Birleşmiş Milletler (BM), dünya genelinde etkileri hissedilmeye başlayan El Nino hava olayının olağanüstü güçlü bir seviyeye ulaşabileceği uyarısında bulundu.
Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) son verilerine göre Pasifik Okyanusu'nda hızla güçlenen El Nino'nun en az Şubat 2027'ye kadar sürmesi ve 1950'den bu yana kaydedilen en güçlü El Niño olması bekleniyor.
BM'den “El Nino” uyarısı
Orta ve doğu tropikal Pasifik'teki deniz yüzeyi sıcaklıkları son haftalarda mevsim normallerinin 2 dereceden fazla üzerine çıktı.
Önümüzdeki dönemde aylık ortalama sıcaklık farkının yaklaşık 4 dereceye kadar ulaşabileceği tahmin ediliyor. Okyanus yüzeyinin altında ise bazı bölgelerde sıcaklıkların normal değerlerin 8 derece üzerinde olduğu belirtiliyor.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, El Nino'nun giderek güçlendiğine dikkat çekerek dünyanın iklim açısından daha önce görülmemiş koşullarla karşı karşıya olduğunu söyledi.
El Nino nedir, dünyayı nasıl etkiliyor?
El Nino, Pasifik Okyanusu'nda rüzgar düzenlerinin değişmesiyle ortaya çıkan doğal bir iklim olayı olarak tanımlanıyor.
Bu süreçte Pasifik'teki sıcak suların doğuya doğru hareket etmesi ve atmosfere daha fazla ısı aktarılması, dünyanın farklı bölgelerinde hava koşullarının değişmesine neden oluyor.
El Nino'nun etkileri bölgeden bölgeye farklılık gösterebiliyor. Bazı bölgelerde kuraklık ve orman yangını riski artarken, başka bölgelerde aşırı yağış, sel ve daha güçlü tropikal fırtınalar görülebiliyor.
Bilim insanları, insan kaynaklı küresel ısınmanın da El Niño'nun neden olduğu etkileri daha ağır hale getirebileceğine dikkat çekiyor.
Güneydoğu Asya'da kuraklık ve yangın riski
WMO tahminlerine göre önümüzdeki aylarda Güneydoğu Asya, Orta Amerika ve Güney Amerika'nın kuzeyindenormalden daha düşük yağış görülebilir.
Bu durumun kuraklık ve orman yangını riskini artırması bekleniyor.
El Nino'nun etkileri özellikle Güneydoğu Asya'da şimdiden hissediliyor. Endonezya'da kurak sezon boyunca 107 bin hektardan fazla alanın yangınlarda zarar gördüğü bildirildi.
Yetkililer, yangınlarla mücadele ve yağış oluşturulması amacıyla bulut tohumlama uçaklarını kullanmaya başladı.
El Nino küresel ticareti de etkiliyor
El Nino'nun olası etkileri yalnızca hava koşullarıyla sınırlı kalmıyor.
Kuraklık nedeniyle Panama Kanalı'nda su seviyelerinin düşmesi ve yağışların azalması beklenirken, kanaldan geçiş yapabilecek gemi sayısının azaltılması planlanıyor.
Bu durumun küresel deniz taşımacılığı ve ticaret üzerinde ek baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Bazı bölgelerde sel ve tayfun riski artacak
El Nino'nun dünyanın her bölgesinde kuraklığa neden olması beklenmiyor.
Çin'de bu yıl yedi tayfunun karaya ulaşabileceği tahmin edilirken, uzmanlar yoğun tayfun sezonunun güçlü El Niño koşullarıyla bağlantılı olabileceğini belirtiyor.
Doğu Afrika'nın bazı kesimleri, Brezilya'nın güneyi ve ABD'nin güneyinde ise normalden daha fazla yağış bekleniyor. Bu bölgelerde aşırı yağışların sel ve toprak kayması riskini artırabileceği belirtiliyor.
Peru ve Ekvador için alarm
El Niño'nun şiddetli yağış etkilerine karşı en kırılgan ülkeler arasında Peru ve Ekvador da gösteriliyor.
WMO'nun değerlendirmelerine göre, önümüzdeki aylarda farklı kıtalarda birbirinden tamamen farklı hava koşullarının ortaya çıkması bekleniyor.
BM ise küresel ölçekte aşırı hava olaylarına karşı hazırlıkların artırılması çağrısında bulunuyor. Guterres'in “tehlike bölgesi” uyarısı, güçlü El Nino ile devam eden küresel ısınmanın birleşmesinin önümüzdeki dönemde iklim kaynaklı riskleri artırabileceğine işaret ediyor.
