Fransız basınında yayımlanan haberlere göre Apple hakkında, bazı iPhone modellerinin bağımsız servislerde onarılmasını zorlaştırdığı ve bu yolla planlı eskitme uyguladığı iddiasıyla hukuki süreç başlatıldı. Dava kapsamında şirketin söz konusu uygulamalarının değerlendirilmesi bekleniyor.
Dosya hakkında bilgi sahibi kaynaklar, duruşmanın 17 Haziran'da Paris'te yapılacağını bildirdi. Davada, farklı dönemlerde piyasaya çıkan birden fazla iPhone modeline ilişkin iddialar incelenecek.
Davaya konu olan iphone modelleri belli oldu
Apple hakkındaki davanın kapsamına iPhone XS, iPhone 12, iPhone 13, iPhone 14 ve iPhone 15 serileri girdi. 2022 yılında satışa sunulan iPhone SE modeli de yargılamada ele alınacak cihazlar arasında yer aldı.
Şirketin suçlu bulunması durumunda 300 bin avroya kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabileceği belirtildi. Yargılama sonucunda verilecek kararın, Fransa'daki planlı eskitme uygulamalarına yönelik düzenlemeler kapsamında değerlendirilmesi bekleniyor.
Çevreci dernek 2022 yılında suç duyurusunda bulundu
Apple hakkında hukuki süreci başlatan kuruluş, planlı eskitme uygulamalarına karşı çalışmalar yürüten Fransız çevre derneği Halte à l'Obsolescence Programmée oldu. Dernek, Aralık 2022'de şirket hakkında suç duyurusunda bulundu.
Kuruluşun Apple'a yönelik şikayetleri daha önce de yargıya taşınmıştı. Şirket, eski iPhone modellerini etkileyebilecek yazılım güncellemeleri konusunda kullanıcıları yeterince bilgilendirmediği iddiasıyla 2021 yılında açılan davada 25 milyon avro para cezasına çarptırılmıştı.
Planlı eskitme uygulaması nasıl tanımlanıyor?
Planlı eskitme, üreticilerin ürünlerin kullanım süresini bilinçli biçimde kısaltmasına yönelik uygulamaları ifade ediyor. Bu yöntemle özellikle elektronik cihazların daha kısa sürede işlevini yitirmesi veya onarımının zorlaşması sonucunda tüketicilerin yeni ürün satın almaya yönelmesi hedefleniyor.
Söz konusu uygulama, tüketim alışkanlıkları ve elektronik atıkların artışıyla bağlantılı olarak çevre politikalarının da gündeminde bulunuyor. Apple hakkındaki davada da bazı iPhone modellerinin yetkili servisler dışındaki onarım süreçlerine ilişkin uygulamalar bu çerçevede değerlendirilecek.
Fransa'da planlı eskitmeye yönelik yaptırımlar uygulanıyor
Fransa'da ürünlerin kullanım ömrünü kasıtlı olarak kısalttığı belirlenen şirketlerin sorumluları hakkında hapis ve para cezası yaptırımları uygulanabiliyor. Mevzuat kapsamında bu tür uygulamalardan sorumlu bulunan kişilere iki yıla kadar hapis cezası verilebiliyor.
Düzenlemelerde ayrıca 300 bin avroya kadar para cezası öngörülüyor. Şirketlere uygulanabilecek yaptırımın ise yıllık cirolarının yüzde 5'ine kadar çıkabildiği belirtiliyor. Apple hakkında Paris'te görülecek davada, şirketin söz konusu düzenlemeleri ihlal edip etmediği değerlendirilecek.




