Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik" Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Otomotiv sektöründe kurumsal yapıyı güçlendirmeyi ve tüketici haklarını korumayı hedefleyen düzenleme; araç yaşından kilometre sınırına, depozito iadelerinden yetki belgesi zorunluluğuna kadar geniş kapsamlı standartlar getirdi.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, otomotiv pazarında adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısının tesis edilmesi amacıyla çalışmaların kararlılıkla sürdüğü ifade edildi. Tüketicilerin taraf olduğu bireysel kiralamaları kapsayan yeni kurallar, kayıt dışılığı ve haksız ticari uygulamaları önlerken kiralamaya konu taşıtların teknik standartlarını da güvence altına alıyor.
Kiralık araçlara yaş, kilometre ve hasar sınırı
Hizmet kalitesini ve sürüş güvenliğini artırmak amacıyla filolardaki araçların teknik nitelikleri yeniden belirlendi. Düzenleme kapsamında, klasik taşıtlar haricinde altı yaşından büyük araçların kiraya verilmesi kesin olarak yasaklandı. Ayrıca benzinli ve dizel araçlar için 180 bin kilometre, elektrikli araçlar için ise 300 bin kilometre üst sınırı getirildi. Periyodik bakımları aksatılan ya da geçmişinde ağır hasar kaydı bulunan taşıtlar da kiralama faaliyetlerinde kullanılamayacak.
Depozito iadelerine yedi gün kuralı
Tüketicilerin sıklıkla mağduriyet yaşadığı depozito ve teminat uygulamalarına katı sınırlamalar getirildi. Yeni sisteme göre alınabilecek azami depozito tutarı, bir ila altı günlük kiralamalarda en fazla üç günlük, yedi ila 29 günlük kiralamalarda ise en fazla yedi günlük kira bedeliyle sınırlandırıldı. Taşıtın iade edilmesinden itibaren en geç yedi gün içinde depozitonun tüketiciye eksiksiz geri ödenmesi zorunlu kılındı. Olağan kullanımdan doğan aşınma ve yıpranmalar gerekçe gösterilerek depozito kesintisi yapılamayacağı hükme bağlanırken, kış lastiği ve sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dâhil edilmesi şartı getirildi.
Yetki belgesi zorunluluğu ve bilgi sistemi
Ticari faaliyette bulunan kiralama işletmelerine yetki belgesi alma zorunluluğu getirildi. Yetki belgesi verilebilmesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması, yöneticilerin ise en az ilköğretim mezunu olup Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip bulunması gerekecek. Tüm sürecin dijital ortamda şeffaf yürütülebilmesi için 1 Ocak 2027 tarihine kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. İnternet ilan platformları da yetki belgesi bulunmayan işletmelerin portföy yayımlamasını engelleyecek.
Filolara yerli üretim hibrit ve elektrikli araç şartı
Çevre dostu ulaşımı teşvik etmek ve yerli üretimi desteklemek amacıyla işletmelerin filosundaki araç sayıları ve yakıt tipleri de kurala bağlandı. Büyükşehirlerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerindeki işletmelerin en az beşi kendi adına tescilli 10 araca, diğer bölgelerdeki işletmelerin ise en az ikisi tescilli beş araca sahip olması kararlaştırıldı. Bununla birlikte işletmelerin filolarında biri Türkiye'de üretilmiş olmak kaydıyla en az iki adet hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması zorunlu hale getirildi.
Sektör için kademeli uyum takvimi
Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde resmen uygulamaya girecek. Sektör paydaşlarının yeni sisteme sorunsuz entegre olabilmesi amacıyla mevcut kiralama firmalarına yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027'ye, araç sayısı, yaş, kilometre ve elektrikli araç kriterlerini sağlamaları için ise 1 Ocak 2028'e kadar geçiş süresi tanındı.
