Türkiye'nin yeşil ve dijital dönüşüm sürecinde çalışma hayatının nasıl şekilleneceğine ilişkin yeni bir düzenleme hayata geçiriliyor. 2027-2029 dönemini kapsayan Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı'na ilişkin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Resmi Gazete'de yayımlandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan genelgede, strateji ve eylem planının uygulanmasına yönelik koordinasyon, izleme ve değerlendirme süreçleri belirlendi.
Planla birlikte iklim değişikliği, yeşil dönüşüm ve dijitalleşmenin üretimden istihdama, mesleki becerilerden çalışma koşullarına kadar uzanan etkilerinin yönetilmesi hedefleniyor.
Yeşil ve dijital dönüşümde çalışanlar için yeni dönem
Genelgede, iklim değişikliği ile yeşil ve dijital dönüşümün ekonomik ve toplumsal yaşamı önemli ölçüde değiştirdiğine dikkat çekildi.
Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yürütülecek dönüşüm sürecinde, çalışma hayatının etkili şekilde yönetilmesi ve hiçbir kesimin geride bırakılmaması gerektiği vurgulandı.
Bu kapsamda çalışanların ve işletmelerin değişen koşullara uyum sağlaması, yeni beceriler kazanması, insana yakışır iş imkanlarının artırılması ve sosyal koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Adil geçiş yaklaşımı iklim kanunu ile mevzuata girdi
Genelgede, 2 Temmuz 2025 tarihli İklim Kanunu ile mevzuata giren adil geçiş yaklaşımına da yer verildi.
Adil geçiş politikalarının temelinde, yeşil ve dijital dönüşümden farklı şekillerde etkilenen çalışanların, işletmelerin, sektörlerin ve bölgelerin ihtiyaçlarının gözetilmesi bulunuyor.
Bu süreçte sosyal diyaloğun esas alınması, çalışanların değişen iş gücü piyasasına uyumunun desteklenmesi ve sosyal korumanın güçlendirilmesi öne çıkan hedefler arasında yer alıyor.
Eylem planının üç temel politika ekseni belli oldu
On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) ve Ulusal İstihdam Stratejisi (2025-2028) doğrultusunda hazırlanan Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının koordinasyonunda ve ilgili paydaşların katılımıyla oluşturuldu.
Planın üç temel politika ekseni bulunuyor:
- Beceri uyumu: Çalışanların yeşil ve dijital dönüşümle ortaya çıkan yeni iş alanlarına ve değişen mesleki ihtiyaçlara uyum sağlaması.
- Kapsayıcı dönüşüm: Dönüşüm sürecinde farklı sektörlerin, bölgelerin ve çalışan gruplarının ihtiyaçlarının gözetilmesi.
- Sosyal koruma ve toplumsal dayanıklılık: Çalışanların sosyal güvencelerinin desteklenmesi ve dönüşümün olası olumsuz etkilerinin azaltılması.
Plan kapsamında ayrıca öncelikli sektörlere yönelik sektörel politikalar da uygulanacak. Strateji ve Eylem Planı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının resmi internet sitesinde yayımlanacak.
Uygulama sürecini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yürütecek
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne göre, Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı'nın uygulanmasına ilişkin koordinasyon, izleme ve değerlendirme çalışmaları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülecek.
Süreçte ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile sosyal tarafların katılımı sağlanacak. Böylece eylem planındaki hedeflerin uygulanması ve kurumlar arasındaki koordinasyonun sürdürülmesi amaçlanıyor.
Kurumlar gelişmeleri altı ayda bir bakanlığa bildirecek
Genelgede uygulama sürecine ilişkin kurumların sorumlulukları da açıklandı.
Eylem Planı'nda sorumlu olarak belirlenen kurum ve kuruluşlar, ilgili diğer kuruluşların katkılarını alarak yürütülen çalışmalara ilişkin gelişmeleri altı aylık dönemler halinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirecek.
Ayrıca genelgede, plan kapsamında belirlenen görev ve sorumlulukların öngörülen takvime uygun şekilde yerine getirilmesi ve uygulama sürecinde ihtiyaç duyulacak desteğin sağlanması istendi.
