Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde Gaziantep'in Şahinbey ilçesinde hasar gören Güvenkent 1 Sitesi B Blok'a ilişkin açılan tazminat davasında dikkat çeken bir hukuki süreç yaşandı. İdare Mahkemesi kararıyla depremzede H.Y.'ye yasal faiziyle birlikte 204 bin 639 TL tazminat ödeyen AK Partili Şahinbey Belediyesi, kararın istinaf mahkemesince usul eksikliği gerekçesiyle bozulmasının ardından parayı geri almak için depremzede hakkında icra takibi başlattı.
Yerel mahkeme idareleri toplam yüzde 25 kusurlu bulmuştu
Depremde konutu orta hasarlı olarak tespit edilen depremzede H.Y., Şahinbey Belediyesi, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile AFAD aleyhine "hizmet kusuru" gerekçesiyle tam yargı davası açmıştı.
Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nde görülen davada hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda idareler toplamda yüzde 25 oranında kusurlu bulundu.
Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nin hükmüne esas alınan bilirkişi raporuna göre, meydana gelen hasarda idarelerin toplam kusur oranı yüzde 25 olarak tespit edildi. Bu kusur dağılımı doğrultusunda belirlenen tazminatın asıl payını yüzde 15'lik sorumluluk oranı ve 112 bin 194 liralık toplam tazminat yükümlülüğüyle Şahinbey Belediyesi üstlendi. Geriye kalan oranda ise Gaziantep Büyükşehir Belediyesi yüzde 5 kusur ile 37 bin 398 lira, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yüzde 3 kusur ile 22 bin 438 lira ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) yüzde 2 kusur ile 14 bin 959 lira tazminat ödemekle mükellef kılındı.
Mahkeme, idarelerin eyleminin "kast" değil "ihmal" düzeyinde kaldığını belirterek, konut yıpranma payı ve yüzde 20 kaçınılmazlık indirimi uygulayarak 136 bin 991 TL maddi, 50 bin TL manevi tazminatın idarelerin kusur oranlarına göre faiziyle ödenmesine hükmetti.
İstinaf kararı bozdu, belediye icra başlattı
Davalı idarelerin itirazı üzerine dosyayı inceleyen Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi, mülkiyet ilişkisinin netleştirilmediği ve bilirkişi raporunun yetersiz olduğu gerekçesiyle yerel mahkeme kararını kaldırdı ve dosyanın yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verdi.
Kararın kaldırılmasından önce depremzedeye yasal faiziyle 204 bin 639 lira ödeme yapan Şahinbey Belediyesi, istinaf kararını gerekçe göstererek ödenen bedelin yıllık yüzde 31 ve değişen oranlardaki yasal faiziyle tahsili için icra takibi başlattı. Depremzedenin avukatlarının takibe itiraz etmesi üzerine belediye, Gaziantep 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde "itirazın iptali" davası açarak ödemenin kamu zararı oluşturmaması adına geri alınmasını savundu.
Depremzedenin avukatları: "İcraya elverişli bir iade alacağı yok"
Depremzede H.Y.'nin avukatları, istinaf mahkemesinin davanın reddine karar vermediğini, yalnızca araştırma eksikliklerinin giderilmesi amacıyla dosyayı yerel mahkemeye gönderdiğini vurguladı. Bu nedenle belediye lehine kesinleşmiş ve icra edilebilir bir alacak bulunmadığını savunan ve süreci ANKA Haber Ajansı'na değerlendiren avukatlar şu açıklamada bulundu:
"Bölge İdare Mahkemesi'nin usuli eksikliklerin giderilmesi amacıyla verdiği kaldırma kararını dayanak gösteren ve yüzde 15 kusuru bulunan Şahinbey Belediyesi, ödediği tazminatı fahiş faiz talebiyle icra yoluyla istemektedir. Deprem nedeniyle mağduriyet yaşayan vatandaşa icra takibi başlatılması vicdana ve hukuka aykırıdır. Davalı diğer belediyeler ve kurumlar böyle bir yola başvurmazken, Şahinbey Belediyesi'nin bu tutumu vatandaşları davadan feragate zorlamaktadır."
