Resmi Gazete'de yer alan karara göre, tüzel kişiliği kaldırılan Çalış Belediyesinde 2002-2014 döneminde görev yapan bazı memurlar, alamadıkları maaşlar ile bu tutarlara işleyen faizlerin ödenmesi amacıyla 2014'te belediye aleyhine ilamsız icra takibi başlattı.
İcra süreci devam ederken Çalış Belediyesinin tüzel kişiliği sona erdirildi. Belediyeye ait taşınır ve taşınmaz mallar ile alacak ve borçlar Haymana Belediyesine aktarıldı.
Devir işleminin ardından Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini dosyada borçlu olarak gösterdi ve ilgili alacakların tahsil edilmesi yönünde işlem yaptı.
İcra dosyaları kapatıldı: Memurların açtığı davalar süre aşımına takıldı
Haymana Belediyesinin icra takibine itiraz etmesi üzerine müdürlük, memurların başlattığı hukuki süreçten sonra yürürlüğe giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) hükümlerini gerekçe göstererek takiplerin düşürülmesine karar verdi.
İcra işlemlerinin sona ermesinin ardından memurlar, ödenmeyen alacaklarını tahsil edebilmek için idare mahkemelerinde dava açtı.
İdare mahkemeleri, icra takibinin başlatıldığı günleri idareye başvuru tarihi olarak kabul etti. Bu tarihler dikkate alınarak yasal süre içerisinde talep edildiği belirlenen alacakların ödenmesine hükmedildi. Diğer alacaklar için açılan davalar ise süre aşımı gerekçesiyle reddedildi.
Mahkeme kararlarının kesinleşmesi üzerine memurlar, haklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaptı.
AYM, mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği sonucuna vardı
Başvuruları değerlendiren Anayasa Mahkemesi, Anayasa'nın 36. maddesinde koruma altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
AYM'nin gerekçeli kararında, başvurucuların eksik maaş ödemelerinden kaynaklanan alacaklarını almak için o tarihte hukuken başvurabilecekleri ilamsız icra yöntemini kullandıkları ifade edildi.
Kararda, Çalış Belediyesinin bu borçlara karşı herhangi bir itirazda bulunmadığına işaret edildi. Daha sonra yürürlüğe giren KHK düzenlemesi kapsamında icra takiplerinin sona erdirildiği ve memurların alacak uyuşmazlıklarını idari yargıya taşıdığı belirtildi.
İdare mahkemelerinin dava açma süresine ilişkin değerlendirmesi incelendi
AYM, idare mahkemelerinin 694 sayılı KHK ile belirlenen süre içinde dava açılmasını tek başına yeterli görmediğine dikkat çekti.
İdare mahkemelerinin değerlendirmesinde, maaşlardaki eksik ödemelerin farklı aylarda gerçekleştiği ve kesintilerin süreklilik taşımadığı gerekçesine yer verildi. Bu doğrultuda başvurucuların alacaklarındaki eksikliği, maaşların ödendiği tarihlerde öğrendiği kabul edildi.
Bununla birlikte AYM, süre hesabı yapılırken KHK'dan önce idari yargının görev alanında bulunan alacaklar için de ilamsız icra takibi yolunun kullanılabildiği gerçeğinin dikkate alınmadığını belirtti.
Yüksek Mahkeme ayrıca belediyenin borca itiraz etmemesi nedeniyle icra takiplerinin kesinleştiğini ve işlemlerin haciz aşamasına kadar ilerlediğini hatırlattı.
AYM'den dava açma süresine ilişkin öngörülebilirlik vurgusu
AYM, idare mahkemelerinin dava açma süresinin hangi tarihten itibaren başlayacağına yönelik yorumunun öngörülebilirlik koşulunu karşılamadığını değerlendirdi.
Kararda, bu yaklaşımın mahkemeye erişim hakkını sınırlayan katı bir yorum olduğu ifade edildi. Yüksek Mahkeme, söz konusu değerlendirmeler sonucunda başvurucuların mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Kararda şu ifadeler yer aldı:
"Sonuç olarak başvurucuların mahkemeye erişim hakkına yönelik müdahalenin ölçüsüz olduğu kanaatine varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir."
