Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan "Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği", Resmî Gazete'nin bugünkü (14 Ekim 2026) sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle; gerçek kişiler, yerli ve yabancı şirketlerin Türkiye'de coğrafi veri toplaması, üretmesi, paylaşması ve satmasına yönelik tüm ticari faaliyetleri Bakanlık iznine bağlandı.
Yönetmelik; Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamındaki verileri toplayan, üreten veya ticarete konu eden kişi ve kurumların uymakla yükümlü olduğu başvuru kriterlerini, muafiyetleri ve denetim mekanizmalarını ayrıntılı olarak düzenliyor.
İzinler 1 ila 5 yıl arasında geçerli olacak
Yeni mevzuata göre, coğrafi veriler üzerinde ticari faaliyette bulunmak isteyen yerli ve yabancı girişimciler, faaliyete başlamadan önce Bakanlığın kurduğu elektronik altyapı üzerinden izin başvurusu yapacak. Verilecek "Coğrafi Veri İzin Belgesi" en az 1 yıl, en fazla 5 yıl süreyle geçerli olacak. Değerlendirme süreci başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde tamamlanacak. Başvurusu onaylananlar, 15 gün içinde döner sermaye bedelini yatırarak izin sözleşmesini dijital ortamda onaylayacak.
Kamu kurumları için yürütülen coğrafi veri faaliyetleri ile ticari faaliyete ilk kez başlayan Türk vatandaşı ve yerli şirketlerin ilk yılındaki faaliyetlerinden izin bedeli alınmayacak; ancak bu verilerin satılması veya ticarete konu edilmesi halinde bedel yatırılması zorunlu tutulacak.
EPDK lisanslı elektrik ve doğal gaz dağıtım şirketleri ise lisans kapsamındaki veri faaliyetleri için izin bedelinden muaf tutulurken, Bakanlık elektronik sistemine kayıt olma şartına tabi kılındı.
Fatura adresleri ve sosyal medya konumları kapsam dışı
Yönetmelik, ticari hayatın doğal akışını engellememek adına bazı istisnalar da getirdi. Bu kapsamda şirketlerin fatura kesmek amacıyla talep ettikleri adres bilgileri izin yükümlülüğünden muaf tutuldu.
İşletmelerin kendi merkez, şube veya acentelerine ait adres ve konum verilerini internet sitelerinde ya da sosyal medya hesaplarında paylaşmaları izin zorunluluğunun dışında bırakıldı.
Nitelikli personel ve güvenlik şartı
Düzenleme, veri güvenliği ve milli güvenlik standartlarına yönelik katı tedbirler içeriyor. Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerini kapsayan çalışmalar için ilgili mevzuat gereği özel izin belgesi sunulması şart koşuluyor. Ayrıca yüz kızartıcı suçlar, terörizmin finansmanı ve devletin güvenliğine karşı suçlardan hüküm giyenlerin şirketlerde yönetici veya çalışan olamayacağı hüküm altına alındı.
Faaliyet alanının büyüklüğüne göre zorunlu istihdam koşulu da getirildi. Ülke genelinde veya birden fazla ilde faaliyet yürütecek tüzel kişilerin bünyesinde en az bir Coğrafi Bilgi Sistemi Uzmanı (Seviye 6) ya da üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun personel bulunması gerekecek. Tek bir il veya daha dar alanda çalışacak kuruluşlar ise en az bir Coğrafi Bilgi Sistemi Operatörü (Seviye 4 veya 5) istihdam etmekle yükümlü olacak.
Afet durumlarında veriler bakanlığa ücretsiz açılacak
Yönetmelik, afet ve acil durum yönetimini de kritik bir yükümlülük olarak tanımladı. Coğrafi veri izni alan tüm kurumlar; deprem, sel ve benzeri acil durumlarda Bakanlığın talep etmesi halinde ellerindeki verileri OGC web servisi standartlarına (WMS, WFS, WCS vb.) uygun biçimde ve bedelsiz olarak Bakanlık altyapısına sunmak zorunda olacak. İzin süresi bitse dahi verilerin Bakanlık altyapısıyla paylaşımının devamlılığı esas kabul edilecek.
