Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, insansız hava araçlarının (İHA) uzun mesafeli ve otonom uçuşlarını güvenli şekilde gerçekleştirebilmesi amacıyla dijital hava koridorları oluşturulacağını açıkladı. “Drone otoyolu” olarak adlandırılan sistemin hukuki altyapısının hazırlandığını belirten Uraloğlu, uçuşların belirlenen güzergahlar üzerinden kontrol edileceğini bildirdi.
Uraloğlu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz 2026'da yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında hayata geçirilecek koridorlar hakkında AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu. Yeni düzenlemeyle görüş hattı dışındaki uzun mesafeli uçuşların ve otonom operasyonların belirlenmiş hava sahalarında yapılabilmesi için gerekli düzenlemelerin oluşturulduğunu kaydetti.
İHA'lar için dijital hava yolları oluşturulacak
İHA koridorlarının devreye alınmasıyla gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış güzergahlar kullanılacak. Bakan Uraloğlu, sistemin çalışma şeklini şu sözlerle anlattı:
"Gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları oluşturacağız. Böylece İHA'lar, belirlenen güzergahlarda emniyetli ve kontrollü şekilde uçabilecek."
Uraloğlu, bu uygulamayla kara yolu trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık imkanının ortaya çıkacağını ifade etti. Koridorların oluşturulması sürecinde SHGM'nin ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon sağlayacağını belirtti.
Söz konusu güzergahların sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri ve kapasiteleri dijital ortamda belirlenecek. Ayrıca hava araçlarının birbirine olan mesafesini düzenleyen asgari ayırma kriterleri de sistemde tanımlanacak.
Uçuşlar İHATTYS üzerinden takip edilecek
İHA koridorlarına ilişkin bilgilerin SHGM tarafından yönetilen merkezi dijital platform İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) aracılığıyla yayımlanacağını aktaran Uraloğlu, hava araçlarının yazılımlarının bu verileri doğrudan okuyabileceğini bildirdi. Böylece uçuşların önceden belirlenen kurallara uygun biçimde gerçekleştirilmesi sağlanacak.
Koridorların planlanmasında hava sahasındaki kısıtlamaların dikkate alınacağını vurgulayan Uraloğlu, güzergahların yasak, tahditli ve tehlikeli bölgelerden geçmeyecek şekilde düzenleneceğini söyledi. NOTAM yayımlanan sahaların da koridor planlamasına dahil edilmeyeceğini belirtti.
Otonom uçuş rotaları yapay zekayla belirlenecek
Bakan Uraloğlu, koridorların uzun mesafeli ve görüş hattı dışındaki otonom uçuşlara imkan tanıyacağını kaydetti. Uçuş güzergahlarının en kısa yol ve faz farkı esas alınarak yapay zeka desteğiyle oluşturulacağını aktardı.
Uçuşların yönetiminin İHATTYS üzerinden yürütüleceğini belirten Uraloğlu, sistemin gerektiğinde farklı müdahalelere imkan tanıyacağını ifade etti. Buna göre uçuş sınırları daraltılabilecek, araçların rotaları değiştirilebilecek, iniş yapmaları sağlanabilecek veya operasyonları sonlandırılabilecek.
Bağlantının kesilmesi durumunda ise İHA'lar, yerleşim alanlarının üzerinden geçmeyecek şekilde önceden belirlenmiş kurtarma bölgelerine yönlendirilecek. Böylece iletişim kesintisi yaşandığında hava araçlarının izleyeceği güzergah da sistem kapsamında önceden tanımlanmış olacak.
Drone otoyolları kargo ve sağlık taşımacılığında kullanılacak
Uraloğlu, İHA koridorlarının farklı alanlarda kullanılabileceğini belirterek özellikle lojistik ve sağlık taşımacılığına dikkati çekti. Sistemin şehirler arası kargo taşımacılığında ve lojistik merkezleri arasındaki düzenli otonom seferlerde kullanılabileceğini söyledi.
Hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınması da uygulamanın kullanım alanları arasında yer alacak. Ayrıca adalara ve kış aylarında ulaşımın zorlaştığı yerleşim yerlerine ihtiyaç duyulan malzemelerin ulaştırılmasında koridorlardan yararlanılabilecek.
Yeni sistemin sanayi alanlarında da kullanılabileceğini aktaran Uraloğlu, organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasında parça transferinin gerçekleştirilebileceğini bildirdi. Enerji nakil hatları, boru hatları, demir yolları ve kara yollarının uzun mesafeli denetimleri de İHA koridorlarının kullanılabileceği alanlar arasında bulunacak.
İHA koridorlarında uçuş için lisans şartı aranacak
Bakan Uraloğlu, belirlenen hava koridorlarında yapılacak uçuşların belirli yetkilendirme ve teknik koşullara bağlı olacağını açıkladı. Hobi amaçlı uçuşların bu güzergahlarda gerçekleştirilmesine izin verilmeyecek.
Uçuş yapabilecek kişilerin P2 lisansına sahip olması ve SHGM'den gerekli operasyonel yetkilendirmeleri alması gerekecek. Ayrıca operasyonların yetkili işletmeler bünyesinde yürütülmesi şartı aranacak.
Kullanılacak İHA'ların tescilli olması da zorunlu tutulacak. Hava araçlarında uzaktan tanımlama ve coğrafi sınırlama özelliklerinin bulunması, gerekli yazılım sertifikalarının alınması gerekecek. Her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılacak.
Uraloğlu, koridorların güzergahlarının ihtiyaçlara göre ilgili kurumlarla koordinasyon içinde belirleneceğini ve İHATTYS aracılığıyla duyurulacağını bildirdi. Böylece İHA'ların hangi rotalarda uçabileceği ve bu uçuşların hangi şartlara tabi olacağı dijital sistem üzerinden takip edilebilecek.
