Küresel piyasalarda artan jeopolitik riskler ve ABD-İran savaşı, enerji fiyatları üzerindeki baskıyı artırdı. Avrupa’nın referans doğal gaz fiyatı TTF, 31 Ağustos’ta 70 €/MWh seviyesini aşarken, 2 Eylül’de 73 €/MWh’ın üzerinde işlem gördü. TTF’in Ocak 2023’ten bu yana en yüksek seviyelere ulaşması, Türkiye’de doğal gaz maliyetlerine yönelik endişeleri artırdı.
Türkiye’nin ithal ettiği doğal gazın alım maliyetlerinde TTF’in yaklaşık yüzde 48,56 oranında ağırlığa sahip olması nedeniyle gözler BOTAŞ’ın ekim ayı ve kış dönemindeki tarife kararlarına çevrildi.
TTF fiyatları hızla yükseldi
Avrupa doğal gaz piyasasının en önemli fiyat göstergelerinden biri olan Hollanda TTF, son dönemde güçlü bir yükseliş sergiledi.
Enerji IQ CEO’su Emre Ertürk, ANKA Haber Ajansı’na yaptığı değerlendirmede, TTF’in 31 Ağustos’ta önemli bir direnç seviyesini aşarak 70 €/MWh’ın üzerine çıktığını belirtti.
TTF, 31 Ağustos’u 69,81 €/MWh seviyesinde tamamlarken, 1 Eylül’de 72,22 €/MWh civarına yükseldi. Fiyatlar 2 Eylül’de ise 73 €/MWh seviyesinin üzerinde işlem gördü.
Ertürk, bu seviyelerin Ocak 2023’ten bu yana görülen en yüksek değerlerolduğunu belirterek, yaklaşan kış mevsimi öncesinde piyasalardaki kırılganlığın arttığına dikkat çekti.
Türkiye’nin doğal gaz maliyetinde TTF etkisi
Yıllık doğal gaz tüketimi yaklaşık 55-60 milyar metreküp seviyesinde bulunan Türkiye, ihtiyacının önemli bölümünü ithalat yoluyla karşılıyor.
Boru hatları üzerinden doğal gazın yanı sıra LNG ithalatı da Türkiye’nin arz güvenliğinde önemli bir yer tutuyor. İthalat maliyetlerinde TTF fiyatlarının önemli bir ağırlığa sahip olması, Avrupa’daki fiyat hareketlerini Türkiye açısından kritik hale getiriyor.
Ertürk, Türkiye’nin ithal ettiği doğal gazda TTF’in ağırlığının yüzde 48,56olduğunu belirtti. Bu oranın BOTAŞ’ın spot LNG ithalatına bağlı olarak bazı dönemlerde yüzde 60’ı aştığını ve yüzde 70’e yaklaştığını da ifade etti.
BOTAŞ nisan ayında zam yapmıştı
BOTAŞ’ın doğal gaz tarifelerinde son zammı nisan ayında gerçekleştirdiğini hatırlatan Ertürk, aynı dönemde konutlarda kademeli tarifeye geçildiğini belirtti.
İl bazında belirlenen tüketim sınırını aşan aboneler için daha yüksek bir tarife uygulanmaya başlandı. Bu kapsamda söz konusu tüketim grubunda doğal gazın bedeli, vergi ve paylar hariç bin metreküp başına 18 bin TL seviyesinde bulunuyor.
LNG fiyatları ikiye katlandı
TTF’teki yükseliş, spot LNG fiyatlarına da yansıdı.
Ertürk’ün verdiği bilgilere göre, geçen yılın son çeyreğinde spot LNG’nin bin metreküp fiyatı yaklaşık 375 dolar seviyesindeyken, TTF fiyatlarındaki yükselişin ardından LNG fiyatları 750 dolar seviyesine kadar çıktı.
BOTAŞ’ın sanayi, santraller ve ikinci kademe konut aboneleri için uyguladığı bin metreküp başına 18 bin TL’lik tarifenin yaklaşık 374 dolara karşılık geldiğini belirten Ertürk, mevcut fiyatlarla ithalat maliyetleri arasındaki farkın dikkat çekici hale geldiğini söyledi.
Kış öncesi depoların doluluğu avantaj sağlıyor
Türkiye’nin doğal gaz depolarının kış öncesinde dolu olması ise arz güvenliği açısından önemli bir avantaj olarak değerlendiriliyor.
Silivri ve Tuz Gölü doğal gaz depolarının tam dolu seviyede bulunduğunu belirten Ertürk, depoların BOTAŞ açısından ithalat maliyetlerini yönetmede önemli bir araç olacağını ifade etti.
2025 Aralık-2026 Şubat dönemini kapsayan üç ayda depolardan sisteme günlük ortalama 27,07 milyon metreküp doğal gaz verildi. Bazı günlerde depolardan sisteme verilen miktar 41,32 milyon metreküpe kadar yükseldi.
Doğal gaz tarifelerinde zam baskısı
BOTAŞ’ın maliyetleri açısından bu kış doğal gaz santrallerinin talebi de belirleyici olacak. Elektrik talebinin hidroelektrik başta olmak üzere diğer kaynaklardan karşılanması halinde doğal gaz santrallerinin tüketiminin baskılanması ve BOTAŞ’ın pahalı spot LNG alımını azaltması mümkün olabilecek.
Ancak arz güvenliğinin korunması amacıyla spot LNG ithalatının sürmesi bekleniyor. Yükselen uluslararası fiyatlar ise doğal gaz tarifeleri üzerinde zam baskısı oluşturuyor.
Gözler ekim ayındaki tarifede
TTF fiyatlarındaki yükselişin Türkiye’nin doğal gaz ithalat maliyetlerine yansıması nedeniyle piyasaların gözü BOTAŞ’ın ekim ayında ve kış döneminde uygulayacağı tarifelere çevrildi.
Enerji yönetimi, BOTAŞ’ın konut abonelerine sübvansiyonlu fiyatlarla doğal gaz sunduğunu ve sübvansiyonların aşamalı olarak azaltılmasının hedeflendiğini belirtiyor.
Ancak enerji yönetimi kaynakları, doğal gaz ve elektrikte yüksek oranlı zam ihtiyacı bulunduğuna işaret ederken, “Bu ihtiyacın ne kadarı, ne zaman tarifelere yansıtılır? Şu aşamada bu konuda alınmış bir karar yok” değerlendirmesinde bulundu.
