Uluslararası Basın Enstitüsü'nün (IPI) düzenlediği “Bilgi Edinme Hakkı: Şeffaflık İçin Güçlü Bir Araç” eğitimi Gazeteciler Cemiyeti’nin ev sahipliğinde Basın Evi’nde yapıldı.
Sivil toplum temsilcileri ve gazetecilerin katıldığı etkinlikte, kamudan bilgi talep etme süreçleri, bu başvuruların hukuki temelleri ve elde edilen bilgilerin habercilikte nasıl kullanılacağı ele alındı. Program hem teorik hem de sahaya dönük uygulamalarla ilerledi.
Eğitimde, bilgi edinme hakkının daha etkin kullanılmasının hem medyanın hem de kamusal denetimin gücünü artıracağı vurgulandı.
“Bilgi edinmek evrensel bir insan hakkıdır”
Eğitimin hukuk bölümünü anlatan Avukat Gökhan Tekşen, bilgi edinme hakkının gazetecilik açısından vazgeçilmez olduğunu vurguladı. Tekşen, “Bilgi bir güç ve bu gücü nasıl kullanacağımızı bilmemiz gerekiyor. İfade özgürlüğü ve bilgiyi birlikte değerlendireceğiz. Gazeteciler bilgiye erişmek zorunda ve temel bilgiyi nasıl elde edeceğimizi bilmeliyiz” dedi.
Bu hakkın yalnızca bir habercilik aracı değil, anayasal bir güvence olduğuna dikkat çekerek, “Bilgi edinmek bir haktır; anayasal bir süreçtir. Bizler kamu kuruluşlarından bilgi talep etmeye yetkiliyiz” ifadelerini kullandı. Uluslararası hukukta da bilgi edinme hakkının temel insan haklarından biri olarak korunduğunu belirten Tekşen, “Ulusal ve uluslararası kanunlarda bilgi edinmek haktır ve korunur. Bu, evrensel bir insan hakkıdır” sözlerini aktardı.
"Kamu kurumlarının toplum adına denetlenebilmesi için gazetecilerin aktif bir talep mekanizması işletmesi gerekiyor"
Programın gazetecilik tarafını anlatan Gülin Çavuş ise “şeffaflık”, “hesap verebilirlik” ve “katılımcılık” kavramlarının haberciliğin omurgasını oluşturduğunu söyledi. Kamu kurumlarının toplum adına denetlenebilmesi için gazetecilerin aktif bir talep mekanizması işletmesi gerektiğini vurguladı. Çavuş, bilgi edinme hakkının güçlü bir kamu baskısıyla mümkün olabileceğini ifade etti. Gazetecilerin dosya çalışmalarında, araştırma haberlerinde ve yerel yönetim takibinde bu hakkı daha sık ve daha bilinçli kullanmasının demokratik katılımı güçlendireceğini anlattı.
Eğitim, katılımcıların başvuru örnekleri üzerinden uygulamalı değerlendirmeler yaptığı interaktif bir oturumla devam etti. Gazeteciler, çeşitli kurumlara yapılan gerçek başvuruların sonuçlarını inceleyerek kendi alanlarında nasıl daha etkili talep oluşturabileceklerine dair ipuçları topladı. Katılımcıların bilgi edinme hakkını daha etkili kullanmalarına yönelik pratik bilgiler sunuldu.
