Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Güney Afrika’nın Johannesburg kentinde düzenlenen G20 Liderler Zirvesi’nde “Kimseyi Geride Bırakmadan Kapsayıcı ve Sürdürülebilir İktisadi Büyüme” oturumuna hitap etti. Erdoğan, küresel kalkınma yardımlarının 2024’te yüzde 9 azaldığını, 2025’te ise yüzde 17’lik ek bir düşüş beklendiğini söyleyerek bu kaybın özellikle Afrika ülkeleri açısından “çok büyük bir kayıp” anlamına geldiğini vurguladı.
“Türkiye kalkınma yardımlarını artırdı”
Erdoğan, Türkiye’nin tüm olumsuz koşullara rağmen uluslararası sorumluluklarını yerine getirmeye devam ettiğini belirtti:
"Komşusu açken tok yatmayan bir anlayışın temsilcisi olarak üzerimize düşen sorumluluğu her türlü menfi koşula rağmen yerine getirmeye devam ediyoruz" diyen Erdoğan, Türkiye’nin resmi kalkınma yardımlarının 2023’te 6,8 milyar dolardan 2024’te 7,4 milyar dolara yükseldiğini aktardı.
“Gelişmekte olan ülkeler için yeni finansman modelleri şart”
En az gelişmiş ülkelerde yerel kaynakları harekete geçiren yeni finansman modellerinin önemine vurgu yapan Erdoğan, küresel ticarette yaşanan yavaşlamaya dikkat çekti:
"Özellikle en az gelişmiş ülkelerde yerel kaynakların harekete geçirilmesi suretiyle sürdürülebilir kalkınma için finansman modelleri geliştirilmesini önemsiyoruz. Bakınız, karşı karşıya olduğumuz sınamalar sadece en az gelişmiş ülkeleri değil, tüm ekonomileri etkisi altına almıştır.
Küresel finans krizi öncesinde ticaret küresel büyümenin en güçlü motoru iken kriz sonrası dönemde tablo köklü biçimde değişmiştir. 1987-2007 döneminde dünya ticareti yıllık ortalama yüzde 7 oranında artarken 2008-2024 döneminde yüzde 3'lere gerilemiş, küresel büyümeye katkısı belirgin şekilde zayıflamıştır. Bugün küresel ticaretin yeniden canlanması için daha köklü bir uluslararası işbirliğine, yeni politika araçlarına ve sürdürülebilir tedarik zincirlerine ihtiyaç duyuyoruz."
“Küresel borç yükü rekor kırdı: GSYH’nin yüzde 324’ü”
Konuşmasında dünya genelindeki borçluluk oranlarına da dikkat çeken Erdoğan şu bilgileri paylaştı:
"Uluslararası ticaret kurallarının kalkınmayı destekleyecek biçimde güçlendirilmesini ve bilhassa Dünya Ticaret Örgütü’nün özel ve lehde muamele ilkesine bağlılığımızın teyit edilmesini mühim görüyorum. Kıymetli katılımcılar, bugün dünya genelinde toplam borçluluk oranı küresel hasılanın yüzde 324'üne ulaşmış durumda. Türkiye'de ise bu oran yüzde 89 seviyesinde seyrediyor. Bu görece düşük borçluluk düzeyi bize hem yapısal dönüşümü hızlandırmak hem de yatırımlar için ilave kaynak ayırmak için önemli bir mali alan sağlıyor. Ancak ne yazık ki düşük gelirli ekonomilerin çoğu bu imkâna sahip değil.
Bu ülkeler, yüksek finansman maliyetleri ile daralan mali alan arasında adeta sıkışmış durumdalar. Birleşmiş Milletler'in 2025 borç raporuna göre, 3,4 milyar insanın yaşadığı ülkelerde faiz ödemeleri, sağlık ve eğitim harcamalarını aşmış vaziyette. Bilhassa düşük gelirli ülkeler için borç yeniden yapılandırma süreçlerinde adil ve eşit muameleye dayalı bir yaklaşımın benimsenmesini destekliyoruz."
Türkiye’den Gana ve Etiyopya örneği
Erdoğan, G20 Ortak Çerçevesi kapsamında Türkiye’nin Gana ve Etiyopya’nın borçlarının yeniden yapılandırılmasına verdiği desteğin, “kimseyi geride bırakmayan küresel ekonomi” vizyonuyla uyumlu olduğunu söyledi.
“G20 daha fazla sorumluluk üstlenmeli”
Cumhurbaşkanı Erdoğan G20 liderlerine şu çağrıda bulundu:
“Kimsenin geride bırakılmadığı daha kapsayıcı bir küresel ekonomi inşasında tüm G20’yi daha fazla sorumluluk almaya davet ediyorum.”
