Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında sürdürülen kazılarda önemli bir arkeolojik keşfe ulaşıldı.
Yaklaşık 5 metrekarelik alanda tespit edilen işliğin, MÖ 6900-6800 yılları arasına tarihlendiği belirtildi. Kazı çalışmalarında ham ve yarı işlenmiş malakit parçalarının yanı sıra işlenmiş malakit örnekleri, bakır boncuklar ve farklı bakır nesneler bulundu.
Alanın içinde ayrıca taşlarla döşenmiş bir çalışma bölümü belirlendi.
İşliğin üzerinin örtülü olduğu değerlendiriliyor
Arkeolojik çalışmalar sırasında işliğin çevresinde en az altı dikme deliği tespit edildi. Araştırmacılar, bu izlerin çalışma alanının geçmişte bir örtüyle kapatılmış olabileceğine işaret ettiğini değerlendiriyor.
İşliğin merkezinde 18 malakit örneği bulunurken, işlik ve yakın çevresindeki toplam malakit örneği sayısının yaklaşık 24-25 olduğu açıklandı. Daha geniş çalışma alanında tespit edilen malakit ve bakır buluntularının sayısının ise yaklaşık 42 olduğu bildirildi.
Bakır üretiminin farklı aşamalarına ait buluntular bulundu
Çayönü Tepesi’ndeki keşfin en dikkat çekici yönlerinden biri, buluntuların üretim sürecinin farklı aşamalarını temsil etmesi oldu.
Ham maddeden yarı işlenmiş malzemeye ve işlenmiş ürüne kadar uzanan buluntular, malakit ve bakırın Çayönü’nde yalnızca temin edilerek kullanılmadığını, belirli alanlarda üretim ve işleme faaliyetlerinin de gerçekleştirildiğini gösteriyor.
Bu veriler, Neolitik dönemde bölgede gerçekleştirilen madencilik ve metal işçiliğine ilişkin önemli bilgiler sunuyor.
Çayönü’nde bakır kullanımının geçmişi 9 bin yıl öncesine uzanıyor
Çayönü Tepesi’nde bakır ve malakit kullanımına ilişkin arkeolojik izlerin MÖ 9100’lere kadar uzandığı belirtildi.
MÖ 6900-6800 yıllarına tarihlenen yeni işlik ise bölgedeki madencilik ve üretim faaliyetlerinin yaklaşık 2 bin yıllık bir geçmişe sahip olduğuna ilişkin yeni kanıtlar ortaya koydu.
Çayönü’nde farklı Neolitik dönemlere ait buluntular
2026 yılı kazılarında yalnızca madencilik faaliyetlerine ilişkin bulgular elde edilmedi. Yerleşmenin kültürel sürekliliğine dair yeni veriler de ortaya çıkarıldı.
Batı alanda gerçekleştirilen çalışmalarda Çanak Çömlekli Neolitik Dönem’in erken evreleri ile Proto-Hassuna kültürüne ait çanak çömlek örnekleri bulundu.
MÖ 6800-6600 yıllarına tarihlenen bu buluntuların kesin kronolojisinin belirlenmesi için Karbon-14 ve diğer arkeometrik analizlerin sürdürüleceği bildirildi.
Bakan Ersoy: Yeni veriler ortaya çıkmaya devam ediyor
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Çayönü Tepesi’ndeki keşfin ardından yaptığı açıklamada, bilimsel kazıların geçmişe ilişkin yeni veriler ortaya çıkarmaya devam ettiğini belirtti.
Çayönü Tepesi’nde sürdürülen çalışmaların, bölgedeki erken dönem madencilik, üretim teknolojileri ve Neolitik toplumların ekonomik faaliyetlerinin anlaşılması açısından önemli arkeolojik veriler sağlaması bekleniyor.
