi gerektiğine dair daha önceki kararları bulunmaktadır.
Kanunun öngörülemez biçimde yorumlanması hukuk devleti ilkesini zedelemekte ve hakkaniyete uygun yargılanma hakkını ihlal etmektedir."
Yeniden yargılama yapılacak
Anayasa Mahkemesi, başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan "hakkaniyete uygun yargılanma hakkının" ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi.
İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosya, yeniden yargılama yapılmak üzere İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'ne gönderildi. Ayrıca başvurucuya 30.664,10 TL tutarındaki yargılama giderlerinin ödenmesine karar verildi.
