Antalya'da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Mavi Bölgesi'ndeki Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Pavilyonu'nda düzenlenen oturumda, küresel enerji dönüşümünün en büyük darboğazı olarak nitelikli iş gücü açığı masaya yatırıldı. "Beceri Olmadan Elektrifikasyon Olmaz: Çalışanları ve İşletmeleri Elektrik Dönüşümüne Hazırlamak" başlığıyla toplanan uluslararası heyet, temiz enerji yatırımları hızla büyürken iş gücü arzının bu hıza yetişemediği uyarısında bulundu.
"Yatırımlar petrole değil elektrik ağlarına kayıyor"
Elcano Enstitüsü Enerji ve İklim Programı Direktörü Gonzalo Escribano, oturumda yaptığı konuşmada küresel enerji mimarisinde elektrifikasyonun artık stratejik bir özerklik meselesi haline geldiğini vurguladı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Ember verilerine atıfta bulunan Escribano, son 10 yılda sermayenin fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye, iletim şebekelerine ve elektrifikasyona kaydığına işaret etti.
Dönüşümün sadece finansman ve teknolojiyle tamamlanamayacağını hatırlatan Escribano, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Elektrifikasyon alanındaki küresel rekabet bugün sübvansiyonlar, gümrük tarifeleri ve ticaret politikaları ekseninde yürütülüyor. Ancak enerji dönüşümü yalnızca teknoloji ve sermaye yatırımlarıyla başarılamaz. Sürecin hızlanmasındaki asıl belirleyici faktör, gerekli bilgi ve becerilere sahip insan kaynağının zamanında inşa edilmesidir."
Yeşil becerilere talep yüzde 25, iş gücü arzı yüzde 13 arttı
Cambridge Üniversitesi Eğitim ve Öğrenci Katılımı Başkanı Dr. Amy Munro Faure, sektördeki somut iş gücü açığına LinkedIn verileri üzerinden dikkat çekti. Yeşil yetkinlik arayan istihdam talebinin yıllık yüzde 25 arttığını, buna karşılık uygun iş gücü arzındaki artışın yüzde 13'te kaldığını bildiren Faure, makasın giderek açıldığını söyledi.
Petrol ve doğal gaz alanında çalışan personelin açık deniz (offshore) rüzgâr enerjisi gibi yeni disiplinlere yeniden beceri kazandırma (reskilling) programlarıyla entegre edilmesi gerektiğini belirten Faure, "COP31'de ve sektörün tamamında dönüşüm için muazzam bir kararlılık ve finansman var. Dönüşüm mutlaka gerçekleşecek; fakat asıl sorun, bu devasa altyapıyı işletecek nitelikli insan kaynağına henüz yeterince sahip olmamamızdır." ifadelerini kullandı.
Enerjisa: "Tüketici üreticiye dönüştü, şebekeler akıllı olmak zorunda"
Türkiye'de 3 bölgede 14 ilde her 4 kişiden birine elektrik dağıtım hizmeti verdiklerini aktaran Enerjisa Sürdürülebilirlik ve Kurumsal Yetkinlikler Bölüm Başkanı Ebru Taşcıoğlu, fiziksel şebeke yatırımları ile insan kaynağı yetkinliklerinin eş zamanlı geliştirilmesi gerektiğini anlattı.
Eski modelde tek yönlü olan elektrik akışının, çatılarda güneş enerjisi üreten, depolayan ve sisteme geri satan prosumer (üretici-tüketici) modeliyle çift yönlü ve karmaşık bir yapıya evrildiğini belirten Taşcıoğlu, UNDP ve EBRD ortaklığındaki "Skills for Inclusive Future" projesine değinerek, şebekeleri daha akıllı ve dayanıklı kılmak için özel sektör ile kamu kurumlarının eğitimde ortak hareket etmesi çağrısında bulundu.
2 bin 500 gigavatlık kapasite şebeke bekliyor
Iberdrola İklim Politikaları ve İttifaklar Başkanı Miguel Munoz Rodriguez, küresel ölçekte yenilenebilir enerji kurulu gücünün son 10 yılda ikiye katlandığını ancak şebeke yatırımlarının bu hıza ayak uyduramadığını kaydetti. Rodriguez, dünya genelinde 2 bin 500 gigavatlık temiz elektrik üretim kapasitesinin yalnızca şebeke bağlantısı ve altyapı yetersizliği yüzünden atıl şekilde onay beklediğini açıkladı.
İsveçli enerji devi Vattenfall'ın Sürdürülebilirlikten Sorumlu Yöneticisi Annika Ramsköld ise gençlerin sektöre ilgisini artırmak için alışılmışın dışına çıkılması gerektiğini belirtti. İsveç'te teknisyenlerin hayatını işleyen bir televizyon yapımının mesleki ve teknik eğitime başvuruları iki yılda sıçrattığını bildiren Ramsköld, başvuranların yüzde 50'sinin kadınlardan oluşmasının sektörün geleceği açısından kritik bir kırılma olduğunu ifade etti.
