İstanbul’da 15 yaşındaki Mattia Ahmet Minguzzi’nin öldürülmesinin ardından suça sürüklenen çocuklara yönelik cezaların ağırlaştırılması tartışmaları sürerken, 160 demokratik kitle örgütü ortak bir açıklama yaparak çocuk adalet sistemine ilişkin kaygılarını kamuoyuyla paylaştı.
“Cezalandırma değil, koruma ve önleme esas alınmalı”
“Çocuklar İçin Adalet: Cezalandırmaya Değil, Korumaya ve Önlemeye Dayalı Bir Yaklaşım” başlığıyla yayımlanan açıklamada, çocukların yetişkinler gibi yargılanmasına yönelik taleplerin çocuk haklarının evrensel ilkelerine ve uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu vurgulandı.
Açıklamada, bu yöndeki söylemlerin hem kamuoyunda hem de siyasi alanda karşılık bulmasının ciddi endişe yarattığı ifade edildi.
“Bu vakalar münferit değil”
Örgütler, Mattia Ahmet Minguzzi’nin akranları tarafından öldürülmesinin, çocuklara yönelik şiddet ve ihmalin yanı sıra önleyici tedbirlerin eksikliğini bir kez daha ortaya koyduğunu belirtti.
2024 yılında akran şiddeti sonucu en az 13, 2025’in ilk beş ayında ise en az 7 çocuğun hayatını kaybettiği hatırlatılan açıklamada, bu ölümlerin münferit olmadığı ve çocuk koruma sistemindeki yapısal sorunların sonucu olduğu ifade edildi.
“Çocuk suçluluğu toplumsal ve yapısal sorundur”
Açıklamada, çocuk suçluluğunun yalnızca bireysel bir davranış olmadığı; yoksulluk, ihmal, şiddet, sosyal dışlanma, eşitsizlik ve eğitimden kopma gibi çok boyutlu etkenlerin sonucu olduğu vurgulandı.
Bilimsel araştırmalara göre ağır cezaların çocuk suçluluğunu azaltmadığına dikkat çekilirken, koruyucu ve destekleyici sosyal politikaların çocukları suçtan uzaklaştırmada daha etkili olduğu belirtildi.
Çocuk adalet sistemi için somut talepler
160 örgüt, ortak açıklamalarında şu talepleri sıraladı:
- Çocuk koruma mekanizmalarının etkin şekilde uygulanması
- Erken uyarı ve destek sistemlerinin güçlendirilmesi
- Çocuk adalet sisteminin hak temelli ve onarıcı bir anlayışla yeniden yapılandırılması
- Çocuklara yönelik tutuklamanın istisnai hale getirilmesi
- Çocuk hapishanelerinin yaygınlaştırılmaması, toplum temelli alternatiflerin geliştirilmesi
- Yargı süreçlerinde çocuk hakları konusunda uzmanlaşmış profesyonellerin görev alması
“Eşit ve güvenli bir toplum tüm çocukların hakkı”
Açıklamanın sonunda, eşit, güvenli, onarıcı ve kapsayıcı bir toplumun tüm çocukların hakkı olduğu vurgulanarak, bu hakkı savunmaya devam edileceği ifade edildi. Ortak çağrıya Türkiye genelinden 160 demokratik kitle örgütü imza attı.
