Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Singapur ziyareti kapsamında yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi’ne katılmayı planladığını ifade etti. Bloomberg TV’ye konuşan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Trump arasında geçen ay yapılan telefon görüşmelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Trump’ın NATO Zirvesine katılım mesajı
Fidan, Trump’ın 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’ne katılımına ilişkin soruya, “Bildiğimiz kadarıyla evet, katılmayı planlıyor” yanıtını verdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Trump’ın geçen ay birkaç kez telefonda görüştüğünü belirten Fidan, Trump’ın her görüşmede zirveye katılacağını dile getirdiğini aktardı.
ABD’nin NATO’ya bağlılığı vurgulandı
Bakan Fidan, siyasi açıklamalara rağmen ABD’nin NATO’ya bağlılığını sürdürdüğünü söyledi. Washington yönetiminin NATO’dan ayrılacağı yönünde somut bir işaret bulunmadığını ifade eden Fidan, savunma harcamaları konusunun gündemde olduğunu belirtti.
“Liderler bir araya geldiğinde kaydedilen ilerlemeyi gözden geçireceğiz”
Fidan açıklamasında, “ABD, müttefiklere savunma harcamalarını artırmaları ve kendi güvenlikleri için daha büyük sorumluluk almaları konusunda sürekli baskı yapıyor. Avrupalılar mesajı aldı ve NATO bünyesinde savunma bütçelerini yükseltmek için şimdiden adım attı. Liderler bir araya geldiğinde kaydedilen ilerlemeyi gözden geçireceğiz” ifadelerini kullandı.
Türkiye’den ABD-İran görüşmelerine destek mesajı
Fidan, ABD ile İran arasında yürütülen müzakere sürecine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’nin görüşmelere destek verdiğini belirten Fidan, tarafların ateşkesi sürdürmek konusunda çaba gösterdiğini söyledi.
Bakan Fidan, Amerikalı ve İranlı yetkililerin süreç konusunda samimi davrandığını düşündüğünü ifade etti. Ateşkes sürecine rağmen İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyinde Hizbullah’a yönelik saldırılar düzenlediğini belirten Fidan, bu durumun müzakereleri olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
“Hürmüz Boğazı'nın açılmasını istiyorlar ancak İsrail'in niyetinden emin değilim”
Fidan açıklamasında, “Amerikalıların ve İranlıların samimi olduklarına eminim. Ateşkes ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını istiyorlar ancak İsrail'in niyetinden emin değilim” ifadelerine yer verdi.
Fidan’dan İran-İsrail hattında ateşkes süreci ve müzakereler değerlendirmesi
Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile İsrail’in Lübnan’daki askeri faaliyetlerini genişletmesine ilişkin gerçekleştirdiği telefon görüşmesine değinerek şu ifadeleri kullandı:
“İsrail’in operasyonları ateşkes sürecini zorlaştırıyor”
"İran, Amerikalılarla tüm cephelerde ateşkes sağlanması konusunda bir mutabakat sağladıklarını düşünüyor. Bu yüzden müzakerelere katılıyorlar. İsrail'in son müdahalesi, işgali ve operasyonlarının ateşkes anlaşmasının açık bir ihlali olduğunu düşünüyorlar. Bence bu durum, müzakereleri sürdürmelerini son derece zorlaştıracaktır."
Fidan, Trump-Netanyahu görüşmesindeki “saldırmama mutabakatını” hatırlattı
Fidan, ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından tarafların "birbirlerine saldırmama" konusunda "mutabık kaldıklarını" ifade eden sosyal medya paylaşımını da hatırlattı.
ABD’nin İran’a yönelik olası yeni saldırılarıyla ilgili Fidan’dan açıklama
İran’a yönelik ABD saldırılarının yeniden başlayıp başlamayacağına ilişkin soruya yanıt veren Fidan, değerlendirmelerini şöyle sürdürdü:
"Umarız böyle bir şey olmaz zira geçen sefer böyle bir durum yaşandığında özellikle enerji, güvenlik ve enflasyon alanlarında küresel ekonomik etkilerini gördük.
Sadece İran’da ve Körfez ülkelerinde kaybedilecek insan hayatlarını, altyapı ve üst yapının tahribatını ve savaşın başka bölgelere sıçrama olasılığını hesaba katmıyorum. İşte bu yüzden arabulucular, tarafların gerçekten bir uzlaşma ve anlaşmaya varmalarına yardımcı olmak için ellerinden geleni yapıyorlar."
“ABD’nin NATO’dan ayrılacağına dair bir işaret görmedim”
Fidan, ABD’nin NATO’dan ayrılacağına dair siyasi tartışmalar bulunsa da İsveç’te düzenlenen NATO Gayriresmi Dışişleri Bakanları Toplantısı sırasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığı görüşmede bu yönde herhangi bir işaret görmediğini ifade etti.
Bakan Fidan, ABD Dışişleri Bakanlığı ile Savaş Bakanlığının NATO üyesi ülkelerle iş birliğini sürdürdüğüne de dikkat çekti.
Bölgesel krizlerin Türkiye ekonomisi ve ticareti üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Fidan, Türkiye’nin ihracat, turizm ve sanayi temelli bir ekonomik yapıya sahip olduğunu ancak petrol kaynaklarına sahip bir ülke olmadığını ifade etti.
“Enerji fiyatlarındaki artış enflasyon üzerinde baskı oluşturuyor”
Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Kovid-19 sürecinin ardından İran’daki çatışmaların da Türkiye üzerinde ek ekonomik yük oluşturduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Enerji fiyatlarına büyük bir yük bindirdi. Enerji güvenliği ve enerjiye erişim bakımından Körfez ülkelerinden gemiyle gelen enerjiye bağlı olan ülkeler gibi değiliz. Çünkü Rusya, Azerbaycan ve İran'dan gelen boru hatlarımız var. Bu açıdan bir sorunumuz yok. Ancak bu, bizi enerji, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artıştan korumuyor. Bu nedenle fiyatlar etkileniyor, enflasyon üzerinde baskıya sebep oluyor."
Hakan Fidan, diplomatların temel amacının savaşların önüne geçmek, barış ve istikrarı güçlendirmek ve ticaret ile kalkınmaya uygun bir ortam oluşturmak olduğunu vurguladı.
“ABD’den swap hattı” sorusuna Hakan Fidan’dan yanıt
"ABD'den bir dolar swap hattı görebilir miyiz?" sorusuna yanıt veren Fidan, "Hazine ve Maliye Bakanımızla yakın zamanda bir görüşmem olmadı. Ancak böyle bir konunun gündeme gelmediğini biliyorum" ifadelerini kullandı.
Fidan, böyle bir hattın olası faydasına ilişkin soruya ise, "Emin değilim. Hazine ve Maliye Bakanı ile görüşmem gerekiyor çünkü mikro göstergeler, rakamlar ve veriler kendisinde bulunuyor. Ayrıca bu konunun kabinemiz içinde derinlemesine tartışılması ve elbette nihai olarak Sayın Cumhurbaşkanı'nın onayından geçmesi gerektiğini düşünüyorum" değerlendirmesinde bulundu.
