Tasarruf finansman yöntemiyle faizsiz ve uzun vadeli konut, iş yeri ve otomobil sahibi olmayı sağlayan “evim” sisteminde yeni dönem başlıyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) hazırladığı yeni kurallar, 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulanacak.
Düzenlemeyle birlikte hem bir kişinin yapabileceği sözleşme sayısına hem de sözleşmelerin toplam tutarına ilişkin yeni sınırlar getirildi. Bunun yanı sıra tasarruf fon havuzları ve şirket hesaplarında biriken kaynakların hangi alanlarda değerlendirilebileceği de yeniden düzenlendi.
Aynı kişi en fazla iki aktif sözleşme yapabilecek
Yeni uygulamayla bir kişinin aynı anda yapabileceği tasarruf finansman sözleşmelerinin sayısı sınırlandırılacak.
Buna göre bir kişi en fazla 1 taşıt finansmanı sözleşmesi ile 1 konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek. Böylece aynı kişi adına 2 veya 3 ayrı taşıt finansmanı sözleşmesi yapılmasının önüne geçilecek.
Toplam aktif sözleşme sayısı ise iki ile sınırlandırılacak. Bu kapsamda bir kişinin sahip olabileceği kombinasyon, 1 taşıt ve 1 konut ya da çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi şeklinde olacak.
Finansman tutarlarında yeni üst limit
BDDK’nın kararıyla kişi veya risk grubu bazında uygulanacak sözleşme tutarı limitleri de güncellendi.
Yeni düzenlemeye göre;
· Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin lira olacak.
· Konut veya çatılı iş yeri finansmanında üst sınır 62 milyon 500 bin lira olarak uygulanacak.
· Bir kişi veya risk grubunun sahip olduğu tüm sözleşmelerin toplam tutarı ise 62 milyon 500 bin lirayıgeçemeyecek.
Tasarruf finansman şirketlerinde konut, iş yeri veya otomobil alımı amacıyla talep edilen tutarın yüzde 7’si hizmet bedeli olarak tahsil ediliyor. Bunun dışında tapu harcı, ipotek bedeli ve araç devir işlemlerindeki noter ücreti gibi devlete ödenen yasal masraflar dışında ayrıca bir ödeme bulunmuyor.
Tasarruf fonlarının kullanım alanı daraltıldı
Yeni düzenlemede yalnızca sözleşme sayısı ve tutarları değil, şirketlerin ellerindeki kaynakları değerlendirme biçimleri de yeniden ele alındı.
Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığına gönderilen talimat kapsamında tasarruf fon havuzları ile şirket hesaplarında bulunan kaynakların daha düşük riskli ve gerektiğinde hızlı şekilde nakde çevrilebilecek alanlarda tutulması hedeflendi.
Buna göre tasarruf finansman şirketleri, söz konusu kaynakları yalnızca belirlenen yatırım araçlarında değerlendirebilecek.
Bu kapsamda kaynaklar;
· Katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsinden özel cari hesaplarda veya katılma hesaplarında,
· Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen, altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında,
· Risk değeri 1 veya 2 olan ve Türk lirası cinsinden ihraç edilen katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirilebilecek.
Böylece hem tasarruf fon havuzları hem de şirket hesaplarındaki kaynaklar açısından daha ihtiyatlı bir çerçeve oluşturuldu.
Nemasız bakiyeye günlük sınır
Tasarruf fon havuzlarında getiri elde edilmeden bekleyen tutarların azaltılması amacıyla da yeni bir sınır getirildi.
Günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzu büyüklüğünün binde 2’sini aşmaması kararlaştırıldı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Elektronik Fon Transferi (EFT) sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan paralar ise takip eden günün hesaplamasına dahil edilecek.
Yüksek tutarlı sözleşmeler için yeni eşikler
Düzenlemeyle yüksek tutarlı sözleşmelerin belirlenmesinde kullanılan limitler de yükseltildi.
Buna göre genel sözleşmelerde “yüksek tutarlı” kabul edilme eşiği 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon lirayaçıkarıldı.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise bu sınır 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin lirayayükseltildi.
Ayrıca yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam tutarının, ilgili dönemde imzalanan tüm sözleşmelerin toplam tutarına oranı yüzde 5 ile sınırlandırıldı.
Yeni şirketlere kademeli uygulama
1 Ocak 2025’ten sonra kurulan tasarruf finansman şirketleri için ise söz konusu yüzde 5’lik orana doğrudan geçiş yapılmayacak.
Bu şirketler açısından kademeli bir geçiş süreci uygulanacak. Buna göre yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşme tutarı içindeki oranı 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 arasında yüzde 10 olarak uygulanacak.
Yeni düzenlemeyle tasarruf finansman sektöründe hem sözleşme büyüklüklerine hem de şirketlerin kaynaklarını değerlendirme biçimlerine daha sıkı sınırlar getirilmiş olacak.
