Kahramanmaraş'ta 6 Şubat 2023 depremlerinde yıkılan ve 64 kişinin yaşamını yitirdiği Proton Apartmanı'na ilişkin davada verilen hapis cezalarının gerekçesi belli oldu. Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından hazırlanan gerekçeli kararda, binanın yıkılmasında müteahhit ve statik proje müellifinin asli kusurlu olduğu vurgulandı.
Mahkeme, müteahhit Rafet Küsmüş ile statik proje müellifi Sıtkı Okumuş'un mesleki bilgi ve deneyimlerine rağmen olası sonuçları öngörerek hareket ettiklerini, ancak "nasıl olsa olmaz" düşüncesiyle riskleri göze aldıklarını belirtti. Bu nedenle iki sanığın eylemlerinin bilinçli taksir kapsamında değerlendirilmesine karar verildi.
Aralarında 5 aylık bebeğinde de bulunduğu 64 kişi hayatını kaybetti
6 Şubat depremlerinde Kahramanmaraş'ın Onikişubat ilçesi Abdullah Çavuş Mahallesi'nde bulunan Proton Apartmanı yıkıldı. Binanın çökmesi sonucu aralarında 5 aylık bir bebeğin de bulunduğu 64 kişi yaşamını yitirdi.
Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın karar duruşmasında müteahhit ve fenni mesul Rafet Küsmüş ile statik proje müellifi Sıtkı Okumuş'a "bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma" suçundan iyi hal indirimi uygulanarak 13 yıl 4'er ay hapis cezası verildi.
İki sanığın hükümle birlikte tutuklanmasına ve 2 yıl süreyle meslekten men edilmelerine karar verildi. Rafet Küsmüş hakkında ayrıca yakalama kararı çıkarıldı.
Dönemin belediye görevlileri Hacı Mehmet Güner ve Zeynel Abidin Şerefoğlu ise "taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma" suçundan iyi hal indirimi uygulanarak 6 yıl 8'er ay hapis cezasına çarptırıldı. Diğer kamu görevlileri Mehmet Dişçeken ve Emre Arıkan hakkında ise beraat kararı verildi.
Mahkeme: Müteahhit ve proje müellifi bilinçli taksirle hareket etti
ANKA Haber Ajansı muhabirinin ulaştığı gerekçeli kararda, sanıkların hukuki sorumlulukları ayrı ayrı değerlendirildi. Kararda taksir, bilinçli taksir ve olası kast kavramlarına ilişkin hukuki açıklamalara da yer verildi.
Müteahhit ve fenni mesul Rafet Küsmüş'ün standartlara uygun olmayan beton ve çelik donatı malzemesi kullandığı, ayrıca eksiklikler içeren statik projeyi uyguladığı belirtildi.
Statik proje müellifi Sıtkı Okumuş'un ise 1998 tarihli Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik hükümlerini dikkate almadan proje hazırladığı, hesap raporları ile proje çizimleri arasında uyumsuzluklar bulunduğu kaydedildi.
Mahkeme, her iki sanığın da binanın yıkılmasında asli kusurlu olduğu sonucuna vardı.
Gerekçeli kararda, depremin şiddetinin yüksek olmasının sanıkların sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağına dikkat çekilerek şu değerlendirme yapıldı:
Sanıkların dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandıkları, insanların ölebileceğini veya yaralanabileceğini öngörmelerine rağmen şanslarına ya da başka tesadüfi etkenlere güvenerek kusurlu yapıyı inşa ettikleri ve statik projeyi hazırladıkları belirtildi.
Mahkeme, sanıkların mesleki bilgi ve deneyimlerini de dikkate alarak "nasıl olsa olmaz" düşüncesiyle hareket ettikleri ve bu nedenle bilinçli taksir kapsamında sorumlu oldukları kanaatine vardı.
Belediye görevlilerine 6 yıl 8 ay hapis cezası
Gerekçeli kararda belediye görevlilerinin sorumlulukları da ayrıntılı şekilde ele alındı.
Dönemin İmar İşleri Müdür Yardımcısı Hacı Mehmet Güner'in, 26 Haziran 2000 tarihli yapı ruhsatına esas statik projeyi kontrol ederek uygun bulduğu, İmar İşleri Müdür Yardımcısı Zeynel Abidin Şerefoğlu'nun ise aynı projeyi onayladığı belirtildi.
Mahkeme, statik projelerin ilk hesaplarının proje müellifi mühendis tarafından yapılmasının belediyenin denetim sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Kararda, belediyenin kamusal denetim yükümlülüğü kapsamında projeyi zemin etüdüne, ilgili yönetmeliklere ve mimari projeye uygunluk açısından incelemesi gerektiği ifade edildi.
Ancak bu yükümlülüğün yerine getirilmediği ve belediyenin binanın yıkılmasında kusurunun bulunduğu tespit edildi.
Belediye görevlileri için bilinçli taksir delili bulunamadı
Mahkeme, Hacı Mehmet Güner ve Zeynel Abidin Şerefoğlu'nun görevlerini yerine getirirken kusurlu davrandıklarını kabul etti. Ancak iki kamu görevlisinin bilinçli taksirle hareket ettiğini ortaya koyan herhangi bir delil elde edilemediğini belirtti.
Bu nedenle belediye görevlileri hakkında bilinçli taksir hükümleri uygulanmadı ve cezaları taksir kapsamında belirlendi.
Sanıklara verilen hapis cezalarında, gelecekteki yaşamları üzerindeki olası etkiler dikkate alınarak takdiri indirim uygulandığı da gerekçeli kararda yer aldı.
Ayrıca sanıkların benzer suçlardan çok sayıda davasının bulunması nedeniyle hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmesine yer olmadığı belirtildi.
İki belediye görevlisi beraat etti
Dava kapsamında yargılanan belediye görevlileri Emre Arıkan ve Mehmet Dişçeken hakkında ise beraat kararı verildi.
Mahkeme, söz konusu kişilerin görevleri kapsamında gerçekleştirdikleri işlemler nedeniyle binanın inşa sürecinde sorumluluklarının bulunduğunun kanıtlanamadığını belirtti.
Sanıklar hakkında her türlü şüpheden uzak, somut, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesiyle beraat hükmü kuruldu.
Gerekçeli kararda ayrıca dava dışı Ali Özcan Kurt'un da statik projeyi incelemesi nedeniyle idari sorumluluğunun bulunduğu tespit edildi. Ancak nüfus kaydından hayatını kaybettiğinin anlaşılması nedeniyle hakkında suç duyurusunda bulunulmadığı bildirildi.
