CHP Genel Merkezi’nde düzenlenen “Emeğin Türkiyesi Motokuryeler Buluşması”nda motokuryelerin çalışma koşulları masaya yatırıldı.
Burada konuşan CHP lideri Özgür Özel, şunları kaydetti:
Özgür Özel: "350 bin kişilik devasa bir sektör"
TÜİK’e göre son beş yılda motosiklet sayısı yüzde 90 artmış. Şu an 7 milyona ulaşmış durumda. 2024’te 126 bin olan motokurye, resmi rakamlarla 200 bine çıkmış ama sizlerden aldığımız, arkadaşlarımızın yaptığı çalışmalarla, kayıt dışı çalışmalarla birlikte 350 bin kişilik devasa bir sektör haline gelmiş. Sayı arttıkça; aslında normalde meslek bilinir, görünür oldukça, burada bir örgütlenme, mücadele ve sorunların azalması beklenir. Ama maalesef böyle olmuyor. ‘Esnaf kurye’ modeli adı altında güya özgürlük diye pazarlanan... Karına kar katacaksın. Sonra 'Biz iş ortağıyız'. Ortak dediğin kâra ortak olur. Emeği sömürülen, hem de bütün dijital imkanlar yapılarak emeği sömürülen birisine ‘ortak’ demekle ortak olunmaz, ‘esnaf’ demekle esnaf olunmaz.
"Devlet hızla bu iki adımı atabilir"
Paket başına ücret sistemi hem sömürüye, hem baskıya mahkum ediyor. Kişisel koruyucu ekipmanların 70 bin lira gibi maliyeti olduğunu ifade ediyor arkadaşlarımız. Vergi, sigorta primi sizlerin cebinizden çıkıyor. Bir de üstüne yılda iki kez Motorlu Taşıtlar Vergisi veriliyor. P1 belgesi diye bir şey var; alınmalı, zorunlu ve bu da bir mali yük getiriyor. Hiç olmazsa motokuryeler için Motorlu Taşıtlar Vergisi’ni derhal sıfırlamak, P1 belgesinin ücretini sıfırlamak ve burada bir şey varsa bunu motokurye arkadaşlarımızı kullanan şirketlerden almak gerekiyor. Devletin bence hızla atabileceği iki adımı biz de bu toplantıdan sonra Meclis zemininde gelecek hafta gündeme getireceğiz.
Anlayışlı olmak lazım. Empati kurmak lazım. Saygı duymak lazım. Esnaf değilsiniz, çünkü tekel şirketlere bağlı çalışıyorsunuz. Sizi işçi olarak kabul etmiyorlar. iş kazası geçirildiğinde bu yüzden gelirden mahrum kalınıyor. Sendika, toplu sözleşme hakkı yok. Bu konuda gayret gösteren sendikaların emekleri çok kıymetli ama doğru bir iş kolunun doğru şekilde bu şirketler üzerinden örgütlenmelerine imkan verecek yasal düzenlemeler yapmak lazım. Teslimat, rota, puanlama gibi algoritmalarıyla işten atılma gibi vicdansız, insafsız bir iş var karşıda. ‘Tehlikeli işkolu’ olması lazım, emin olun madencilerden az değil bu. Buna ilişkin mevzuat lazım.
CHP'li Taşcıer: "Motokuryeler görünmez işçiler haline dönüşmekte"
CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Taşcıer ise motokuryelerin görünürde kendi hesabına çalışan özgür bireyler gibi görünse de, gerçekte mesaisiz ve güvencesiz işçiler olduğunu belirtti.
Taşcıer, şunları kaydetti;
"Bugün motokuryeler görünürde kendi hesaplarına çalışan özgür bireyler ancak gerçekte mesaisiz, güvencesiz görünmez işçiler haline dönüşmekte. Biz CHP olarak motokuryelerin yaşadığı sorunların farkındaydız ve özellikle son dönemlerde motokurye kullanıcılarına gerçekleşen ön yargı dalgasının yükseldiğini görüyoruz Bu nedenle PM üyemiz Berna Özgül'ün önderliğinde motokuryelerin bizzat İstanbul'da, Eskişehir'de, Ankara'da ve Türkiye'nin birçok ilinde giderek sorunları dinledik ve onların talepleri ile çözüm önerisi oluşturduk. Birazdan Berna Özgül hem hayatını kaybeden motokurye emekçisinin ailesi olarak ama aynı zamanda sorunları inceleyen biri olarak izlenimlerini bizimle paylaşacak.
Onun dışında sosyal koruma dışına itilmiş modern işçiler olarak tanımladığımız iki motokurye arkadaşımız da yaşadıkları sorunları bizlerle paylaşacak. Bu gerçekler ışığında Sayın Genel başkanımız Özgür Özel, motokuryelerinin sesi olacak ve CHP'nin çözüm önerilerini sizlerle paylaşacak. Biz inanıyoruz ki bu ülkede emek örgütlü gücü ile, dayanışma ile ve adalet talebi ile hak ettiği yere bir gün ulaşacak.”
Motorlu Kurye İşçiler Derneği Yöneticisi Engin Karakoç, “Biz artık vahşice katledilme riskini alarak, trafikte geçireceğimiz kazaların riskini alarak sokağa çıkıyoruz. Her sokağa çıktığımızda ailelerimizle vedalaşıyoruz” dedi. Karakoç, kazalar, ağır paketler ve mobbing gibi sorunların çözümü için firmalarla ortak çalışma talep ettiklerini söyledi.
Kadın motokuryelerden Sedef Seval Aydoğdu ise, “Kadınız diye müşteriler paket servisi için eve çağırmasın ya da trafikte sıkıştırmasınlar” diyerek, zihniyet değişikliği çağrısı yaptı.
CHP PM üyesi Berna Özgül, 2022’de hayatını kaybeden ağabeyi Samet Özgül’ü hatırlatarak, “Artık hiçbir genç teslimat sırasında ölmesin, adalet mahkeme kapılarında haykırılmasın” ifadelerini kullandı.
