Eğitim ve Bilim İşgörenleri Sendikası (Eğitim-İş), yeni ders yılı öncesinde başkent piyasasındaki kırtasiye, giyim, okul servisi, toplu taşıma ve kantin harcamalarını temel alarak kapsamlı bir maliyet analizi yayımladı. Dönem içinde doğabilecek ek giderlerin dahil edilmediği tabloda, aile bütçelerinin karşı karşıya kaldığı açık kalem kalem ortaya kondu.

Okula başlangıç faturası kademelere göre nasıl değişiyor?

Giyim harcamaları tüm kademeler için iki takım okul forması, kışlık ve spor ayakkabı, kaban, eşofman takımı ve çorap dahil edilerek 15 bin 900 TL olarak sabitlendi. Kırtasiye tarafında ise ilkokul için 6 bin 363 TL, ortaokul için 7 bin 666 TL, lise için ise 10 bin 328 TL asgari sepet maliyeti çıkarıldı. Ulaşım tercihlerine göre toplam başlangıç yükü şöyle şekillendi:

Kategori / Ulaşım Modeli İlkokul Başlangıç Ortaokul Başlangıç Lise Başlangıç
Uzun Mesafe Servisli (55.296 TL) 77.559 TL 78.862 TL 81.524 TL
Kısa Mesafe Servisli (42.194 TL) 64.457 TL 65.760 TL 68.422 TL
Otobüs Abonmanlı (5.850 TL) 28.113 TL 29.416 TL 32.078 TL
Ulaşımsız (Yalnızca Kırtasiye + Giyim) 22.566 TL 23.566 TL 26.228 TL

Aylık beslenme ve yol harcaması 9 bin lirayı devirdi

Eğitim sürecinde devam eden düzenli aylık zaruri harcamalar da incelendi. İlkokul öğrencisinin aylık beslenme çantası maliyeti 2 bin 296 TL olarak saptanırken, ortaokul ve lisede okul kantininden yalnızca günlük bir tost, ayran ve su tüketiminin aylık faturası 2 bin 990 TL'yi buldu.

Bu verilere göre uzun mesafe servisle gidip gelen bir ilkokul öğrencisinin aylık gideri 8 bin 440 TL'ye, ortaokul ve lise öğrencisinin ise 9 bin 134 TL'ye ulaştı.

Gelirler karşısında ağır bütçe açığı

Raporda yer alan başlangıç giderleri; 28 bin 75 liralık net asgari ücret, 70 bin 224 liralık en düşük memur maaşı ve 23 bin 552 liralık en düşük emekli aylığı ile kıyaslandı:

  • Asgari Ücretli: Uzun mesafe servisle ilkokula başlayan tek bir çocuk için dahi ilk ay bütçede 49 bin 484 TL açık veriyor. Lisede bu açık 53 bin 449 TL'ye fırlıyor. Çocuğuna otobüs kartı çıkaran asgari ücretlinin başlangıç gideri bile maaşını en az 38 TL, lisede ise 4 bin 3 TL aşıyor. Aylık harcamalar ise asgari ücretin üçte birini yutuyor.

  • Memur Maaşı: En düşük kamu personeli maaşı olan 70 bin 224 TL, uzun mesafe servisi tercih eden öğrencilerin başlangıç masrafını karşılayamıyor; aileler ilk ayda 7 bin 335 TL ila 11 bin 300 TL arasında cepten açık veriyor.

  • Emekli Aylığı: 23 bin 552 TL'lik en düşük emekli aylığıyla çocuk okutmak imkânsız hale geldi. Abonman kullanan bir lise öğrencisinin masrafı dahi emekli maaşının 8 bin 526 TL üzerinde kalıyor.

Kantin ve kırtasiyede yıllık yüzde 40'a varan zam

Yıllık enflasyon oranlarının yansıdığı raporda; kırtasiye kalemlerinde geçen seneye nazaran yüzde 27 ila 32 artış yaşandığı, öğrenci abonmanının yüzde 44,44, okul servislerinin yüzde 25,49 zamlandığı kaydedildi.

Ankara Kantinciler Odası’nın 2026 tarifesine göre kantin ürünlerindeki artışın yüzde 41'i bulduğu belirtildi:

"Ailelerin bulabildiği tek yol borçlanmak oldu"

Ağustos 2026 itibarıyla açlık sınırının 38 bin 318 TL, yoksulluk sınırının ise 121 bin 36 TL seviyesine dayandığı hatırlatılan Eğitim-İş raporunun sonuç bildirgesinde şu tespite yer verildi:

"En temel kamusal hakların başında gelen nitelikli eğitim için büyük maliyetlere katlanmak zorunda kalınması, buna karşın hane gelirlerinin yerinde sayması velileri çözümsüzlüğe sürüklemektedir. Bu ağır tabloda ailelerin ayakta kalabilmek için bulduğu tek yol kontrolsüzce borçlanmaktır. Gelir yetersizliği ve yıl boyu süren fiyat artışları nedeniyle beslenme çantalarının içi boşalmakta, çocuklarımız dersliklere aç ve harçlıksız girmek zorunda kalmaktadır."

Kaynak: Anka Haber Ajansı