Türkiye genelindeki sığınakların sayısı, kapasitesi ve denetim sonuçları Meclis gündemine taşındı. CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı'nın soru önergesini yanıtlayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sığınaklara ilişkin ayrıntılı bilgileri milli güvenlik gerekçesiyle açıklamadı.
Salıcı, Türkiye'deki mevcut sığınakların sayısı ve kapasitesi, yeni sığınak projeleri için ayrılan bütçe, tamamlanan çalışmalar, denetim sonuçları ve vatandaşların en yakın sığınağa ulaşmasını sağlayacak dijital altyapı hakkında Bakan Kurum'a sorular yöneltti.
Bakan Kurum ise yanıtında, sığınaklara ilişkin verilerin milli güvenlik, milli savunma ve kritik altyapı güvenliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek ayrıntılı bilgi paylaşmadı.
Bakan Kurum: Sığınak bilgileri milli güvenlik açısından hassas
Sığınakların 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu kapsamında düzenlendiğini belirten Kurum, bu yapıların düşman saldırıları, doğal afetler ve büyük yangınlar karşısında can ve mal kayıplarının azaltılması amacıyla oluşturulduğunu ifade etti.
Kurum, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın (AFAD) yayımladığı sivil savunma mevzuatında Sivil Savunma Bakımından Halk Tarafından Yapılacak Teşkilât ve Alınacak Tedbirler Hakkında Yönetmelik ile Sığınak Yönetmeliği'nin de yer aldığını hatırlattı.
Sığınak Yönetmeliği'nin 7 Kasım 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle güncellendiğini belirten Kurum, mevcut özel ve genel sığınakların denetlenmesi ve mevzuata uygun hale getirilmesinin zorunlu tutulduğunu kaydetti.
Türkiye'deki sığınakların sayısı ve kapasitesi açıklanmadı
Bakan Kurum, sığınaklara ilişkin hangi bilgilerin paylaşılmayacağını da sıraladı.
Kurum'un yanıtına göre yer seçimi, toplam sığınak sayısı, kapasite, tamamlanma durumu, kullanıma hazırlık, illere göre dağılım, önceliklendirme ve devam eden inşaat süreçleri hassas bilgi kapsamında değerlendiriliyor.
Arazi tahsisi, ihale ve finansman aşamaları ile yapım süreçlerinde yaşanan gecikmelere ilişkin bilgilerin de bu kapsamda olduğu belirtildi.
Kurum, söz konusu verilerin yalnızca idari nitelik taşımadığını, aynı zamanda milli güvenlik, milli savunma ve kritik altyapı güvenliğiyle bağlantılı olduğunu savundu.
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 16. maddesine dayandı
Ayrıntılı bilgilerin paylaşılmamasına gerekçe olarak 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 16'ncı maddesini gösteren Kurum, devletin emniyetine, dış ilişkilerine, milli savunmasına ve milli güvenliğine zarar verebilecek, devlet sırrı niteliğindeki gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin bilgi edinme hakkı kapsamında olmadığını belirtti.
Gizlilik Dereceli Belgelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'e de atıfta bulunan Kurum, sığınaklara ilişkin çalışmaların ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içerisinde, yürürlükteki mevzuat ve güvenlik kuralları çerçevesinde sürdürüldüğünü bildirdi.
Bakan Kurum'un önergeye ilişkin yanıtı şöyle:
"Sığınaklar 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu kapsamında, düşman taarruzları, tabii afetler ve büyük yangınlar karşısında halkın can ve mal kaybının azaltılması ile hayati önemi haiz tesis ve hizmetlerin korunmasına yönelik sivil savunma tedbirlerinin bir parçasıdır. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) yayımladığı sivil savunma mevzuatı listesinde de Sivil Savunma Bakımından Halk Tarafından Yapılacak Teşkilât ve Alınacak Tedbirler Hakkında Yönetmelik ile Sığınak Yönetmeliği açıkça yer almaktadır. Ayrıca, Sığınak Yönetmeliği 7 Kasım 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile güncellenmiş olup, mevcut özel ve genel sığınakların denetlenmesi ve mevzuata uygun hale getirilmesi zorunlu tutulmuştur.
Bununla birlikte, sığınaklara ilişkin yer seçimi, sayı, kapasite, tamamlanma durumu, kullanım hazırlığı, il bazlı dağılım, önceliklendirme, devam eden yapım süreçleri, gecikme nedenleri, arazi tahsisi, ihale finansman safhaları gibi bilgiler; niteliği itibarıyla yalnızca idari veri değil, aynı zamanda milli güvenlik, milli savunma ve kritik altyapı güvenliği ile doğrudan bağlantılı hassas bilgilerdir. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 16'ncı maddesi uyarınca, açıklanması halinde devletin emniyetine, dış ilişkilerine, milli savunmasına ve milli güvenliğine açıkça zarar verecek ve niteliği itibarıyla devlet sırrı olan gizlilik dereceli bilgi veya belgeler bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır. Benzer şekilde, Gizlilik Dereceli Belgelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kamu kurum ve kuruluşlarında gizlilik dereceli belgeler için uygulanacak usul ve esasları düzenlemektedir.
Bu nedenle, önergedeki hususlar, kamu düzeni ile milli güvenliğin korunması bakımından gizlilik arz etmekte olup; halkımızın güvenliği, refahı ve olağanüstü hallere karşı korunma kapasitesinin güçlendirilmesi kapsamında yürütülen iş ve işlemler, ilgili kurum ve kuruluşlarla eşgüdüm içerisinde, yürürlükteki mevzuat ve güvenlik usulleri çerçevesinde sürdürülmektedir."
