CHP Genel Başkan Yardımcısı Orhan Sarıbal, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) Antalya'da başlaması dolayısıyla iklim krizinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Sosyal medya hesabından değerlendirmelerini paylaşan Sarıbal, iklim krizinin etkilerinin öncelikle tarlalarda hissedildiğini belirterek tarımsal üretimde su yönetimi, sulama sistemleri ve çiftçilerin ekonomik koşullarına dikkat çekti.
"Türkiye'de kullanılan suyun yüzde 79'u tarıma gidiyor"
Türkiye'deki su kullanımına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sarıbal, toplam su tüketiminin yüzde 79'unun tarım sektöründe gerçekleştiğini, sulama altyapısındaki kayıpların ise önemli bir sorun oluşturduğunu ifade etti.
Kuraklık ve artan üretim maliyetlerinin çiftçileri yeni kararlar almaya zorladığını belirten Sarıbal, üreticilerin ekim alanlarını daraltmak, ürün desenini değiştirmek veya üretimden tamamen vazgeçmek zorunda kalabildiğini söyledi.
Sarıbal, iklim krizine uyumun zorunlu olduğunu ancak bunun maliyetinin çiftçilerin üzerine bırakılmaması gerektiğini vurguladı.
"İklim krizinin bedeli çiftçiye borç olarak yüklenemez"
Çiftçilerin yeni sulama sistemlerine geçişte ciddi ekonomik yüklerle karşılaştığını belirten Sarıbal, kamu tarafından açıklanan desteklerin üreticinin karşılaştığı bütün maliyetleri karşılamadığını savundu.
Sarıbal, çiftçilerin yeni sulama sistemlerinin peşin maliyetini, kredi ve teminat yükünü, artan enerji giderlerini ve ürün değişikliği sırasında ortaya çıkan gelir kaybını büyük ölçüde kendilerinin karşıladığını ifade etti.
CHP'li Sarıbal, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Çiftçi yeni sulama sisteminin peşin maliyetini, kredi ve teminat yükünü, artan enerji giderini ve ürün değiştirirken oluşan gelir kaybını büyük ölçüde kendisi karşılıyor. İklim krizine yol açan çiftçi değildir; uyumun bedeli de çiftçiye borç olarak yüklenemez."
Sarıbal'dan kapalı sulama sistemi ve hibe desteği çağrısı
İklim krizine karşı tarımsal üretimin korunması için uygulanması gereken politikalara da değinen Sarıbal, çiftçilere yeni kredi borçları yüklenmesinin çözüm olmayacağını belirtti.
Sarıbal'ın açıklamasında öne çıkan çözüm önerileri şöyle:
- Açık sulama kanallarındaki su kayıplarının önlenmesi için kapalı sulama sistemlerinin kamu tarafından kurulması.
- Tarla içi modern sulama yatırımlarının ön ödemesiz ve hibeli desteklenmesi.
- Havza bazlı üretim planlarının çiftçiler ve üretici örgütleriyle birlikte hazırlanması.
- Daha az su tüketen ürünlere geçiş sırasında yaşanacak gelir ve verim kayıplarının kamu desteğiyle karşılanması.
- Kuraklık başta olmak üzere iklim kaynaklı afetlerin tarım sigortası kapsamına alınması.
- Küçük üreticilerin tarım sigortası primleri nedeniyle ekonomik yük altında bırakılmaması.
"Toprağı, suyu ve üreticiyi korumayan iklim politikası çözüm değildir"
İklim politikalarının başarısının yalnızca uluslararası konferanslarda verilen sözlerle ölçülemeyeceğini belirten Sarıbal, çiftçiye, tarım alanlarına ve su havzalarına ulaşan somut kaynakların önemine işaret etti.
COP31'de alınacak kararların tarımsal üretime ve üreticilerin yaşam koşullarına yansıması gerektiğini savunan Sarıbal, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:
"COP31’in başarısı verilen sözlerin çokluğuyla değil; çiftçiye, tarlaya ve su havzalarına ulaşan kaynakla ölçülecektir. Toprağı, suyu ve üreticiyi korumayan hiçbir iklim politikası gerçek bir çözüm değildir."
COP31 bugün Antalya’da başlıyor. İlk günün gündeminde gıda, tarım, sulama ve su verimliliği var. Ancak iklim krizinin sonuçları konferans salonlarından önce tarlada görülüyor. Türkiye’de kullanılan suyun yüzde 79’u tarıma gidiyor; bunun neredeyse yarısı verimsiz altyapı ve sulama sistemlerinde kaybediliyor. Kuraklık ve artan maliyetler çiftçiyi üretim desenini değiştirmeye, ekim alanını daraltmaya, kimi zaman da üretimden vazgeçmeye zorluyor. İklime uyum zorunludur; fakat bunun bedeli zaten borç altında üretmeye çalışan çiftçinin sırtına bırakılamaz. İklime uyum için kamu yatırımları ve destekler açıklanıyor. Ancak çiftçi yeni sulama sisteminin peşin maliyetini, kredi ve teminat yükünü, artan enerji giderini ve ürün değiştirirken oluşan gelir kaybını büyük ölçüde kendisi karşılıyor. İklim krizine yol açan çiftçi değildir; uyumun bedeli de çiftçiye borç olarak yüklenemez. Çiftçiye yeni kredi borcu önermek çözüm değildir. Açık kanallardaki su kaybını önleyecek kapalı sulama sistemleri kamu eliyle kurulmalı; tarla içi modern sulama yatırımları ön ödemesiz ve hibeyle desteklenmelidir. Havza bazlı üretim planları çiftçiye dayatmayla değil, üretici örgütleriyle birlikte hazırlanmalıdır. Daha az su tüketen ürüne geçiş sırasında ortaya çıkacak gelir ve verim kaybı kamusal destekle karşılanmalıdır. Kuraklık başta olmak üzere iklim kaynaklı bütün afetler tarım sigortası kapsamına alınmalı; küçük üretici prim yükü altında bırakılmamalıdır. COP31’in başarısı verilen sözlerin çokluğuyla değil; çiftçiye, tarlaya ve su havzalarına ulaşan kaynakla ölçülecektir. Toprağı, suyu ve üreticiyi korumayan hiçbir iklim politikası gerçek bir çözüm değildir.
— Orhan Sarıbal (@orhansaribalchp) November 9, 2026
