Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Hürmüz Boğazı'ndaki hareketliliğin küresel tarım ve gıda sistemi genelinde büyük tehditler oluşturabileceğine dair bir rapor yayımladı. Kurum tarafından yapılan açıklamada, söz konusu boğazın ulaşıma kapanması ihtimalinin basit bir lojistik aksama olarak görülemeyeceği, bu durumun küresel çapta bir "sistemik bir tarım-gıda şoku" yaratabileceği ifade edildi. FAO, bölgedeki mevcut şartların bu şekilde sürmesi durumunda, gelecek 6 ile 12 aylık zaman diliminde dünya genelinde büyük bir gıda fiyat krizinin baş gösterebileceğini öngörüyor.
FAO koordinasyon çağrısında bulundu
Çarşamba günü kamuoyuyla paylaşılan resmi değerlendirme raporunda, dünya genelindeki hükümetlerin, küresel finans kurumlarının ve özel sektör temsilcilerinin vakit kaybetmeden ortak bir çalışma yürütmesi gerektiğinin altı çizildi. Raporda risklere karşı sürecin hassasiyetini vurgulamak adına "Önleyici adımlar için zaman daralıyor" ifadesine yer verildi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü; ticari faaliyetler için alternatif yeni yolların belirlenmesi, dış satım engellerinden uzak durulması, muhtaç bölgelere yönelik insani desteklerin sürdürülmesi ve artan lojistik harcamalarına karşı koruyucu sistemlerin kurulması yönünde çağrı yaptı.
Yükselen enerji maliyetleri küresel gıda fiyatlarını yukarı çekiyor
FAO Başekonomisti Máximo Torero, yayımlanan güncel bir podcast yayınında devletlerin mevcut ticari sıkışıklıklara karşı direnç gösterme gücünü artırmaları gerektiğinin önemine değindi. Başekonomist Torero, hayata geçirilecek stratejik adımların olası ekonomik zararları minimum seviyede tutabileceğini belirtti. Diğer taraftan, dünya genelindeki gıda ürünlerinin aylık fiyat hareketlerini izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi'nin, yukarı yönlü giden enerji harcamaları ve Orta Doğu coğrafyasında süregelen gerilimlerin etkisiyle nisan döneminde üst üste üçüncü kez aylık artış kaydettiği bilgisi verildi.
FAO'dan ticari kısıtlamalara karşı uyarı
Kuruluş, kısa vadeli bir çözüm modeli olarak küresel ticaret akışının acil kodlu farklı kara ve deniz güzergahlarına kaydırılmasını tavsiye etti. Bu doğrultuda özellikle enerji kaynakları, tarımsal gübreler ve bitkisel üretim girdilerine yönelik yurt dışı satış sınırlamalarından kesinlikle kaçınılması gerektiğine işaret edildi. Uluslararası örgüt, muhtaç kitlelere ulaştırılan temel gıda yardımlarının her türlü ticari engelleme ve ambargodan muaf tutulması gerektiğinin de önemle altını çizdi.
El Nino hava olayının olumsuz etkileri krizi derinleştirebilir
Orta vadede atılması planlanan adımlar kapsamında ise hasat takvimlerine entegre edilmiş acil fon ve kredi kanallarının açılması, dijital ortamdaki çiftçi veri tabanlarının büyütülmesi ve geçmişte, yani 2022 senesinde hayata geçirilen gıda şoku finansman sisteminin tekrar yürürlüğe konması talep edildi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, tüm bu olumsuz tablonun üzerine küresel çapta etkili olan El Nino hava olayının da eklenmesiyle beraber yaşanacak kuraklık süreçlerinin ve yağış dengesizliklerinin mevcut gıda krizini çok daha tehlikeli boyutlara ulaştırabileceği uyarısını aktardı.
